Valve vừa chính thức công bố giá bán Steam Machine: 1.049 USD (khoảng 27,6 triệu đồng) cho bản 512GB và 1.349 USD (khoảng 35,5 triệu đồng) cho bản 2TB. Mức giá này khiến nhiều người dùng bất ngờ, thậm chí sốc, dù thị trường RAM và chip đã có nhiều biến động từ cuối năm 2025.
Nguyên nhân từ cuộc khủng hoảng DRAM
Trong một cuộc phỏng vấn với Gamers Nexus, kỹ sư cấp cao của Valve, Pierre-Loup Griffais, đã tiết lộ lý do khiến Steam Machine có giá cao đến vậy. Khi được hỏi về hợp đồng mua RAM trực tiếp với nhà cung cấp, Griffais trả lời thẳng: "Không có hợp đồng gì cả. Họ ra giá mỗi tháng, bảo chỉ mua được từng đó thôi, và chỉ trả lời có hoặc không. Nếu chúng tôi nói không, họ sẽ không tiếp chuyện nữa."
Nguyên nhân sâu xa đến từ cuộc khủng hoảng DRAM đang diễn ra. Ba nhà sản xuất lớn nhất thế giới – Samsung, SK Hynix và Micron – kiểm soát hơn 95% sản lượng DRAM toàn cầu, nhưng đang tập trung tối đa vào chip bộ nhớ băng thông cao (HBM) phục vụ các trung tâm dữ liệu AI. Một wafer sản xuất HBM tốn diện tích gấp 3-5 lần so với DDR5 thông thường, khiến tổng lượng chip DRAM tiêu dùng giảm mạnh dù nhà máy vẫn chạy hết công suất.
Tác động đến giá thành và sản lượng
Hậu quả là giá DRAM hợp đồng tăng hơn 170% trong khoảng thời gian từ lúc Valve công bố Steam Machine vào tháng 11/2025 đến khi tiết lộ giá bán chính thức vào tháng 6/2026. Micron thậm chí đã rút khỏi mảng RAM tiêu dùng hoàn toàn sau 29 năm, chuyển toàn bộ năng lực sản xuất sang phục vụ khách hàng doanh nghiệp và AI.
Valve, một "công ty game nhỏ" theo cách nhìn của các nhà sản xuất chip, không có đủ sức mặc cả. Pierre-Loup Griffais cho biết giá mục tiêu ban đầu của Valve cho Steam Machine vào khoảng 730-750 USD, thấp hơn khoảng 30% so với mức giá hiện tại. "Thiết kế ban đầu của chúng tôi dựa trên giá RAM và bộ nhớ từ khoảng hai năm trước", ông chia sẻ với Tom's Hardware. Kỹ sư Lawrence Yang nói thẳng: giá bán Steam Machine "về cơ bản là giá của linh kiện", vì Valve không bù lỗ phần cứng như Sony hay Microsoft vẫn làm với console.
Tình hình chung của ngành
G.Skill – hãng chuyên sản xuất RAM cho người dùng phổ thông – cũng đang gặp khó khăn tương tự. Hãng này từng ra thông báo vào tháng 12/2025 xác nhận chi phí mua linh kiện từ nhà sản xuất IC tăng mạnh và giá sản phẩm có thể "thay đổi mà không báo trước". Khi một cái tên chuyên sản xuất RAM cho game thủ còn không mua được đủ hàng với giá hợp lý, thì việc Valve mất đòn bẩy đàm phán với Samsung hay Micron là điều hoàn toàn dễ hiểu.
Samsung và SK Hynix đều đã cảnh báo tình trạng này sẽ kéo dài. Trong báo cáo lợi nhuận tháng 4/2026, Kim Jaejune, người đứng đầu mảng bộ nhớ của Samsung, cho biết thiếu hụt đáng kể có thể kéo dài ít nhất đến năm 2027. SK Hynix thậm chí nhận định sức ép từ nhu cầu AI với bộ nhớ có thể vẫn còn đến năm 2030.
Kế hoạch sản xuất và phân phối
Valve hiện chỉ sản xuất được khoảng hai phần ba lượng hàng dự kiến ban đầu. Hãng đang sử dụng hệ thống rút thăm ngẫu nhiên để phân bổ quyền đặt hàng cho những ai đã đăng ký trước ngày 25/6. Đợt giao hàng đầu tiên dự kiến bắt đầu từ 30/6.
