Đình Làng Hội An: Di Tích Hơn 150 Năm Lưu Giữ Bản Sắc Văn Hóa Tiên Phước
Không chỉ là miền quê trù phú với những vườn cây trái sum suê, Sơn Cẩm Hà còn là nơi lưu dấu nhiều địa danh gắn liền với lịch sử dân tộc, nơi từng chứng kiến những năm tháng hào hùng nhưng cũng đầy hy sinh, mất mát của cha ông. Trong dòng chảy lịch sử ấy, đình làng Hội An chính là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa, tâm linh sâu sắc của cộng đồng cư dân nơi đây.
Lịch Sử Hình Thành Và Kiến Trúc Độc Đáo
Đình làng Hội An tại thôn Hội An, xã Sơn Cẩm Hà được xây dựng vào khoảng năm 1870. Sự ra đời của đình gắn liền với tên tuổi phó bảng Nguyễn Đình Tựu (1828-1888), một nhân vật xuất chúng đã theo chân tiền hiền Nguyễn Phúc đến khai khẩn, sinh sống tại làng. Ông có công đầu và đóng góp rất lớn trong việc xây dựng đình làng để tri ân và thờ cúng các bậc tiền nhân đã có công khai phá, lập làng.
Công tác xây dựng đình lúc bấy giờ do ông Nguyễn Đình Dương, Chánh tổng Tổng Tiên Quí, cùng các cộng sự triển khai. Việc đóng góp được thực hiện trong toàn dân, tùy theo gia cảnh. Sau một năm chuẩn bị vật liệu, đình được khởi công với phần mộc do các nghệ nhân phường mộc Văn Hà đảm nhiệm, cùng sự tham gia của những người thợ tài giỏi trong làng. Sau hơn 2 năm, ngôi đình đã hoàn thiện.
Ban đầu, không gian đình gồm 5 kiến trúc: nhà Tự Hiền (đình chính), nhà kho, nhà hội họp, nhà Thủ Hộ và nhà thờ Bà Tư. Trải qua chiến tranh và thời gian, nhiều kiến trúc bị hư hại, phá bỏ. Hiện nay, đình còn lại hai kiến trúc: Chính diện là nhà Tự Hiền và kế bên trái là nhà kho, nơi cất giữ vật dụng phục vụ cúng tế hàng năm. Dù vậy, những gì còn lại vẫn đủ để gợi nhắc về thời vàng son của làng quê xưa.
Giá Trị Văn Hóa Và Công Tác Bảo Tồn
Hơn 150 năm, đình làng Hội An là nơi lưu giữ bản sắc văn hóa đặc trưng của cư dân Tiên Phước xưa, thể hiện lòng tri ân đối với các bậc tiền nhân đã khai hoang lập làng trong thời kỳ “mở cõi”. Ngày 21/7/2014, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam đã công nhận đình là di tích văn hóa lịch sử cấp tỉnh theo Quyết định số 2276/QĐ-UBND.
Bí thư chi bộ, Thôn Trưởng thôn Hội An Bùi Thị Huấn chia sẻ, những năm gần đây, chính quyền địa phương đã có những việc làm thiết thực như khoanh vùng bảo vệ, huy động nguồn lực trùng tu cấp thiết. Các hạng mục như tường rào, cảnh quan khuôn viên và hai kiến trúc còn lại được tu bổ, cải tạo, nâng cấp, khắc phục tình trạng hư hại, đồng thời nghiêm cấm mọi tác động trong khu vực đình.
Lễ Hội Kỳ Yên Và Định Hướng Phát Triển Du Lịch
Hằng năm, lễ Kỳ Yên tại đình làng Hội An là sự kiện văn hóa lớn nhất vùng, kéo dài từ một đến ba ngày với nghi thức rước sắc trang trọng. Lễ hội được tổ chức vào dịp Giỗ Tổ (10/3), tạo không gian cộng đồng sinh động. Từ ngày 24-26/4/2026, Ủy ban nhân dân xã Sơn Cẩm Hà sẽ tổ chức Lễ hội Kỳ Yên lần thứ III, nhằm bảo tồn văn hóa và quảng bá du lịch.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Sơn Cẩm Hà Phạm Việt Hậu cho biết: “Việc tổ chức lễ hội hướng tới mục tiêu bảo tồn và phát huy giá trị di tích đình làng hơn 150 năm tuổi, bảo tồn nét văn hóa độc đáo của Lễ hội Kỳ Yên. Bên cạnh nghi thức truyền thống, xã sẽ tổ chức trưng bày, quảng bá sản phẩm đặc trưng để gắn kết với định hướng phát triển du lịch cộng đồng.”
Sơn Cẩm Hà: Vùng Đất Giàu Tiềm Năng Phát Triển
Không chỉ có đình làng Hội An, Sơn Cẩm Hà còn sở hữu danh thắng thác Ồ Ồ với dòng suối dài hơn 7km, là tiềm năng lớn cho du lịch sinh thái. Vùng đất này cũng giàu truyền thống cách mạng, với nhiều “địa chỉ đỏ” như Trường Tân học Phú Lâm, Lò chén Phú Lâm, Gò Vàng, Đồng Trại.
Trong những năm gần đây, Sơn Cẩm Hà đang chuyển mình mạnh mẽ trong phát triển kinh tế-xã hội. Với trên 90% dân số sống bằng nông nghiệp, xã tập trung phát triển kinh tế vườn, trang trại theo hướng sản xuất hàng hóa. Đến cuối năm 2025, tổng diện tích vườn đạt hơn 1.687ha, với 735 mô hình vườn mẫu, góp phần nâng cao thu nhập và tạo nền tảng du lịch sinh thái. Thu nhập bình quân đầu người hiện đạt trên 60 triệu đồng mỗi năm.
Bí thư Đảng ủy xã Sơn Cẩm Hà Trầm Quế Hương nhấn mạnh: “Với sự kết hợp hài hòa giữa văn hóa, lịch sử và thiên nhiên, Sơn Cẩm Hà đang từng bước trở thành điểm đến du lịch sinh thái cộng đồng đầy tiềm năng, đưa xã phát triển vượt bậc và bền vững trong tương lai.”
