Lễ hội bánh mì Việt Nam lần thứ 4 đã khép lại để lại nhiều dấu ấn sâu sắc tại Thành phố Hồ Chí Minh. Sự kiện thu hút một lượng lớn người dân địa phương và du khách quốc tế đến tham quan, thưởng thức món ăn đường phố mang tính biểu tượng này. Theo nhận xét từ nhiều du khách, không gian lễ hội năm nay được thiết kế bắt mắt hơn, với nhiều điểm check-in sáng tạo được làm từ bánh mì, tạo nên sự thích thú cho mọi người.
Không gian hội tụ tinh hoa ẩm thực
Lễ hội không chỉ đơn thuần là nơi tôn vinh món bánh mì đặc trưng mà còn là một không gian quy tụ tinh hoa ẩm thực từ khắp các vùng miền trên cả nước. Đây là dịp để khơi dậy niềm tự hào dân tộc và lan tỏa giá trị văn hóa ẩm thực Việt Nam đến đông đảo du khách trong và ngoài nước. Đại diện thương hiệu bánh mì Tuấn 7 kẹo chia sẻ rằng lượng khách đến lễ hội tập trung rất đông vào buổi tối. Các nhân viên luôn trong tình trạng phục vụ liên tục, không ngơi tay, nhanh chóng gửi đến thực khách những ổ bánh mì thơm ngon nhất.
Theo Hiệp hội Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh, lễ hội năm nay có 168 gian hàng với nhiều hoạt động phong phú. Trong đó bao gồm tọa đàm chuyên đề về hành trình xây dựng thương hiệu bánh mì Việt Nam, các chương trình biểu diễn ẩm thực, giao lưu doanh nghiệp và hoạt động trải nghiệm dành cho du khách, tạo nên không khí sôi động. Bên cạnh đó, không gian giao thoa văn hóa Việt Nam - Pháp tiếp tục được duy trì, góp phần làm nổi bật câu chuyện lịch sử và sự phát triển của bánh mì.
Đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm
Bà Nguyễn Thị Khánh, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh, nhấn mạnh rằng công tác bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm luôn được Ban tổ chức đặt lên hàng đầu. Các đơn vị tham gia được yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt các quy định nhằm bảo đảm chất lượng sản phẩm và bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng. Bà chia sẻ: “Giữ gìn an toàn thực phẩm cũng chính là cách chúng ta bảo vệ và nâng tầm thương hiệu bánh mì Việt Nam trên thị trường quốc tế”.
Bên cạnh việc giới thiệu các thương hiệu bánh mì nổi tiếng, trong khuôn khổ lễ hội còn diễn ra nhiều cuộc tọa đàm. Các nhà nghiên cứu, chuyên gia văn hóa và ẩm thực đã ngồi lại cùng nhau chia sẻ những góc nhìn thú vị về cách đưa hình ảnh bánh mì Việt Nam vươn ra quốc tế, trở thành một chỉ dấu ẩm thực riêng có trên bản đồ ẩm thực thế giới.
Chiến lược đưa bánh mì Việt ra thế giới
Theo nhiều chuyên gia, bánh mì Việt Nam đã được khẳng định là di sản ẩm thực. Thách thức hiện nay là tìm ra cách định vị, tiếp cận và lan tỏa thương hiệu bánh mì Việt Nam trên quy mô toàn cầu. Bà Nguyễn Thị Khánh cho biết: “Đây là điều mà Ban tổ chức chúng tôi luôn trăn trở và suy nghĩ để tìm ra những giải pháp, tìm cách để kết nối”. Bà cũng thông tin thêm rằng Lễ hội bánh mì Việt Nam lần thứ 4 năm 2026 có sự tham gia của Phòng Thương mại Công nghiệp Pháp, khẳng định sự khởi đầu cho sự kết nối giữa Pháp và Việt Nam, là tiền đề đầy hứa hẹn cho những lần tổ chức tiếp theo.
Giáo sư, Tiến sĩ Eric Jose Olmede Panal, Trường đại học Kinh tế Tài chính Thành phố Hồ Chí Minh, đã giải mã hiện tượng “Vòng lặp di sản” (The Heritage Loop) qua hành trình của bánh mì Việt Nam tại Pháp. Ông chỉ ra rằng bánh mì baguette nguyên bản đã được Việt hóa rồi quay trở lại chinh phục chính thị trường Pháp với một bản sắc mới, thông qua ba trụ cột chính: sự biến đổi về hình thái học của ổ bánh mì, sự xâm lấn và giao thoa của hương vị Á Đông vào ẩm thực Pháp (đồ ngâm chua, gia vị nêm), và sự xác lập vị thế bản sắc trong lòng xã hội Pháp hiện đại.
