Cuốn sách Tất tần tật về cà phê của Joseph M. Walsh, do Light Books và NXB Phụ nữ Việt Nam ấn hành, là một hành trình hấp dẫn đưa độc giả băng qua các lục địa, xuyên suốt dòng chảy lịch sử để khám phá nguồn gốc, sự phát triển và sức ảnh hưởng sâu rộng của một trong ba thức uống phổ biến nhất thế giới.
Thổ nhưỡng thích hợp cho cây cà phê
Nếu được trồng ở khu vực có thổ nhưỡng thích hợp, cây cà phê sẽ phát triển tốt và cho năng suất cao. Các loại đất mùn, đất đỏ mang đến nguồn dinh dưỡng dồi dào cho cây. Những đồn điền màu mỡ với đất mùn tơi xốp là môi trường lý tưởng để cây cà phê phát triển.
Đa dạng thổ nhưỡng trên thế giới
Thổ nhưỡng và khí hậu là những nền tảng quan trọng đối với việc trồng cà phê. Cà phê được trồng ở nhiều quốc gia với điều kiện thổ nhưỡng đa dạng:
- Châu Phi: Nơi cây cà phê là loài bản địa, đất trồng ở bờ Tây chủ yếu là đất sét đỏ với lớp đất dưới là đất cát cứng; bờ Đông chủ yếu là đất mùn đen.
- Ả Rập: Cà phê là giống ngoại lai nhưng sản xuất ra thứ cà phê ngon nhất; đất trồng hoàn toàn nhân tạo.
- Ấn Độ: Cây cà phê được trồng thành công trên năm loại đất khác nhau, từ đất sét nâu đến đất tơi xốp trong rừng rậm.
- Ceylon (Sri Lanka): Thổ nhưỡng là đất màu mỡ, sẫm màu, hơi bở, trộn lẫn với đá và sỏi nhỏ.
- Java: Đất trồng chủ yếu là đất mùn đen do lá rụng phân hủy, trộn với cát mịn và sỏi nhỏ.
- Châu Mỹ: Những vụ cà phê tốt nhất thường được trồng trên đất mùn đen màu mỡ, có lớp đất dưới rất cứng. Ngoại lệ duy nhất là Brazil, nơi đất sét đỏ terra rocha chiếm ưu thế.
Đặc điểm của đất trồng cà phê lý tưởng
Thổ nhưỡng thích hợp nhất để trồng cà phê là loại dành cho cây gỗ mềm, được tìm thấy trên các sống núi chứa thạch anh chất lượng cao. Đất màu nâu thẫm trộn với sỏi, có những tảng đá granite rải rác, hoặc đất đen tơi xốp, nhiều rễ, màu mỡ đều rất tốt cho cà phê. Loại đất này thường có khoảng 5% khối lượng là vật chất hữu cơ và các chất tương tự phân bón.
Xem xét từ góc độ phân tích, đất trồng cà phê bao gồm phần hữu cơ (xác động vật, côn trùng, phân, rễ cây, lá mục) và phần vô cơ (cát, đất sét, magnesi carbonat, các oxit của natri, mangan, kali carbonat, axit cacbonic, axit sulphuric và axit phosphoric). Khi một thành phần nào đó chiếm tỷ lệ vượt trội, nó sẽ ảnh hưởng đến năng suất.
Loại đất màu mỡ nhất là tốt nhất, bất kể màu sắc hay nguồn gốc: phù sa thung lũng ở Ả Rập, đất mùn núi lửa ở Java, đất rừng nhiệt đới ở Ấn Độ và Ceylon, hay đất đỏ màu mỡ ở Brazil. Đất càng sâu, càng tơi xốp và càng màu mỡ thì càng tốt, miễn là có chứa axit phosphoric và kali carbonat. Kali carbonat được tìm thấy nhiều ở nơi rừng bị đốn hạ hay đồng cỏ bị đốt.
