Cửa Tùng, Cửa Việt và Cồn Cỏ: 'Tam giác vàng' du lịch miền Trung cần tư duy khác biệt
Cửa Tùng, Cửa Việt và đặc khu Cồn Cỏ đang đứng trước vận hội mới với tiềm năng trở thành 'tam giác vàng' của du lịch miền Trung. Để đánh thức tiềm năng này, Quảng Trị cần một tư duy khác biệt, bỏ qua kiểu du lịch đại trà, hướng đến phân khúc cao cấp, nơi sự tĩnh lặng, kiến trúc xanh và chiều sâu lịch sử trở thành những giá trị định hình thương hiệu du lịch đặc sắc.
Bãi tắm Cửa Tùng: 'Nữ hoàng các bãi tắm' đối mặt thách thức
Bãi tắm Cửa Tùng cách đô thị Đông Hà về phía bắc khoảng 35 km, từng là một trong những địa điểm nghỉ dưỡng hàng đầu ở miền Trung đầu thế kỷ XX. Người Pháp đánh giá đây là 'nữ hoàng các bãi tắm' nhờ bờ cát trắng mịn, dài và thoải, cùng cảnh quan hoang sơ. Khu nghỉ dưỡng biển cao cấp này gồm các biệt thự nghỉ mát xây dựng rải rác trên đồi cao, hướng thẳng ra biển, với nhà khách và lối đi dọc bờ biển.
Nhà văn Nguyễn Tuân trong tùy bút 'Giữa chiến tranh và hòa bình' mô tả Cửa Tùng là bãi biển đẹp bậc nhất Việt Nam, nơi màu nước biển thay đổi theo ánh nắng, từ xanh, lam đến hồng, chuyển sắc nhanh và sống động. Trời và sóng ở đây hòa quyện, tạo nên vẻ đẹp tự nhiên đầy sinh khí.
Tuy nhiên, từ năm 2003, tỉnh xây dựng nhiều công trình tại khu vực cửa sông Bến Hải như hệ thống đê kè chắn sóng và cảng cá Cửa Tùng. Các hạng mục này đã góp phần làm thay đổi dòng chảy tự nhiên, khiến bãi tắm Cửa Tùng bị xâm thực, cát dần bị cuốn trôi và mất dần vẻ đẹp vốn có. Tỉnh đã tổ chức nhiều hội thảo, mời các nhà khoa học và chuyên gia nghiên cứu, đề xuất giải pháp khôi phục, nhưng đến nay vẫn chưa tìm được phương án khả thi để hồi sinh bãi tắm.
Bãi tắm Cửa Việt: Điểm đến hoang sơ với tiềm năng kết nối
Cách Cửa Tùng khoảng hơn 15km về phía nam là bãi tắm Cửa Việt, nằm ở cửa sông Thạch Hãn. Dòng sông và sóng biển tạo nên dải cát trắng mịn đặc trưng. Đến những năm 90 của thế kỷ trước, khi tỉnh Quảng Trị bắt đầu chú trọng phát triển kinh tế biển, bãi tắm Cửa Việt mới thật sự được quy hoạch và bắt đầu đón khách du lịch một cách sơ khai.
Biển Cửa Việt đẹp hoang sơ với bãi cát mịn màng, cách đô thị Đông Hà khoảng 15km, rất thuận lợi cho du khách. Bãi tắm này nằm ở đoạn đầu của Hành lang kinh tế đông-tây (EWEC) tính từ phía Việt Nam. Sự hình thành của tuyến đường xuyên Á đã biến Cửa Việt thành điểm quan trọng, thúc đẩy đầu tư hạ tầng du lịch mạnh mẽ.
Bãi tắm Cửa Việt đang giữ được nét hoang sơ với những rừng dương chắn cát. Đến đây vào mùa hè, du khách sẽ thấy sự đối lập thú vị giữa cái nắng gắt của gió phơn tây nam và làn nước biển mát lạnh, tạo cảm giác được giải nhiệt ngay tức thì.
