Mâm ngũ quả ngày Tết: Nét đẹp văn hóa và chi phí thực tế
Sáng 29 Tết Bính Ngọ, các điểm bán trái cây tuy không còn đông đúc như ngày 28 nhưng vẫn nhộn nhịp người mua kẻ bán. Đối với người Việt, mâm ngũ quả không chỉ là vật phẩm trang trí mà còn mang ý nghĩa sâu sắc về đạo hiếu, là lễ vật trang trọng nhất trong những ngày lễ, Tết cổ truyền.
Truyền thống mâm ngũ quả theo vùng miền
Theo phong tục từ xa xưa, các gia đình thường hái những loại quả thơm ngon nhất từ vườn nhà để bày biện mâm ngũ quả. Tuy nhiên, tùy theo từng vùng miền và đặc điểm gia đình mà việc lựa chọn các loại trái cây có sự khác biệt đáng kể.
Tại miền Nam, nhiều gia đình thường trình bày mâm quả theo mong ước "cầu - vừa - đủ - sài", tương ứng với các loại trái cây: mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài. Trong đó, xoài được xem là loại trái cây không thể thiếu trong mâm ngũ quả của người miền Nam, và sáng 29 Tết vẫn còn nhiều người tất bật mua bán loại quả này.
Chi phí thực tế cho một mâm ngũ quả đầy đủ
Vậy để mua vừa đủ một đĩa trái cây theo truyền thống dịp Tết thì hết bao nhiêu tiền? Theo chia sẻ từ chị Kim ở phường Tân Hưng, TP.HCM, chị đã mua các loại trái cây từ sáng 28 Tết với chi tiết cụ thể như sau:
- Xoài cát Hòa Lộc trái to đẹp: 150.000 đồng/kg (2 trái)
- Mãng cầu: 120.000 đồng/kg (2 trái)
- Đu đủ còn xanh: 40.000 đồng/trái
- Dừa: 15.000 đồng/trái
Chỉ với 4 món cơ bản này, tổng chi phí đã lên đến 325.000 đồng. Tuy nhiên, ngoài 4 món cơ bản nói trên, chị Kim còn chưng thêm nhiều loại trái cây khác như dưa hấu, thơm, quýt, thanh long, vú sữa tím để tạo thêm màu sắc phong phú và không khí vui tươi cho ngày Tết.
Cụ thể các loại trái cây bổ sung có giá:
- Dưa hấu loại dài: 40.000 đồng/trái
- Thơm để cúng: 40.000 đồng/trái
- Quýt: 50.000 đồng/kg
- Thanh long: 25.000 đồng/kg
- Vú sữa tím: 80.000 đồng/kg
Tổng cộng, chi phí cho đĩa trái cây đầy đủ của chị Kim vào khoảng 560.000 đồng.
Sự đa dạng về giá cả theo khu vực
Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng giá cả trái cây có sự chênh lệch đáng kể giữa các khu vực khác nhau. Có nơi, người bán rao bán xoài cát Hòa Lộc với giá chỉ 100.000 đồng/kg, thấp hơn 50.000 đồng so với giá chị Kim mua. Tương tự, dưa hấu ở một số nơi chỉ có giá 13.000 đồng/kg, tương ứng trái dưa hấu loại dài chỉ khoảng 25.000 đồng, và mãng cầu có thể chỉ 80.000 đồng/kg.
Với mức giá này, đĩa trái cây với 4 món cơ bản chỉ dao động từ 200.000 đến 250.000 đồng, thấp hơn đáng kể so với chi phí tại một số khu vực trung tâm.
Xu hướng trang trí mâm ngũ quả hiện đại
Trái thơm xanh với cành to, nhiều chồi vẫn được ưa chuộng để chưng trong mâm ngũ quả của các gia đình miền Nam. Đồng thời, loại thơm màu đỏ để chưng đĩa trái cây dịp Tết cũng được nhiều gia đình lựa chọn, với giá bán khoảng 50.000 đồng/trái.
Đối với nhiều gia đình hiện nay, đĩa trái cây có thể được bổ sung thêm nhiều loại khác như nải chuối xanh, bưởi, phật thủ, nho, táo. Trên bàn thờ gia tiên, nhiều nhà còn chưng thêm cặp dưa hấu tròn to để tăng thêm phần trang trọng. Khi đó, chi phí để trang trí mâm ngũ quả và bàn thờ gia tiên dịp Tết có thể lên đến tiền triệu, tùy thuộc vào sở thích và điều kiện kinh tế của từng gia đình.
Dù chi phí có thể khác nhau, nhưng ý nghĩa của mâm ngũ quả trong ngày Tết vẫn luôn được gìn giữ và trân trọng qua nhiều thế hệ, thể hiện lòng thành kính với tổ tiên và mong ước một năm mới an lành, thịnh vượng.
