Liên Hợp Quốc kêu gọi minh bạch về tác động môi trường của AI
Tại Hội nghị về Biến đổi Khí hậu COP29 diễn ra ở Baku, Azerbaijan, Liên Hợp Quốc đã chính thức kêu gọi các quốc gia và doanh nghiệp công nghệ tăng cường minh bạch về tác động môi trường của trí tuệ nhân tạo (AI). Theo số liệu từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), các trung tâm dữ liệu phục vụ AI tiêu thụ khoảng 1-2% tổng lượng điện toàn cầu, và con số này dự kiến sẽ tăng gấp đôi vào năm 2026.
Bà Inger Andersen, Giám đốc điều hành Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP), nhấn mạnh: "Chúng ta không thể để cuộc cách mạng AI trở thành gánh nặng cho hành tinh. Cần có các tiêu chuẩn rõ ràng để đo lường và công bố lượng khí thải carbon từ hoạt động AI." Bà cũng cho biết UNEP đang phát triển một khung báo cáo tự nguyện dành cho các công ty công nghệ.
Các biện pháp cụ thể được đề xuất
Liên Hợp Quốc đề xuất ba nhóm biện pháp chính. Thứ nhất, thiết lập hệ thống chứng nhận "xanh" cho các trung tâm dữ liệu AI, yêu cầu sử dụng năng lượng tái tạo và làm mát hiệu quả. Thứ hai, xây dựng cơ sở dữ liệu toàn cầu về hiệu suất năng lượng của các mô hình AI, giúp các nhà phát triển lựa chọn giải pháp ít tốn kém hơn. Thứ ba, thúc đẩy nghiên cứu các thuật toán AI tiết kiệm năng lượng, giảm nhu cầu tính toán.
Ông Doreen Bogdan-Martin, Tổng thư ký Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU), cho biết: "Công nghệ AI có thể giúp giải quyết khủng hoảng khí hậu, nhưng bản thân nó cũng phải bền vững. Chúng tôi kêu gọi các nước áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật chung."
Phản ứng từ các nước và doanh nghiệp
Một số quốc gia như Pháp và Canada đã cam kết tham gia sáng kiến. Pháp cho biết sẽ yêu cầu các trung tâm dữ liệu mới phải đạt chỉ số hiệu quả năng lượng (PUE) dưới 1,2. Trong khi đó, các tập đoàn công nghệ lớn như Google, Microsoft và Amazon cũng bày tỏ ủng hộ, nhưng nhấn mạnh cần có lộ trình thực hiện phù hợp để không làm chậm đổi mới.
Tuy nhiên, một số chuyên gia lo ngại rằng các biện pháp tự nguyện có thể không đủ mạnh. Theo báo cáo của Greenpeace, lượng khí thải từ các trung tâm dữ liệu của các công ty công nghệ lớn đã tăng 30% trong hai năm qua. Do đó, Liên Hợp Quốc dự kiến sẽ đưa vấn đề này ra thảo luận tại Hội nghị Thượng đỉnh Tương lai vào tháng 9/2025.
