Thành phố Hồ Chí Minh đang triển khai số hóa nhật ký tàu cá và tăng cường giám sát hành trình nhằm khắc phục thẻ vàng của Ủy ban châu Âu (EC) về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Đây là một trong những giải pháp trọng tâm để gỡ cảnh báo thẻ vàng, hướng tới phát triển nghề cá bền vững.
Giám sát chặt chẽ tàu cá qua thiết bị VMS
Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP.HCM, đến nay 100% tàu cá có chiều dài từ 15 mét trở lên đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS). Các tàu này được theo dõi 24/7 qua hệ thống, đảm bảo tuân thủ quy định về vùng khai thác và thời gian hoạt động. Tính đến cuối tháng 10/2024, thành phố có 1.286 tàu cá đã đăng ký, trong đó 312 tàu có chiều dài trên 15 mét.
Số hóa nhật ký khai thác thủy sản
TP.HCM đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý nghề cá. Cụ thể, nhật ký khai thác thủy sản sẽ được số hóa, thay thế hoàn toàn phương pháp ghi chép thủ công. Điều này giúp cơ quan chức năng dễ dàng kiểm tra, đối chiếu sản lượng khai thác với dữ liệu từ thiết bị VMS, từ đó phát hiện kịp thời các hành vi vi phạm.
Ông Nguyễn Văn A, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP.HCM, cho biết: "Số hóa nhật ký tàu cá là bước tiến quan trọng giúp minh bạch hóa hoạt động khai thác, tạo thuận lợi cho việc truy xuất nguồn gốc sản phẩm thủy sản, đáp ứng yêu cầu của EC."
Kết quả bước đầu và thách thức
Từ đầu năm 2024, TP.HCM đã xử phạt hành chính 47 trường hợp vi phạm khai thác IUU với tổng số tiền hơn 1,2 tỷ đồng. Các vi phạm chủ yếu là mất kết nối thiết bị VMS, khai thác sai vùng, không ghi nhật ký khai thác. Tuy nhiên, việc số hóa nhật ký vẫn gặp khó khăn do một số ngư dân chưa quen với công nghệ, thiết bị đầu tư ban đầu còn hạn chế.
Định hướng phát triển bền vững
Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2025, 100% tàu cá hoạt động xa bờ phải có nhật ký điện tử. Đồng thời, tăng cường tuyên truyền, tập huấn cho ngư dân về quy định IUU và lợi ích của số hóa. Các cảng cá cũng được yêu cầu kiểm soát chặt sản lượng thủy sản bốc dỡ, đảm bảo có nguồn gốc hợp pháp.
Việc khắc phục thẻ vàng IUU không chỉ giúp ngành thủy sản Việt Nam tránh bị EC áp dụng biện pháp cấm nhập khẩu, mà còn nâng cao uy tín, thúc đẩy xuất khẩu thủy sản bền vững. TP.HCM cam kết tiếp tục phối hợp với các tỉnh, thành và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn để hoàn thành mục tiêu gỡ thẻ vàng trong thời gian sớm nhất.
