Trong cuộc phỏng vấn với The Wall Street Journal, Giám đốc Kinh doanh Micron Sumit Sadana cho biết giai đoạn thị trường bộ nhớ suy giảm năm 2023, nhiều khách hàng đã gây sức ép mua chip với giá rất thấp. Khi giá bán giảm dưới mức duy trì lợi nhuận, các nhà sản xuất buộc phải cắt giảm hoặc trì hoãn kế hoạch mở rộng năng lực sản xuất vì thiếu động lực đầu tư.
Apple tăng giá sản phẩm do chi phí bộ nhớ leo thang
Dù không nêu đích danh Apple, phát biểu của ông Sadana được đặt trong bối cảnh Apple nổi tiếng với khả năng đàm phán quyết liệt với nhà cung cấp. Chỉ vài giờ trước đó, Apple công bố tăng giá nhiều dòng sản phẩm như Mac, iPad, Apple TV, HomePod và Vision Pro. CEO Tim Cook thừa nhận Apple gần như không còn lựa chọn khi giá DRAM và NAND tăng nhanh hơn dự kiến, mô tả tình trạng thiếu hụt như một "trận đại hồng thủy trăm năm mới có một lần".
Nghịch lý thị trường: Giá thấp dẫn đến khủng hoảng
Theo ông Sadana, việc thị trường duy trì giá quá thấp trong thời gian dài đã khiến nhiều dự án mở rộng nhà máy bị hủy bỏ hoặc trì hoãn. Khi AI bùng nổ, nhu cầu bộ nhớ, đặc biệt là DRAM và HBM phục vụ trung tâm dữ liệu, tăng nhanh hơn khả năng mở rộng nguồn cung. Hệ quả là giá chip nhớ tăng mạnh, và ngay cả những khách hàng lớn nhất cũng không còn lợi thế đàm phán như trước.
Quyền lực dịch chuyển từ khách hàng sang nhà sản xuất
Diễn biến này phản ánh sự thay đổi cán cân quyền lực trong ngành bán dẫn. Trước đây, các nhà sản xuất bộ nhớ phải cạnh tranh để giành đơn hàng từ khách hàng lớn như Apple. Nhưng cơn sốt AI đã khiến bộ nhớ hiệu năng cao trở thành tài nguyên khan hiếm, và các nhà sản xuất nắm quyền cung ứng. Kết quả kinh doanh của Micron cho thấy doanh thu tăng mạnh, biên lợi nhuận cải thiện, và công ty đã ký hợp đồng cung ứng dài hạn trị giá khoảng 100 tỷ USD với 16 khách hàng lớn.
Dù khó khẳng định chính sách mua hàng của bất kỳ doanh nghiệp nào là nguyên nhân duy nhất dẫn đến thiếu hụt chip nhớ, phát biểu của CEO Micron cho thấy lợi thế đàm phán từng giúp các hãng công nghệ tiết kiệm hàng tỷ USD có thể đã khiến toàn ngành thiếu động lực mở rộng sản xuất. Khi nhu cầu bùng nổ, chính những khách hàng lớn nhất cũng phải chấp nhận mức giá mà trước đây họ từng cố gắng kéo xuống.
