Doanh nhân Bùi Quang Minh: Từ 'cá mập' Shark Tank đến đạo diễn phim 'Mùi Phở'
Công chúng thường biết đến doanh nhân Bùi Quang Minh (Minh Beta) với tư cách nhà sáng lập chuỗi rạp Beta Cinemas, "cá mập" quen thuộc trên sóng Shark Tank hay chủ nhân bản hit Việt Nam ơi. Tuy nhiên, ít ai ngờ, hơn một thập kỷ trước, anh từng xuất hiện trên màn ảnh rộng với vai diễn chỉ có một câu thoại trong phim Long Ruồi. Khoảnh khắc ấy đã trở thành điểm khởi đầu cho hành trình bền bỉ nhưng lặng lẽ với điện ảnh của Minh Beta.
Hành trình âm thầm theo đuổi điện ảnh
Anh kể, khi ghi hình Shark Tank, trước ống kính truyền hình, anh là nhà đầu tư đưa ra quyết định tiền tỷ. Nhưng phía sau hậu trường, anh kiên trì trở thành "học viên lớn tuổi nhất" trong các lớp diễn xuất và đạo diễn. Doanh nhân 8x này âm thầm tích lũy từng trải nghiệm, từng bước tiến gần hơn tới giấc mơ tạo nên tác phẩm mang dấu ấn riêng, với mong muốn khai phá "đại dương xanh" cho điện ảnh Việt.
15 năm sau vai diễn nhỏ trong Long Ruồi, cơ hội thực hiện ước mơ lớn của Minh Beta đã đến với vai trò đạo diễn trong bộ phim đầu tay - Mùi Phở. Anh giải thích lý do chọn phở làm chủ đề chính: "Tôi suy nghĩ rất nhiều về việc lựa chọn một chủ đề đủ cảm hứng và tạo tác động với điện ảnh, văn hóa - xã hội Việt Nam. Cách tôi khởi sự dự án mang tư duy kinh doanh, bắt đầu từ nhu cầu thị trường. Mùa phim Tết là thời điểm khán giả đến rạp đông nhất, nhưng nguồn cung chủ yếu từ các nhà sản xuất phía Nam. Điều đó cho tôi thấy cơ hội tạo tác phẩm mang nét riêng, khai phá 'đại dương xanh' trong sản xuất phim Việt."
Anh chọn phở vì đây là món ăn biểu tượng của dân tộc, gần gũi và gợi cảm giác ấm no, hạnh phúc. Từ cảm xúc ấy, anh muốn kể câu chuyện về thời kỳ mới của xã hội - nơi con người tận hưởng thành quả phát triển, nhưng đồng thời đối diện với thay đổi trong tâm thức, quan hệ giữa các thế hệ và mâu thuẫn nảy sinh.
Ý nghĩa đặc biệt của cái tên 'Mùi Phở'
Minh Beta từng cân nhắc nhiều phương án như Phở đại chiến, Nghiệp phở với các hướng tiếp cận khác nhau. Nhưng cái tên Mùi Phở đến một cách tự nhiên. "Khi viết kịch bản và hình dung về bát phở, tôi nhận ra điều đọng lại sâu nhất là hương thơm. Từ đó, tôi cảm thấy bộ phim cần có màu sắc, hương vị và cảm xúc như vậy. 'Mùi' không chỉ là mùi hương của phở mà còn có thể là tên nhân vật chính, gợi sự gần gũi, thân thương, giống cách đặt tên của các thế hệ trước."
Truyền tải cảm giác và văn hóa qua màn ảnh
Để truyền tải trọn vẹn cảm giác và ý nghĩa văn hóa, Minh Beta tiếp cận dự án với tư duy "tất tay", mời những gương mặt đánh giá cao nhất trong từng lĩnh vực:
- Diễn xuất: Nghệ sĩ Xuân Hinh (miền Bắc) và diễn viên Thu Trang (miền Nam).
- Biên kịch: Kết hợp giữa anh, Cù Trọng Xoay và Kay Nguyễn.
- Hình ảnh: DOP Dominic, từng cộng tác với đạo diễn Victor Vũ.
- Dựng phim: Vũ Khắc Thuận, với sự tư vấn của đạo diễn Hàm Trần và giám đốc kỹ thuật Trương Huỳnh Đức.
Bên cạnh đội ngũ chuyên môn, "linh hồn" bộ phim nằm ở chính món phở. Ekip tìm về làng nghề Vân Cù - một trong những cái nôi của nghề phở - để nhận hỗ trợ trực tiếp từ các nghệ nhân, từ cách nấu nước dùng, lựa chọn nguyên liệu đến chuẩn bị bối cảnh. Ghi hình tại không gian thật như căn bếp cổ ở Nam Định hơn 40 năm tuổi, giữ nguyên từng viên gạch, bức tường, nồi niêu để bảo tồn dấu vết thời gian.
