Tình nguyện viên Nhật Bản Unoki Kohei: Bảo tồn văn hóa Thái là chìa khóa phát triển du lịch bền vững ở Con Cuông
Unoki Kohei, một tình nguyện viên người Nhật Bản trong lĩnh vực phát triển cộng đồng, hiện đang công tác tại Ủy ban Nhân dân xã Con Cuông, tỉnh Nghệ An. Với bằng thạc sĩ ngành Khoa học Trái đất và Môi trường từ Trường Sau đại học Khoa học và Kỹ thuật, Đại học Kumamoto, anh đã trải qua hơn 2 tháng đào tạo tập trung tại Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) trước khi đến Việt Nam. Tại đây, anh được trang bị kỹ năng sống, làm việc ở nước ngoài và học tiếng Việt cơ bản.
Sau đó, Unoki Kohei tiếp tục học thêm 1 tháng tại Hà Nội và nhận được sự hỗ trợ nâng cao trình độ tiếng Việt từ JICA trong suốt quá trình làm việc tại địa phương. Trong công việc hàng ngày, anh giao tiếp trực tiếp với cán bộ cơ quan đối tác và người dân địa phương bằng tiếng Việt, đôi khi sử dụng thêm các ứng dụng hỗ trợ dịch thuật để vượt qua rào cản ngôn ngữ.
Thiên nhiên và văn hóa Thái: Nguồn tài nguyên quý giá
Công tác tại xã Con Cuông, Unoki Kohei dành nhiều thiện cảm cho thiên nhiên, con người và đời sống văn hóa của đồng bào Thái nơi đây. Anh cho rằng bảo tồn bản sắc không chỉ là gìn giữ truyền thống, mà còn là chìa khóa để phát triển du lịch cộng đồng một cách bền vững. "Khi bắt đầu làm việc, tôi nhận ra đây là một vùng đất có rất nhiều điều hấp dẫn như thiên nhiên phong phú, văn hóa đặc sắc và đặc biệt là sự ấm áp của người địa phương", anh chia sẻ.
Ấn tượng đầu tiên của Unoki Kohei khi đặt chân đến các bản làng ở Con Cuông là văn hóa sinh hoạt truyền thống của người Thái vẫn được gìn giữ trong đời sống hàng ngày. "Những ngôi nhà sàn, ẩm thực truyền thống, nghề dệt thổ cẩm... tất cả tạo nên một không gian sinh hoạt rất khó gặp ở các thành phố lớn", anh nói. Bên cạnh đó, sự thân thiện, hiếu khách của người dân đã khiến anh cảm thấy được chào đón như một thành viên trong gia đình, dù đôi khi ngôn ngữ vẫn là rào cản.
Tiềm năng du lịch cộng đồng: Kết hợp thiên nhiên và văn hóa
Theo Unoki Kohei, Con Cuông có tiềm năng lớn để phát triển du lịch cộng đồng dựa trên thiên nhiên phong phú và văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số. Vùng đất này được thiên nhiên ưu đãi với hệ sinh thái đa dạng, đặc biệt là Vườn quốc gia Pù Mát, cùng những cánh rừng, núi non và dòng sông hoang sơ. Đây là nền tảng lý tưởng cho các hoạt động du lịch sinh thái và trải nghiệm thiên nhiên.
Anh nhấn mạnh rằng văn hóa của người Thái là một trong những yếu tố quan trọng tạo nên sức hấp dẫn lớn cho du lịch. "Ví dụ, nhà sàn không chỉ đơn thuần là một kiểu nhà ở, mà còn là không gian sống chứa đựng nhiều kinh nghiệm và tri thức của người dân trong quá trình chung sống với thiên nhiên qua nhiều thế hệ", Unoki Kohei giải thích. Những trải nghiệm như ở homestay trong nhà sàn, thưởng thức ẩm thực truyền thống, xem các điệu múa dân tộc hay tìm hiểu nghề thủ công đều có thể trở thành những sản phẩm du lịch hấp dẫn.
Phát triển bền vững: Vai trò trung tâm của người dân
Unoki Kohei cho rằng điều quan trọng là phải giữ được sự cân bằng giữa phát triển du lịch và bảo tồn văn hóa. "Không nên thay đổi hay làm biến dạng văn hóa chỉ để phục vụ du lịch. Thay vào đó, cần tôn trọng và gìn giữ lối sống, bản sắc vốn có của cộng đồng", anh nói. Anh nhấn mạnh rằng người dân địa phương cần đóng vai trò trung tâm trong quá trình phát triển du lịch, tự hào về văn hóa của mình và đón tiếp du khách theo cách phù hợp với nhịp sống của cộng đồng.
Tuy nhiên, anh cũng chỉ ra những khó khăn mà người dân đang gặp phải, đặc biệt là trong công tác quảng bá thông tin và tiếp thị. "Việc sử dụng internet để giới thiệu điểm đến hay giao tiếp với du khách nước ngoài vẫn còn khá mới mẻ đối với nhiều người", Unoki Kohei chia sẻ. Ngoài ra, phần lớn các homestay đều do gia đình tự quản lý, trong khi không phải ai cũng có kiến thức chuyên môn về du lịch.
Kinh nghiệm từ Nhật Bản và sự thay đổi tích cực
Từ kinh nghiệm của Nhật Bản, nơi nhiều vùng nông thôn, miền núi phát triển du lịch dựa trên thiên nhiên và văn hóa địa phương, Unoki Kohei cho rằng người dân cần hợp tác với nhau để cùng vận hành các hoạt động du lịch. "Nếu Con Cuông có thể quảng bá rõ ràng, hấp dẫn những giá trị về văn hóa và thiên nhiên của mình, ngày càng nhiều du khách sẽ biết đến vùng đất này", anh nói.
Sau thời gian triển khai các hoạt động hỗ trợ, Unoki Kohei nhận thấy sự quan tâm của người dân đối với du lịch đang dần tăng lên. "Trước đây, nhiều người nghĩ rằng khách du lịch chỉ đến thông qua các công ty lữ hành. Nhưng gần đây, đã có những người bắt đầu suy nghĩ rằng họ cũng có thể tự giới thiệu và quảng bá bản làng của mình", anh cho biết. Sự thay đổi trong nhận thức này được anh đánh giá là một bước chuyển rất quan trọng.
Cuối cùng, Unoki Kohei khẳng định rằng yếu tố quan trọng nhất để du lịch cộng đồng phát triển bền vững chính là người dân địa phương. "Khi người dân tự hào về văn hóa, thiên nhiên của mình và mong muốn giới thiệu quê hương tới du khách, du lịch mới có thể phát triển một cách bền vững", anh kết luận. Anh mong muốn du khách quốc tế đến với các bản làng của người Thái ở miền Tây Nghệ An có thể cảm nhận được sự ấm áp trong đời sống và sự gắn kết giữa con người với nhau, trải nghiệm một cuộc sống chân thực và mộc mạc của Việt Nam.
