Đầu bếp Việt đưa ẩm thực quê hươnɡ chinh phục thế giới, lan tỏa bản sắc dân tộc
Bằng hương vị hài hòa, tinh tế và giàu bản sắc, ẩm thực Việt Nam đang từng bước khẳng định vị thế vững chắc trên bản đồ ẩm thực toàn cầu. Hành trình của đầu bếp Trần Ngọc Nghĩa cùng các nghệ nhân khác không chỉ là câu chuyện nghề nghiệp mà còn là một cuộc hành trình đầy ý nghĩa trong việc gìn giữ và lan tỏa bản sắc dân tộc ra khắp năm châu.
Ẩm thực Việt chinh phục quốc tế từ Trung Đông đến châu Âu
Năm 2022 tại Kuwait, đầu bếp Trần Ngọc Nghĩa cùng nghệ nhân Lê Hồng Chiến đảm nhận nhiệm vụ quảng bá ẩm thực Việt tại một khách sạn 6 sao. Ban đầu, kế hoạch chỉ dự kiến phục vụ món Việt ba ngày mỗi tuần trong hai tuần, nhưng sự yêu thích đặc biệt của thực khách bản địa đã khiến chương trình được kéo dài hơn một tháng, với tần suất tăng lên sáu ngày mỗi tuần.
Mỗi ngày, các đầu bếp chuẩn bị thực đơn buffet công phu gồm 10 món mặn như bún bò, phở, bánh xèo, bánh bèo, bột lọc cùng 10 món ngọt và chè truyền thống. Thời gian làm việc kéo dài từ sáng sớm đến tối muộn, nhưng niềm vui khi thấy thực khách quốc tế hào hứng thưởng thức đã xóa tan mọi vất vả.
Điều đáng ngạc nhiên là nhiều thực khách quay trở lại nhiều ngày liên tiếp chỉ để tiếp tục khám phá hương vị Việt. Sự cân bằng tinh tế giữa các yếu tố chua, cay, mặn, ngọt cùng cách chế biến tỉ mỉ đã tạo nên sức hút riêng biệt cho ẩm thực Việt ngay giữa lòng Trung Đông.
Trước đó, vào năm 2018 tại Đức, trong một hội chợ chuyên ngành nhà hàng - khách sạn, gian hàng Việt Nam cũng thu hút đông đảo khách tham quan. Những món quen thuộc như chả giò, gỏi cuốn được giới thiệu kèm nước mắm pha chua ngọt đặc trưng.
Ban đầu, nhiều thực khách còn e dè với nước mắm, nhưng sau khi nếm thử, họ liên tục quay lại trong suốt những ngày diễn ra sự kiện. Không ít người bày tỏ sự bất ngờ khi lần đầu được trải nghiệm hương vị mà họ cho là khó tìm thấy ở châu Âu.
Hành trình không ngừng nghỉ: Từ Thái Lan đến những dự án tương lai
Gần đây, năm 2025 nhân kỷ niệm 80 năm thành lập nước, theo lời mời của Lãnh sự quán Việt Nam tại Thái Lan, đầu bếp Trần Ngọc Nghĩa cùng các đồng nghiệp tiếp tục hành trình quảng bá ẩm thực Việt. Hàng trăm suất bánh xèo, bún chả Hà Nội, nem cua bể, xôi gà cùng hàng trăm ly trà trái cây được chuẩn bị công phu để phục vụ khoảng 1.000 khách mời.
Nhiều nguyên liệu đặc trưng như nước mắm, rau thơm, sả, tôm, thịt ba chỉ được mang trực tiếp từ Việt Nam nhằm bảo đảm hương vị nguyên bản nhất. Ngay từ trước giờ khai tiệc, thực khách đã xếp hàng chờ đợi để thưởng thức các món ngon.
Trong đó, những chiếc bánh xèo vàng ruộm, giòn lâu theo phong cách miền Trung đã gây ấn tượng mạnh. Sự tỉ mỉ trong cách trình bày - mỗi phần bánh đều kèm rau sống và nước chấm đúng chuẩn - giúp khách quốc tế hiểu trọn vẹn cách thưởng thức món Việt, qua đó cảm nhận rõ nét chiều sâu văn hóa ẩm thực.
Quyền lực mềm của quốc gia qua ẩm thực
Ra nước ngoài tự tay nấu ăn để quảng bá món ngon đặc trưng Việt Nam luôn là công việc vất vả, nhưng đầu bếp Trần Ngọc Nghĩa chia sẻ rằng chị tìm được niềm vui và hạnh phúc trong đó. Có khách ở Kuwait nhiều lần đến ăn rồi hỏi rằng sau này họ muốn ăn những món này bằng cách nào? Tôi trả lời rằng hãy đến Việt Nam, tôi sẽ giới thiệu và hướng dẫn nhiều món Việt còn ngon hơn nữa, chị vui vẻ nói.
Theo chị Nghĩa, ẩm thực Việt có tính chuẩn mực cao: mỗi món ăn gắn với một loại nước chấm riêng, một cách kết hợp gia vị và rau thơm đặc trưng. Chính sự chỉn chu ấy tạo nên bản sắc không thể trộn lẫn. Tuy nhiên, chị cũng bày tỏ lo ngại khi một số nhà hàng vì mục tiêu kinh doanh đã điều chỉnh hương vị cho phù hợp thị hiếu địa phương, vô tình làm nhạt đi bản sắc truyền thống.
Từ thực tế đó, chị mong muốn ngày càng có nhiều nhà hàng thuần Việt ở nước ngoài, từ không gian thiết kế đến thực đơn đa dạng, để bạn bè quốc tế không chỉ biết đến món ăn mà còn hiểu hơn về con người và văn hóa Việt Nam.
Ở góc độ tổ chức nghề nghiệp, ông Nguyễn Quốc Kỳ - Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa ẩm thực Việt Nam - nhấn mạnh: văn hóa ẩm thực chính là quyền lực mềm hiệu quả trong cạnh tranh và hội nhập. Khi được quảng bá bài bản, ẩm thực sẽ góp phần lan tỏa hình ảnh đất nước, khơi dậy niềm tự hào dân tộc và nâng tầm vị thế Việt Nam trên trường quốc tế.
Việt Nam thực sự là bếp ăn của thế giới. Nếu làm tốt công tác quảng bá, ẩm thực Việt sẽ còn vươn xa hơn nữa, ông khẳng định.
Vinh danh những nghệ nhân tâm huyết
Sau một hành trình tìm kiếm và thẩm định nghiêm cẩn, 28 nghệ nhân đầu tiên đã chính thức được Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực Việt Nam (VCCA) vinh danh. Đây là sự ghi nhận xứng đáng cho những đóng góp không mệt mỏi trong việc bảo tồn và phát triển văn hóa ẩm thực nước nhà, đồng thời khích lệ thế hệ trẻ tiếp nối hành trình đầy ý nghĩa này.