Thách thức và đầu tư cho dự án
Thách thức lớn nhất với Minh Beta là xây dựng tầm nhìn đủ rộng, rõ ràng và hấp dẫn, nhưng đồng thời chi tiết. "Với những cộng sự tôi mời, câu chuyện tài chính không còn là yếu tố quyết định. Điều khiến họ lựa chọn là cảm giác được góp phần tạo nên điều mới mẻ, có ý nghĩa và mở ra dấu ấn khác cho điện ảnh Việt Nam." Tầm nhìn đó là tạo bộ phim như "bữa tiệc" dành cho đại gia đình Việt, hội tụ các sắc thái văn hóa vùng miền.
Mùi Phở được "thai nghén" suốt 4 năm với nhiều tâm sức, đầu tư cả về thời gian và tiền bạc. Kế hoạch quay đợt đầu chỉ 25 ngày nhưng thực tế kéo dài 40 ngày, sau đó thêm bốn đợt quay bổ sung. Chi phí tăng đáng kể, nhưng với anh đây là lựa chọn xứng đáng. "Tôi không xem việc bộ phim phải đạt kết quả cụ thể nào mới trở thành bước đi xứng đáng. Điều quan trọng hơn là làm hết sức để có phim chất lượng, mang lại trải nghiệm mới cho khán giả và bước tiến cho chính mình."
Chuyển hướng sang làm đạo diễn và chiến lược phát triển
Minh Beta không tự đặt áp lực quá lớn vào việc là "đạo diễn tay ngang". Anh xem mình đơn giản là người kiến tạo - luôn tìm cách tạo giá trị mới và nâng cấp bản thân bằng kỹ năng, trải nghiệm mới. Mong muốn phát triển trong điện ảnh đã hình thành từ lâu, không phải quyết định bộc phát. Từ vai nhỏ trong Long Ruồi, anh nuôi ước mơ làm đạo diễn. Hơn 10 năm qua, anh âm thầm chuẩn bị: đầu tư, sản xuất phim, theo học nhiều lớp diễn xuất, biên kịch, workshop của đạo diễn Trần Anh Hùng, Phan Đăng Di.
Về suất chiếu cho Mùi Phở, anh cho biết thị trường rạp phim luôn đi theo khán giả. "Một chuỗi rạp giống như siêu thị: khách hàng thích 'món' nào thì chúng tôi sẽ bày bán món đó. Tôi cũng mong muốn khán giả thích 'ăn' phở để Beta bán nhiều 'phở' hơn, nhưng nguyên tắc vẫn là tôn trọng nhu cầu thực tế của người xem." Bộ phim không phải Beta phát hành đơn lẻ mà có đối tác phát hành là Lotte Cinema.
Kỳ vọng và hợp tác với Aeon
Minh Beta hy vọng Mùi Phở sẽ thành công và bản thân nhận được sự công nhận. Nhưng nếu chỉ đạt một trong hai, anh vẫn vui. "Đến giờ tôi thấy mình đã chiến thắng khi có được trải nghiệm và một bộ phim có giá trị. Năm nay phim Tết cạnh tranh rất mạnh, nhưng tôi nghĩ cuối cùng phim nào chiến thắng thì tôi vẫn là người được chiến thắng."
Giai đoạn 2025-2026 đánh dấu nhiều bước chuyển quan trọng của anh, từ sản xuất bộ phim đầu tay đến hợp tác cùng Aeon phát triển chuỗi rạp Aeon Beta Cinema. Chuỗi rạp Beta Cinema được định vị ở phân khúc trung cấp, còn Aeon Beta là bước mở rộng ở phân khúc cao cấp hơn, với mức đầu tư, địa điểm và trải nghiệm khác biệt. Việc bắt tay với Aeon - một trong những hệ thống rạp chiếu phim lớn nhất tại Nhật Bản - là cơ hội để học hỏi, nâng cao năng lực và mở rộng phạm vi phục vụ.
Chiến lược này giúp Beta bao phủ rộng hơn nhu cầu thị trường, phát triển song song ở hai phân khúc, đáp ứng đa dạng nhu cầu khán giả. Sự hợp tác được xây dựng trên cam kết dài hạn, với mục tiêu đầu tư khoảng 5.000 tỷ đồng để phát triển 50 cụm rạp chiếu phim.
Để vận hành hiệu quả tất cả dự án, Minh Beta nhấn mạnh tầm quan trọng của đội ngũ cộng sự tốt và phân chia công việc hợp lý. "Có những thời điểm tôi cần tập trung nhiều cho việc vận hành doanh nghiệp, nhất là khi tổ chức ở giai đoạn hình thành và cần quyết định nền tảng. Nhưng khi dự án đã định hình tương đối rõ, tôi muốn trao cơ hội cho các cộng sự để phát huy năng lực, còn bản thân có tâm sức theo đuổi những việc mà nếu không phải mình làm thì có thể không ai làm."