Đặc khu Cồn Cỏ: Ngành du lịch chủ lực với mục tiêu bền vững
Tại Cồn Cỏ, du lịch được xác định là ngành chủ lực trong phát triển, chiếm tỷ trọng hơn 70% cơ cấu kinh tế của đặc khu. Cồn Cỏ luôn phấn đấu thực hiện mục tiêu bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ môi trường biển và phát triển bền vững.
Hiện tại, Cảng hàng không Quảng Trị nằm giữa hai khu du lịch Cửa Tùng và Cửa Việt, cách đặc khu Cồn Cỏ khoảng hơn 30 km. Sân bay này đang được gấp rút xây dựng, dự kiến đưa vào khai thác trong năm 2026, thuận lợi hơn cho Quảng Trị đón du khách.
Chiến lược phát triển: Hướng đến du lịch cao cấp và bền vững
Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lê Minh Tuấn cho biết, Nghị quyết đại hội Đảng bộ tỉnh Quảng Trị lần thứ nhất, giai đoạn 2025-2030 xác định Cửa Tùng, Cửa Việt và đặc khu Cồn Cỏ là ba trọng điểm du lịch biển. Để biến tam giác du lịch Cửa Tùng-Cửa Việt-Cồn Cỏ thành những khu nghỉ dưỡng cao cấp, tinh tế và yên bình, cần một chiến lược mới, tạo nhiều hấp dẫn với tệp khách hàng cao cấp muốn có không gian riêng.
Các nhà nghiên cứu du lịch đề xuất:
- Quy hoạch mật độ thấp và kiến trúc xanh: Thay vì các khách sạn cao tầng, nên ưu tiên các khu villa, bungalow ẩn mình trong rặng phi lao hoặc nương theo địa hình đồi dốc để không ồn ào và có sự giãn cách.
- Hạ tầng giao thông tinh tế: Trong các khu nghỉ dưỡng và trên đặc khu Cồn Cỏ, chỉ nên sử dụng xe điện, xe đạp hoặc đi bộ để triệt tiêu tiếng ồn động cơ. Nâng cấp đường nối Cửa Tùng-Cửa Việt thành cung đường cảnh quan thay vì đường trục giao thông hỗn hợp.
- Định vị sản phẩm du lịch: Tập trung vào các dịch vụ cao cấp như trị liệu tự nhiên, spa, yoga ngoài trời và thiền định, tận dụng nước biển sạch và không khí trong lành. Khai thác hải sản tươi ngon, chế biến theo tiêu chuẩn 5 sao, và phát triển lặn biển ngắm san hô có kiểm soát, xem rùa biển và bảo vệ rừng nguyên sinh.
- Kết hợp giá trị lịch sử và tâm linh: Quảng Trị có bề dày lịch sử độc đáo. Cần có những hướng dẫn viên biết kể những câu chuyện về Cửa Tùng, Vịnh Mốc, Vĩ tuyến 17, Cửa Việt và Cồn Cỏ một cách tinh tế thông qua các không gian trưng bày nghệ thuật ngay trong resort, biến sự tĩnh lặng của vùng đất từng là chiến trường xưa ác liệt thành không gian của sự tri ân và hòa bình.
James Smith, nhà nghiên cứu du lịch-du khách người Anh, chia sẻ: 'Tôi thích tắm biển ở Cửa Tùng hơn bất cứ biển nào mà tôi đã được đến. Cát dưới chân vẫn luôn mịn màng, độ mặn vừa phải, có thể tắm cả ngày vẫn rất dễ chịu.'
Quảng Trị hướng đến mục tiêu trở thành trung tâm năng lượng và du lịch đặc sắc, với 'tam giác vàng' Cửa Tùng, Cửa Việt và Cồn Cỏ là động lực chính. Tuy nhiên, để thành công, tỉnh cần một tầm nhìn chiến lược, đầu tư vào hạ tầng chuyên nghiệp và quản lý bền vững, đảm bảo phát triển du lịch không làm mất đi vẻ đẹp tự nhiên và giá trị lịch sử vốn có.
