Trước đây, 8GB RAM là dung lượng khá dư dả cho một chiếc điện thoại thông minh. Tuy nhiên, sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang biến các thiết bị này trở nên lỗi thời một cách nhanh chóng.
Nhu cầu RAM cho AI ngày càng cao
Nhiều mẫu điện thoại đời mới đã được trang bị RAM 12GB để có thể đáp ứng hoạt động của các mô hình AI. Bộ nhớ RAM hiện là một linh kiện đắt đỏ. Tình trạng khan hiếm nguồn cung toàn cầu đã đẩy giá RAM lên mức cao kỷ lục. Mặt khác, ngành công nghiệp di động đang thúc đẩy người dùng chuyển sang các tính năng AI với tốc độ tăng nhanh chóng mặt.
Điểm mấu chốt là các công cụ AI hoạt động trực tiếp trên thiết bị đòi hỏi một lượng RAM khổng lồ. Để các mô hình ngôn ngữ lớn chạy cục bộ trên điện thoại thay vì xử lý qua đám mây với tốc độ phản hồi tối ưu, chúng bắt buộc phải được tải sẵn và duy trì liên tục trong RAM.
Đổi lại, việc chạy AI cục bộ mang lại những lợi thế vượt trội: Tốc độ xử lý nhanh, bảo mật thông tin tốt hơn và có thể hoạt động không cần kết nối Internet. Ngoài ra, việc giữ dữ liệu trong bộ nhớ cục bộ giúp thông tin cá nhân nhạy cảm không bị rò rỉ ra ngoài, đồng thời giảm chi phí vận hành các trung tâm dữ liệu đám mây vốn ngày càng đắt đỏ. Tuy nhiên, để duy trì trạng thái luôn sẵn sàng phản hồi, hệ thống cần đến vài gigabyte RAM chạy ngầm.
Cuộc đua phần cứng và ranh giới phân tách công nghệ
Thực tế này đang đẩy người dùng vào thế tiến thoái lưỡng nan giữa chi phí mua máy và yêu cầu phần cứng ngày càng cao. Việc chọn mua một chiếc điện thoại RAM 8GB - mức dung lượng từng được coi là rất an toàn - giờ đây không còn đủ để trải nghiệm các tính năng tiên tiến nhất.
Nhìn vào dòng sản phẩm Pixel gần đây của Google, việc phân cấp thiết bị hỗ trợ các công cụ AI mới như Gemini Nano 4 đang ngày càng phức tạp. Hai phiên bản Gemini Nano 4 là E2B và E4B có dung lượng bộ nhớ yêu cầu lần lượt lên tới 4,2GB và 5,9GB. Điều này đồng nghĩa với việc thiết bị cần tối thiểu 12GB RAM để vừa chạy mô hình AI, vừa có đủ không gian cho các ứng dụng khác hoạt động ổn định.
Đáng chú ý, các yêu cầu này cao hơn nhiều so với mức dưới 4GB của thế hệ Nano 3 trước đó, cho thấy các mô hình AI tích hợp đang ngày một lớn hơn. Hiện tại, nền tảng Gemini Intelligence yêu cầu mức phần cứng tối thiểu là 12GB RAM, kết hợp với AI Core và Gemini Nano v3 trở lên. Do đó, các dòng điện thoại tầm trung và ngay cả một số mẫu cận cao cấp của năm ngoái sở hữu RAM từ 8GB trở xuống đã hoàn toàn bị gạt ra khỏi danh sách cập nhật các công cụ AI mới nhất.
Không chỉ Google, Apple cũng đang áp dụng tiêu chuẩn khắt khe tương tự. Ban đầu, Apple Intelligence yêu cầu 8GB RAM, khiến các phiên bản iPhone 15 tiêu chuẩn và các đời máy cũ hơn bị giới hạn tính năng. Với hệ điều hành iOS 27, yêu cầu này đã tăng vọt lên mức tối thiểu 12GB RAM để chạy các công cụ AI chuyên sâu trên thiết bị như giọng nói biểu cảm hay tính năng đọc chính tả nâng cao. Sự thay đổi này không quá bất ngờ khi trợ lý Siri hiện đã tận dụng nền tảng công nghệ Gemini của Google. Hệ quả là tại thời điểm này, chỉ có iPhone 17 Pro, iPhone 17 Pro Max và iPhone Air là đủ điều kiện hỗ trợ các tính năng AI mới nhất, phá vỡ truyền thống hỗ trợ thiết bị cũ lâu năm của hệ sinh thái Apple.
RAM 12GB là tiêu chuẩn tối thiểu mới
Cách đây không lâu, 12GB RAM từng bị coi là mức dung lượng thừa thãi trên điện thoại di động. Xét về nhu cầu thuần túy không có AI, một chiếc điện thoại RAM 8GB vẫn thừa sức vận hành song song hai đến ba tựa game đồ họa cao mà không bị tràn bộ nhớ. Tuy nhiên, kỷ nguyên của các tính năng AI luôn chạy ngầm đã thay đổi luật chơi. Các mô hình như Gemini Intelligence buộc phải lưu trú liên tục trong RAM để đảm bảo tính năng phản hồi tức thì, bởi hệ thống không thể tải một mô hình nặng 4-5GB từ bộ nhớ trong lên RAM chỉ trong vài giây khi người dùng gọi trợ lý ảo.
iPhone 17 series là dòng máy hiện có thể hỗ trợ đầy đủ các tính năng AI mới nhất của Apple do dung lượng RAM lớn. Một chiếc điện thoại AI sở hữu 12GB RAM thực chất chỉ còn lại khoảng 7GB dung lượng khả dụng cho các ứng dụng và trò chơi thông thường.
Xu hướng này là không thể đảo ngược khi cả Apple và Google đều đang biến trợ lý ảo AI thành tâm điểm của hệ điều hành. Người dùng sẽ sớm làm quen với việc điều khiển thiết bị bằng giọng nói và ngôn ngữ tự nhiên thay vì chạm vuốt truyền thống. Do đó, việc đầu tư vào một chiếc điện thoại RAM 8GB vào năm nay đồng nghĩa với việc chấp nhận một thiết bị lỗi thời ngay từ khi mua nếu bạn muốn trải nghiệm công nghệ AI. Thậm chí, với tốc độ nâng cấp mô hình như hiện tại, ngay cả mức 12GB RAM cũng có nguy cơ chạm ngưỡng tối thiểu trong vòng hai đến ba năm tới.
Chính vì vậy, nếu người dùng có ý định mua sắm một chiếc điện thoại tầm trung trở lên, hãy ưu tiên chọn dung lượng RAM lớn. Thị trường điện thoại Android hiện không thiếu các tùy chọn RAM 16GB ở phân khúc cao cấp. Các dòng sản phẩm phổ thông mới như Samsung Galaxy S26, S26 Plus hay Z Flip 7 cũng đã được trang bị tiêu chuẩn 12GB RAM để đáp ứng vừa đủ nhu cầu hiện tại. Cơn bão giá linh kiện RAM có thể khiến chi phí sở hữu thiết bị tăng lên, nhưng 12GB RAM trở lên là khoản đầu tư bắt buộc nếu bạn không muốn đứng ngoài lề kỷ nguyên công nghệ di động mới.
