Ca HIV đầu tiên thuyên giảm bền vững sau ghép tế bào gốc
Các nhà khoa học Canada vừa công bố một trường hợp đặc biệt: một bệnh nhân nhiễm HIV đã đạt được sự thuyên giảm bền vững trong suốt 20 tháng sau khi được ghép tế bào gốc từ người hiến tặng không mang đột biến gen CCR5-delta32, vốn được biết đến là có khả năng kháng HIV. Đây là lần đầu tiên trên thế giới ghi nhận một ca thuyên giảm như vậy mà không cần đến đột biến gen đặc biệt.
Chi tiết ca bệnh
Bệnh nhân, một người đàn ông 50 tuổi, được chẩn đoán nhiễm HIV từ năm 2009 và được điều trị bằng thuốc kháng virus (ART). Năm 2019, anh được ghép tế bào gốc để điều trị bệnh bạch cầu cấp dòng tủy. Người hiến tặng là một người không có đột biến CCR5-delta32, nghĩa là tế bào gốc ghép vẫn có thụ thể CCR5 mà HIV thường sử dụng để xâm nhập tế bào. Sau ghép, bệnh nhân đã ngừng điều trị ART vào tháng 3 năm 2020 và đến nay vẫn duy trì tình trạng không phát hiện virus trong máu.
Ý nghĩa của nghiên cứu
Trước đây, chỉ có hai trường hợp được coi là khỏi HIV hoàn toàn là “Bệnh nhân Berlin” và “Bệnh nhân London”, cả hai đều nhận tế bào gốc từ người hiến có đột biến CCR5-delta32. Trường hợp mới này cho thấy rằng việc ghép tế bào gốc từ người hiến không có đột biến cũng có thể dẫn đến thuyên giảm lâu dài, mở ra hướng đi mới cho các nghiên cứu về chữa trị HIV.
Các nhà khoa học cho rằng cơ chế thuyên giảm có thể liên quan đến hiệu ứng graft-versus-host (mảnh ghép chống lại vật chủ) hoặc sự thay thế dần các tế bào miễn dịch của bệnh nhân bằng tế bào của người hiến. Tuy nhiên, cần thêm nhiều nghiên cứu để hiểu rõ hơn và mở rộng khả năng áp dụng cho các bệnh nhân HIV khác.
Tương lai của điều trị HIV
Dù ghép tế bào gốc là một thủ thuật phức tạp và nguy hiểm, chỉ dành cho bệnh nhân ung thư máu, nhưng phát hiện này mang lại hy vọng về một phương pháp chữa trị HIV an toàn hơn trong tương lai. Các nhà nghiên cứu đang tìm cách kích thích hệ miễn dịch tự kiểm soát virus mà không cần ghép tủy, hoặc sử dụng liệu pháp gen để tạo ra đột biến CCR5-delta32 trên tế bào của chính bệnh nhân.
