Theo ông Serhii “Flash” Beskrestnov, cố vấn Bộ Quốc phòng Ukraine về chiến tranh bằng máy bay không người lái, bước tiến hóa tiếp theo của UAV tấn công kiểu Shahed (Geran) của Nga là tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) cho phép tự nhận diện mục tiêu và lựa chọn tấn công. Ông khẳng định: “Phân tích mục tiêu theo thứ tự ưu tiên, lựa chọn mục tiêu và tự động quyết định tấn công chắc chắn là tương lai gần đối với toàn bộ loại máy bay không người lái tấn công”.
Nga sản xuất hàng ngàn UAV Geran mỗi tháng
Shahed là loại UAV cánh cố định do Iran thiết kế, được Nga sử dụng và cải tiến với tên gọi Geran. Mỗi tháng, Nga sản xuất hàng ngàn UAV Geran các loại và phóng theo từng đợt hàng trăm chiếc vào các mục tiêu ở Ukraine. Hiện tại, Nga thường lập trình sẵn đường bay, nhưng liên tục nâng cấp thêm công cụ chống nhiễu, camera phía sau để phát hiện và tránh máy bay đánh chặn, cùng các bộ phận cho phép điều khiển từ xa.
AI thử nghiệm trong chiến đấu
Ông Beskrestnov cho biết Nga đã có công nghệ cho phép UAV xác định và làm nổi bật mục tiêu qua camera video tiên tiến. Tuy nhiên, giai đoạn hỗ trợ AI tiếp theo – tạo mô hình tự động chọn mục tiêu và quyết định tấn công – vẫn “chỉ đang trải qua giai đoạn thử nghiệm chiến đấu đầu tiên”.
Dù việc điều khiển cuối cùng cho UAV cánh cố định như Geran khó khăn hơn, ông Beskrestnov khẳng định về kỹ thuật là khả thi. Cả Nga và Ukraine đều đã triển khai công nghệ này cho UAV. Lực lượng Nga đã đăng tải video UAV sử dụng AI để nhận diện mục tiêu và hỗ trợ tấn công, trong đó đoạn phim cho thấy các tòa nhà và phương tiện được đánh dấu bằng khung màu, thể hiện khả năng nhận diện mục tiêu hỗ trợ bởi AI.
Tiền đề cho công nghệ bầy đàn
Ba yếu tố AI – phân tích mục tiêu ưu tiên, lựa chọn mục tiêu và tự động quyết định tấn công – sẽ cho phép UAV hoạt động độc lập trong chiến đấu, mở đường cho công nghệ bầy đàn, được giới phân tích quân sự xem là tương lai của chiến tranh vũ khí không người lái. AI cũng khiến việc ngăn chặn UAV bằng tác chiến điện tử trở nên khó khăn hơn, vì tác chiến điện tử thường dựa vào cắt đứt liên kết vô tuyến hoặc làm giả tín hiệu định vị vệ tinh.
