Chỉ vài tuần nữa, Google Chrome sẽ chính thức khai tử hầu hết các công cụ chặn quảng cáo thông qua hai bản cập nhật lớn vào mùa hè này. Cụ thể, từ ngày 30 tháng 6, Chrome 150 sẽ xóa bỏ flag kExtensionManifestV2Disabled – lối thoát kỹ thuật cuối cùng giúp người dùng nâng cao vẫn duy trì được các extension chặn quảng cáo đời cũ. Ngay sau đó, Chrome 151 dự kiến ra mắt vào tháng 7 sẽ xóa sạch mọi dấu vết của nền tảng Manifest V2, chấm dứt hoàn toàn khả năng tương thích với các extension xây dựng trên hệ thống cũ. Kể từ thời điểm đó, chỉ những extension tương thích Manifest V3 mới có thể hoạt động trên Chrome.
Lộ trình chuyển đổi đã được ấn định từ lâu
Kế hoạch chuyển sang Manifest V3 đã được Google công bố từ năm 2019, và làn sóng ảnh hưởng đầu tiên diễn ra vào năm 2024 khi Chrome bắt đầu vô hiệu hóa uBlock Origin – công cụ chặn quảng cáo phổ biến nhất thế giới. Kể từ đó, phần lớn người dùng buộc phải lựa chọn: hoặc chuyển sang phiên bản Manifest V3 là uBlock Origin Lite, hoặc tìm đến các trình duyệt khác. Những ai vẫn trụ lại với uBlock Origin nguyên bản là nhờ các lỗ hổng kỹ thuật còn sót lại. Với Chrome 150 và 151, những lỗ hổng này sẽ bị bịt hoàn toàn.
Lý do từ Google: Bảo mật và kỹ thuật
Google giải thích rằng việc loại bỏ Manifest V2 là vì lý do kỹ thuật và bảo mật. Ông Devlin Cronin, kỹ sư của Google, chia sẻ trong phần bình luận trên kho mã nguồn Chromium: "Các extension MV2 không còn được phép hoạt động trên bất kỳ phiên bản Chrome nào được hỗ trợ. Chúng tôi không thể duy trì chức năng này mãi mãi do độ phức tạp, nợ kỹ thuật tích lũy, cũng như các rủi ro bảo mật đi kèm." Ông cũng cho biết nhóm phát triển đã phát hiện nhiều lỗ hổng đặc thù của MV2 trong thời gian gần đây.
Tuy nhiên, lời giải thích này không làm dịu đi những chỉ trích. Nhiều người chỉ ra rằng Manifest V3 giới hạn đáng kể khả năng chặn quảng cáo nâng cao và các công cụ bảo vệ quyền riêng tư so với Manifest V2. Trong khi đó, Google là công ty quảng cáo lớn nhất thế giới, với doanh thu quảng cáo chiếm phần lớn tổng doanh thu. Xung đột lợi ích này khiến tuyên bố "vì bảo mật" của Google khó được chấp nhận hoàn toàn, dù hãng chưa bao giờ thừa nhận mối liên hệ đó.
Tác động lan rộng sang các trình duyệt khác
Đáng lo ngại hơn, tác động không chỉ dừng lại ở Chrome. Microsoft Edge và Opera – hai trình duyệt phổ biến khác cũng xây dựng trên nền tảng Chromium – nhiều khả năng sẽ làm theo trong thời gian tới. Kỹ sư Google lưu ý rằng các trình duyệt khác có thể tiếp tục hỗ trợ Manifest V2 nếu họ muốn, ngụ ý rõ ràng rằng đây là lựa chọn của Chrome chứ không phải yêu cầu kỹ thuật bắt buộc với toàn ngành.
Người dùng có những lựa chọn nào?
Trước mắt, người dùng có hai lựa chọn thực tế. Một là chuyển sang uBlock Origin Lite – phiên bản tương thích Manifest V3 của cùng nhà phát triển, nhưng khả năng lọc quảng cáo bị giới hạn đáng kể so với bản gốc. Hai là chuyển sang các trình duyệt vẫn cam kết hỗ trợ Manifest V2, trong đó Firefox là lựa chọn được nhắc đến nhiều nhất hiện nay. Dù không thoải mái bằng việc tiếp tục dùng Chrome như cũ, đây là con đường duy nhất để giữ nguyên trải nghiệm chặn quảng cáo đầy đủ. Ngoài ra, một lựa chọn khác không thể không nhắc đến là trình duyệt Brave, dù sử dụng nền tảng Chromium nhưng được tích hợp sẵn công cụ chặn quảng cáo riêng, nhiều khả năng không bị ảnh hưởng bởi các bản cập nhật này.
