Chiều 29/6, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan về công tác phòng, chống bão, lũ, thiên tai cực đoan và biến đổi khí hậu từ nay đến hết năm 2026.
Chuyển từ ứng phó bị động sang quản trị rủi ro chủ động
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, trong bối cảnh cả nước đặt yêu cầu tăng trưởng cao, nhiều địa phương phấn đấu tăng trưởng 2 con số, phòng chống thiên tai không phải là nhiệm vụ bên lề mà là điều kiện bảo đảm phát triển nhanh, ổn định và bền vững. Do đó, phòng chống thiên tai phải được đưa vào kịch bản điều hành phát triển, đầu tư công, sản xuất, kinh doanh, thu hút đầu tư, bảo đảm an sinh và bảo vệ đời sống nhân dân.
Tinh thần chung là chuyển mạnh từ ứng phó bị động sang quản trị rủi ro chủ động; từ xử lý hậu quả sang phòng ngừa từ sớm, từ xa; từ chỉ đạo theo mùa vụ sang chuẩn bị thường xuyên; từ cách làm dựa vào kinh nghiệm sang dựa trên dữ liệu, khoa học, công nghệ, pháp luật, kỷ luật quy hoạch và trách nhiệm người đứng đầu.
Tuyệt đối không chủ quan với bất kỳ kịch bản nào
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, thiên tai ngày càng cực đoan, bất thường, gây thiệt hại lớn về người, tài sản và nền tảng phát triển. Ông nhấn mạnh: "Ít bão hơn không có nghĩa là ít nguy hiểm hơn; hạn nặng hơn không có nghĩa là hết nguy cơ lũ lớn; phải chuẩn bị cho tình huống xấu hơn, nhanh hơn, rộng hơn, phức tạp hơn, để không bị động, bất ngờ."
Bảo vệ tính mạng nhân dân là yêu cầu cao nhất, là mệnh lệnh cao nhất. Mọi phương án, quyết định chỉ huy, nguồn lực huy động phải hướng trước hết vào việc bảo vệ người dân. Phòng ngừa phải đi trước một bước, bắt đầu từ quy hoạch, đầu tư, tiêu chuẩn xây dựng, bảo vệ rừng, hành lang thoát lũ, an toàn hồ đập, bố trí dân cư, quản lý sông suối, kiểm soát khai thác cát, khai thác nước ngầm, thoát nước đô thị, cảnh báo sớm, dữ liệu số và kỹ năng cộng đồng.
Nhiệm vụ trọng tâm đến hết năm 2026
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu rà soát, cập nhật toàn bộ kịch bản thiên tai năm 2026. Không dùng phương án cũ cho tình hình mới; không sao chép phương án giữa các địa phương; không để văn bản đầy đủ nhưng khi xảy ra tình huống lại không vận hành được. Danh sách phải có thật, cập nhật thật, giao người phụ trách thật. Không để khi thiên tai xảy ra mới hỏi dân ở đâu, ai cần cứu trước, vật tư ở đâu, lực lượng nào đến.
Các địa phương phải đưa phòng chống thiên tai vào kịch bản điều hành tăng trưởng năm 2026; rà soát lực lượng tại chỗ ở từng xã, từng thôn, bản. Không nói chung chung "huy động nhân dân" khi thực tế nhiều nơi thiếu thanh niên, thiếu người khỏe mạnh, thiếu người biết vận hành máy móc. Không thể đặt gánh nặng cứu hộ lên vai người già, phụ nữ, trẻ nhỏ rồi gọi đó là "tại chỗ".
Khi tình huống vượt khả năng cơ sở, phải có lực lượng cơ động cấp tỉnh, quân đội, công an chi viện. Không để một xã, một thôn, một bản đơn độc trước lũ quét, sạt lở, bão lớn, ngập sâu. Trách nhiệm người đứng đầu được nhấn mạnh nếu buông lỏng quản lý, để vi phạm kéo dài, đến khi thiên tai xảy ra gây hậu quả.
Định hướng giai đoạn 2026-2030
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, giai đoạn 2026-2030 là tạo nền căn bản chuyển từ ứng phó thiên tai sang quản trị rủi ro thiên tai. Trước hết, hoàn thiện hệ thống pháp luật, rà soát, sửa đổi, bổ sung các luật liên quan đến phòng chống thiên tai, phòng thủ dân sự, tài nguyên nước, thủy lợi, đê điều, khí tượng thủy văn, quy hoạch, đầu tư công, ngân sách, bảo hiểm, cứu hộ, cứu nạn, huy động lực lượng và tài sản.
Khẩn trương xây dựng, phê duyệt và tổ chức thực hiện Kế hoạch phòng, chống thiên tai quốc gia giai đoạn 2026-2030; gắn với Chiến lược quốc gia phòng, chống thiên tai đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050; Quy hoạch phòng, chống thiên tai và thủy lợi thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050; các quy hoạch lưu vực sông, đô thị, nông thôn, giao thông, năng lượng, đất đai, xây dựng. Mọi quy hoạch, dự án đầu tư phải tính đến thiên tai cực đoan, biến đổi khí hậu, không để công trình phát triển hôm nay trở thành rủi ro của ngày mai.