Giáo sư Eric cho rằng việc nghiên cứu bánh mì Việt Nam tại Pháp hiện nay là cần thiết vì nó cho thấy cách một di sản không bị lãng quên hay bài trừ, mà trái lại, nó được tái sinh và trở thành biểu tượng kết nối giữa quá khứ và hiện tại. Ông nhận xét: “Thông thường, chúng ta thường thấy sự áp đặt văn hóa từ các nước phát triển sang các nước đang phát triển, nhưng trường hợp của bánh mì lại chứng minh điều ngược lại: Một món ăn được hình thành từ sự tiếp nhận văn hóa ngoại lai, sau đó được cải tiến và quay trở lại chinh phục chính nền văn hóa gốc”.
Giá trị bản địa và sự sáng tạo
Nhà nghiên cứu Nhâm Hùng phân tích về giá trị tính bản địa sau khi tiếp biến “bánh mì baguette” của Pháp thông qua sự biến tấu của bánh mì Việt Nam tại ba miền. Đó là câu chuyện về cách khai thác nguyên liệu tại chỗ, thổi hồn vào ổ bánh mì để tạo nên sự đa dạng bản sắc văn hóa ẩm thực dân tộc và địa phương, từ nét tinh tế của miền Bắc, chất đậm đà của miền Trung đến sự phóng khoáng, đa dạng của miền Nam. Đây chính là nền tảng di sản vững chắc để bánh mì Việt Nam tự tin hướng đến mục tiêu bước ra thế giới.
Tiến sĩ Nguyễn Phước Hiền, Trưởng ban Đào tạo, Hiệp hội Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh, khẳng định rằng bánh mì đã trở thành một trong những ký ức không thể quên đối với người Việt Nam. Theo ông, sức sống bền bỉ của chiếc bánh mì đến từ một quá trình truyền nghề tự nhiên qua nhiều thế hệ, một hành trình tiếp nối và sáng tạo liên tục kể từ khi baguette Pháp đặt chân vào Việt Nam. Điều đặc biệt là trong suốt hành trình đó, mỗi thế hệ không chỉ tiếp thu mà còn không ngừng cải biên để chiếc bánh phù hợp hơn với khẩu vị và đời sống của địa phương.
Bánh mì - Đại sứ văn hóa
Bà Trần Thị Hiền Minh, Phó Chủ tịch Liên Chi hội Bánh Việt Nam, đánh giá: “Bánh mì của chúng ta phản ánh sự giao thoa văn hóa của phương Đông và phương Tây, đồng thời sáng tạo được một phiên bản đặc biệt, riêng có, gắn liền với đời sống văn hóa đường phố”. Với bà Minh, đây chính là nền tảng để bánh mì Việt Nam trở thành một “đại sứ văn hóa”, giống như cách sushi gắn liền với hình ảnh Nhật Bản hay kim chi đại diện cho Hàn Quốc trên bản đồ ẩm thực thế giới.
Bà Trần Thị Hiền Minh cũng lưu ý về chiến lược thương hiệu và chuỗi giá trị: “Chuẩn hóa để đi xa không đồng nghĩa với việc đồng hóa để làm mất đi bản sắc bánh mì Việt Nam”. Bà đề xuất cần xây dựng chuỗi giá trị đồng bộ từ nguyên liệu, sản xuất đến phân phối, cùng với những chiến lược phát triển ở tầm ngành để bảo đảm thị trường bền vững. Riêng những công thức gia truyền của từng cơ sở, bà xem đó là giá trị cần bảo tồn chứ không phải rào cản, và việc chuẩn hóa phải bảo đảm không xóa đi sự khác biệt tạo nên sức hấp dẫn độc đáo của từng thương hiệu bánh mì.
Đào tạo - Chìa khóa then chốt
Đáng chú ý, bên cạnh câu chuyện thị trường và thương hiệu, các chuyên gia đều nhất trí rằng đào tạo chính là chìa khóa then chốt. Để bánh mì trở thành một sản phẩm du lịch có sức cạnh tranh quốc tế, cần ưu tiên trang bị kiến thức văn hóa cho đội ngũ hướng dẫn viên và những người làm du lịch. Chỉ khi hiểu sâu về giá trị văn hóa ẩn chứa trong từng ổ bánh, họ mới có thể truyền tải những câu chuyện ấy một cách sinh động và đủ sức chạm đến cảm xúc của du khách quốc tế.
