Trong hai ngày 7 và 8/7, tại Hà Nội, Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) phối hợp với Bộ Công thương Lào tổ chức Hội thảo khu vực giữa kỳ “Nâng cao ứng dụng công nghệ số trong nông nghiệp và trong các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSMEs) thuộc lĩnh vực nông nghiệp”. Sự kiện có sự tham gia của đại diện cơ quan chính phủ, cơ quan xúc tiến MSMEs, hiệp hội doanh nghiệp và tổ chức hỗ trợ kinh doanh từ năm quốc gia trọng tâm (Campuchia, Lào, Myanmar, Timor-Leste và Việt Nam), cùng Ban Thư ký ASEAN, Sáng kiến Australia vì Tương lai ASEAN (Aus4ASEAN Futures) và các đối tác phát triển quốc tế.
MSMEs nông nghiệp – trụ cột kinh tế ASEAN
Phát biểu chào mừng, bà Trịnh Thị Hương, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (APED), Bộ Tài chính Việt Nam nhấn mạnh: Khu vực MSMEs là trụ cột của nền kinh tế ASEAN, đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và bảo đảm sinh kế cho người dân nông thôn. Đặc biệt, các MSMEs trong lĩnh vực nông nghiệp và kinh doanh nông nghiệp có đóng góp đáng kể vào an ninh lương thực, giảm nghèo và phát triển kinh tế bao trùm trên toàn khu vực.
Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong việc tham gia hiệu quả vào thị trường và hội nhập chuỗi giá trị khu vực, toàn cầu. Những thách thức chủ yếu bao gồm hoạt động phi chính thức, hạn chế tiếp cận thông tin thị trường, cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng, trình độ kỹ năng số thấp, cùng thiếu hụt tài chính, cơ hội đào tạo và dịch vụ hỗ trợ phát triển kinh doanh.
Chuyển đổi số – điều kiện tiên quyết
Bà Trịnh Thị Hương khẳng định: “Việc ứng dụng các công nghệ số có thể giúp các MSMEs trong lĩnh vực nông nghiệp nâng cao năng suất, cải thiện năng lực quản trị, mở rộng thị trường, tăng cường kết nối chuỗi cung ứng và nâng cao khả năng thích ứng trước môi trường kinh doanh ngày càng cạnh tranh và biến động nhanh chóng”.
Đại diện APED cho rằng quá trình chuyển đổi số vẫn diễn ra chưa đồng đều, đặc biệt ở nông thôn và vùng sâu, vùng xa. Để thu hẹp khoảng cách, cần tăng cường hợp tác khu vực, xây dựng khuyến nghị chính sách thiết thực dựa trên bằng chứng, đồng thời thúc đẩy chia sẻ kinh nghiệm và mô hình thực tiễn hiệu quả giữa các quốc gia thành viên ASEAN.
Ông Vithoune Sithimolada, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa, Bộ Công thương Lào nhấn mạnh: chuyển đổi số không còn là lựa chọn hay yếu tố tạo thuận lợi, mà đã trở thành điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp tồn tại và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường xuất khẩu. Ông lưu ý rằng những kết quả tích cực về tích hợp công nghệ số hiện chủ yếu tập trung tại các thành phố lớn và trung tâm kinh tế, chưa lan tỏa mạnh mẽ tới MSMEs nông nghiệp ở nông thôn.
“Nếu không chủ động xây dựng các hệ thống số đơn giản, dễ tiếp cận và phù hợp với nhu cầu của nhóm doanh nghiệp này, chúng ta sẽ vô tình bỏ lại phía sau những đối tượng dễ bị tổn thương nhất, bao gồm phụ nữ, cộng đồng dân tộc thiểu số và người dân ở vùng sâu, vùng xa” – ông Vithoune Sithimolada nói.
Khuôn khổ dự án và mục tiêu
Hội thảo là hoạt động thuộc Dự án “Hỗ trợ Sáng kiến Hội nhập ASEAN (IAI): Thúc đẩy ứng dụng công nghệ số trong nông nghiệp và các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa trong lĩnh vực nông nghiệp”, do Bộ Công thương Lào chủ trì, với sự hỗ trợ của Ban Thư ký ASEAN và Aus4ASEAN Futures. Dự án nằm trong Kế hoạch Công tác giai đoạn IV của Sáng kiến Hội nhập ASEAN (IAI Work Plan IV) giai đoạn 2021-2025, nhằm thúc đẩy chuyển đổi số cho MSMEs nông nghiệp tại các quốc gia CLMV-TL (Campuchia, Lào, Myanmar, Việt Nam và Timor-Leste).
Dự án cũng góp phần triển khai Kế hoạch Hành động Chiến lược ASEAN về phát triển MSMEs giai đoạn 2026-2030, tập trung vào các ưu tiên chuyển đổi số, đổi mới công nghệ, tăng cường tính bao trùm và khả năng chống chịu của MSMEs, cũng như thúc đẩy sự tham gia của MSMEs vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.
Thảo luận và các bước tiếp theo
Trong hai ngày làm việc, các đại biểu thảo luận kết quả Báo cáo đánh giá toàn diện về ứng dụng công nghệ số trong MSMEs nông nghiệp; xác định đối tác và mạng lưới hỗ trợ ưu tiên cho giai đoạn triển khai tiếp theo; hoàn thiện các khuyến nghị chính sách và chương trình hỗ trợ đảm bảo tính phù hợp, khả thi và mức độ ưu tiên; thống nhất các bước tiếp theo, bao gồm hoạt động nâng cao năng lực và hỗ trợ doanh nghiệp nhằm thúc đẩy chuyển đổi số hiệu quả.
Trên cơ sở kết quả đánh giá, hội thảo xem xét cách thức chuyển từ nâng cao nhận thức chung sang hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ số một cách thực chất, bền vững và bao trùm. Các thảo luận đặc biệt chú trọng đến doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ, cộng đồng dân tộc thiểu số, người khuyết tật và MSMEs tại khu vực nông thôn.
