Cảnh báo nguy cơ ngộ độc từ mía mốc trong dịp Tết Thanh Minh
Theo thông tin từ trang QQ, vào thời điểm Tết Thanh Minh, phần lớn mía trên thị trường thường được thu hoạch từ mùa thu và mùa đông năm trước. Khi thời tiết trở nên ấm áp hơn cùng với lượng mưa gia tăng, nấm mốc có điều kiện thuận lợi để phát triển mạnh mẽ, dẫn đến tình trạng hư hỏng nếu mía không được bảo quản đúng cách. Quá trình này có thể sản sinh ra một chất độc hại được gọi là axit 3-nitropropionic.
Độc tố nguy hiểm và triệu chứng ngộ độc
Axit 3-nitropropionic là một loại độc tố thần kinh cực kỳ mạnh, chỉ cần một lượng nhỏ khoảng 0,5 gram cũng đủ để gây ngộ độc nghiêm trọng. Đây chính là nguyên nhân chính dẫn đến hiện tượng mía bị mốc và các vụ ngộ độc liên quan. Các bác sĩ cảnh báo rằng chất độc này có thể gây rối loạn tiêu hóa và tổn thương nặng nề đến hệ thần kinh trung ương của con người.
Các triệu chứng ngộ độc thường xuất hiện theo từng giai đoạn:
- Giai đoạn đầu: Bệnh nhân có thể trải qua các dấu hiệu như buồn nôn, nôn mửa, đau bụng dữ dội và tiêu chảy.
- Giai đoạn tiếp theo: Các triệu chứng thần kinh bắt đầu xuất hiện, bao gồm chóng mặt, đau đầu kéo dài, nhìn mờ hoặc nhìn đôi.
- Trường hợp nặng: Bệnh nhân có thể bị co giật, cứng đờ tay chân, bàn tay co quắp như móng vuốt và mắt trợn ngược.
- Nguy hiểm nhất: Trong những tình huống nghiêm trọng, ngộ độc có thể dẫn đến hôn mê sâu và thậm chí tử vong do suy hô hấp không thể kiểm soát.
Tại sao Tết Thanh Minh lại dễ xảy ra ngộ độc mía?
Việc ăn mía vào dịp Tết Thanh Minh tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc cao, chủ yếu do yếu tố thời tiết. Khi nhiệt độ mùa xuân tăng lên, kết hợp với độ ẩm cao, nấm mốc và các loại vi sinh vật khác phát triển mạnh mẽ, khiến mía dễ bị nhiễm khuẩn và hình thành độc tố. Điều này giải thích tại sao các vụ ngộ độc mía thường tập trung từ tháng Hai đến tháng Tư hàng năm. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng nếu mía đã bị mốc, nguy cơ ngộ độc có thể xảy ra bất kể thời điểm nào, không chỉ riêng dịp Thanh Minh.
Nhận biết mía mốc và những quan niệm sai lầm
Để phòng tránh ngộ độc, người tiêu dùng cần học cách nhận diện mía mốc. Khi thấy mía có những đặc điểm sau, tuyệt đối không nên sử dụng:
- Bề mặt mía xuất hiện các đốm mốc rõ rệt và có cảm giác mềm nhũn khi ấn vào.
- Phần thịt mía sau khi cắt ra có màu sắc sẫm hơn bình thường, thường là màu nâu nhạt, trong khi phần lõi có thể chuyển sang màu đỏ hoặc xám xịt.
- Đôi khi, có thể quan sát thấy các sợi nấm dạng lông tơ mọc trên bề mặt mía.
- Mía phát ra mùi mốc khó chịu hoặc thậm chí có mùi cồn lạ.
Một quan niệm sai lầm nghiêm trọng mà nhiều người mắc phải là cho rằng chỉ cần cắt bỏ phần mía bị mốc rồi ăn phần còn lại hoặc ép lấy nước là an toàn. Thực tế, khi mầm bệnh đã xâm nhập vào mía, các sợi nấm có thể lan rộng khắp cây. Ngay cả khi phần bị mốc được loại bỏ, phần mía còn lại vẫn có thể chứa một lượng lớn độc tố mà mắt thường không thể nhìn thấy được. Đặc biệt, nếu ép mía mốc lấy nước, hàm lượng độc tố có thể còn cao hơn, làm tăng nguy cơ ngộ độc đáng kể. Do đó, tốt nhất là tránh uống nước mía tươi vừa ép nếu không chắc chắn về nguồn gốc và tình trạng của mía. Dĩ nhiên, với mía tươi, không bị mốc, nước mía vẫn là một thức uống bổ dưỡng và an toàn.
Thời gian ủ bệnh và cách xử lý khi ngộ độc
Thời gian ủ bệnh của ngộ độc mía mốc khá ngắn, dao động từ 10 phút đến 17 giờ, với các triệu chứng thường biểu hiện rõ ràng trong khoảng 2-8 giờ sau khi ăn phải. Ngoài các triệu chứng ban đầu đã đề cập, trường hợp nặng có thể bao gồm nôn mửa dữ dội, phân đen, tiểu ra máu, sốt cao, lú lẫn và co giật kịch phát. Trong cơn co giật, bệnh nhân có thể có biểu hiện đầu ngửa ra sau, chân tay cứng đờ, tay gập ngược và bàn tay co quắp như móng vuốt. Mắt nhìn lệch, đồng tử giãn, hàm nghiến chặt, đổ mồ hôi, chảy nước dãi và mất ý thức, cuối cùng dẫn đến hôn mê sâu.
Bệnh nhân có thể tử vong do suy hô hấp, và những người may mắn sống sót có thể phải đối mặt với các di chứng thần kinh nghiêm trọng, tương tự như di chứng sau viêm não, gây tàn tật suốt đời. Khi phát hiện ngộ độc, cần đưa bệnh nhân đến bệnh viện ngay lập tức để được điều trị kịp thời. Trong giai đoạn đầu, bệnh nhân có thể cần được rửa dạ dày hoặc thụt tháo để loại bỏ độc tố ra khỏi cơ thể.
Các chuyên gia y tế nhấn mạnh rằng ngay cả những phần mía không có dấu hiệu mốc rõ rệt cũng không nên ăn, vì mía có hàm lượng nước cao, cho phép độc tố nấm mốc dễ dàng thẩm thấu và lan truyền sang các bộ phận khác của cây. Hiện tại, chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu cho ngộ độc thực phẩm cấp tính do mía mốc; việc điều trị chủ yếu tập trung vào kiểm soát triệu chứng, như bảo vệ chức năng gan thận, điều chỉnh mất cân bằng nước và điện giải, xử lý tình trạng nhiễm toan, và sử dụng thuốc an thần phù hợp để giảm đau. Đối với trường hợp nghi ngờ phù não, có thể sử dụng thuốc giảm mất nước và hormone. Bệnh nhân nặng nên được dùng thuốc thúc đẩy quá trình trao đổi chất của mô não, trong khi bệnh nhân hôn mê cần được dùng thuốc hồi sức để duy trì sự sống.
