Chương trình Goût de France (Hương vị Pháp) do Bộ Ngoại giao Pháp khởi xướng từ năm 2015, được tổ chức trên toàn cầu nhằm quảng bá tinh hoa ẩm thực nước này. Năm nay, tiếp nối các sự kiện Goût de France diễn ra tại nhiều quốc gia trong tháng 4, Tổng lãnh sự quán Pháp tại TP.HCM đã tổ chức các buổi thực hành tại Dinh Tổng lãnh sự, giúp khách tham dự khám phá nghệ thuật ẩm thực Pháp một cách trực quan và thực tế nhất.
Vai trò của ẩm thực trong thu hút du khách
Tổng lãnh sự Pháp Étienne Ranaivoson nhấn mạnh: Với 102 triệu du khách trong năm 2025, Pháp tiếp tục khẳng định vị trí quốc gia thu hút nhiều khách du lịch nhất thế giới. Chúng tôi đã duy trì vị trí này trong nhiều năm, và ẩm thực đóng góp một phần quan trọng. Năm 2010, UNESCO đã công nhận bữa ăn kiểu Pháp là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Sự ghi nhận này không chỉ dành cho các món ăn, mà còn cho toàn bộ quy trình, từ lựa chọn nguyên liệu, sự hài hòa giữa thức uống và món ăn, đến nghệ thuật bàn ăn và các nguyên tắc phục vụ thực khách.
Nghệ thuật bài trí bàn ăn kiểu Pháp
Trong khuôn khổ các buổi thực hành Goût de France tại Dinh Tổng lãnh sự Pháp, ngoài phần hướng dẫn nấu các món Pháp, còn có buổi chuyên đề về nghệ thuật bài trí bàn ăn do chuyên gia nhà hàng - khách sạn Gregory Philippe hướng dẫn. Ông Philippe cho biết: Truyền thống bài trí bàn ăn của Pháp có từ thế kỷ 15, ban đầu chủ yếu với nĩa, và đến giữa thế kỷ 17, dưới thời Vua Louis XIV, nghệ thuật sắp xếp đĩa, dao, muỗng, nĩa thực sự phát triển rực rỡ. Vua Louis XIV đã đưa các bữa tiệc vào trung tâm hoạt động ngoại giao, từ đó bữa ăn trở thành một phần không thể thiếu trong nghệ thuật sống của người Pháp. Hoàng đế Napoléon Bonaparte sau đó đã làm tăng thêm sự tinh tế với các dụng cụ bàn ăn bằng bạc.
Theo ông Philippe, nghệ thuật bài trí bàn ăn tuy rất quan trọng trong văn hóa ẩm thực Pháp nhưng ít được biết đến vì thường là phần hậu trường. Buổi thực hành đã bóc tách từng chi tiết nhỏ nhất của bàn ăn kiểu Pháp. Những người tham gia, đa phần là các bạn trẻ, đã nhiều lần ồ lên vừa ngạc nhiên vừa thích thú khi nghe ông Philippe giải thích và tự tay thực hiện. Tất cả đều dựa trên hai tiêu chí nền tảng: tính trang nhã và sự thoải mái của thực khách. Nghệ thuật bài trí bàn ăn ít được nhắc đến vì thường được chuẩn bị trước khi tiệc bắt đầu, nhưng có đầy đủ các quy chuẩn nghiêm ngặt, đảm bảo mọi chi tiết trên bàn đều mang lại cảm giác dễ chịu tối đa cho khách mời.
Những quy tắc cụ thể trong bài trí
Bàn tiệc cần trang trọng và đẹp, nên mọi dụng cụ phải được xếp thẳng hàng và cách đều nhau. Việc đo đạc, căn chỉnh được thực hiện bằng lóng đầu tiên của ngón cái. Một bữa tiệc kiểu Pháp thường có nhiều món: khai vị, hải sản, món chính (thường là thịt), tráng miệng... Để thuận lợi cho việc phục vụ và dọn dẹp sau mỗi món, dụng cụ của món ăn chính (dao, nĩa) được xếp vào trong cùng, dụng cụ cho món khai vị xếp ở ngoài cùng. Theo nguyên tắc, dao thường được đặt bên phải và nĩa bên trái vì người thuận tay phải chiếm đa số. Tuy nhiên, ông Philippe cho biết ở những nhà hàng nổi tiếng tại Pháp, nếu phát hiện có thực khách thuận tay trái, nhân viên sẽ đổi vị trí các dụng cụ cho phù hợp.
Tương tự, việc sắp xếp ly cũng tuân theo nguyên tắc: ly Champagne nhỏ hơn ly rượu vang nên được xếp bên ngoài để người phục vụ khi rót rượu không bị vướng. Ghế được xếp sau cùng, đặt vừa vặn ở mép khăn trải bàn để khách đến có thể ngồi ngay mà không cần điều chỉnh. Hoa trang trí ở giữa bàn được cắm giản dị, nhỏ gọn, không quá lớn để tránh che khuất tầm nhìn giữa các thực khách.
Cảm nhận của người tham gia
Tỉ mẩn dùng ngón tay cái kiểm tra khoảng cách dao, nĩa, muỗng, đĩa, bạn Ngô Thị Quỳnh Hương, sinh viên Trường đại học Mỹ Thuật TP.HCM, chia sẻ: Khi đọc được thông báo của Tổng lãnh sự quán Pháp về chương trình, em đăng ký ngay và may mắn được chọn tham dự. Là sinh viên ngành mỹ thuật, em quan tâm đến mọi hình thức nghệ thuật, nên rất muốn tìm hiểu thêm về nghệ thuật bàn ăn kiểu Pháp. Nghệ thuật đến từ đời sống thường nhật, từ bữa ăn hằng ngày. Em vô cùng ấn tượng với những gì được học và thực hành, vì hiểu thêm về sự tinh tế của nền văn hóa ẩm thực Pháp và biết được những điều thú vị, như loại dụng cụ riêng để ăn cá hay nĩa ăn hàu.
Bên cạnh phần thực hành nghệ thuật bàn ăn, Goût de France 2026 còn có phần hướng dẫn nấu một số món Pháp, mang đến trải nghiệm toàn diện về ẩm thực nước này.
