Trong cuộc sống hàng ngày, không ít người sử dụng lẫn lộn hai thuật ngữ "mạn tính" và "mãn tính" khi đề cập đến các bệnh kéo dài. Tuy nhiên, theo học giả An Chi, chỉ có một cách dùng là chính xác.
Nguồn gốc của sự nhầm lẫn
Theo học giả An Chi trong tác phẩm "Chuyện đông chuyện tây", cách viết đúng phải là "mạn tính". Ông giải thích rằng "mạn" mang nghĩa chậm, từ từ, kéo dài, nên "mạn tính" được dùng để chỉ những căn bệnh diễn tiến trong thời gian dài và cần theo dõi, điều trị lâu dài. Ngược lại, "mãn" lại mang các nghĩa như đầy đủ, trọn vẹn hoặc kết thúc, thường xuất hiện trong những cách nói như "mãn hạn", "mãn nhiệm kỳ" hay "mãn tháng". Vì có nghĩa hoàn toàn khác nhau, hai từ này không thể thay thế cho nhau.
Góc nhìn từ từ điển và y học
Các tài liệu từ điển Hán ngữ cổ như "Khang Hy tự điển" cũng ghi nhận "mạn" mang nghĩa chậm, từ từ, còn "mãn" mang nghĩa đầy đủ hoặc kết thúc. Do đó, giới nghiên cứu ngôn ngữ nhìn chung không xem "mạn tính" và "mãn tính" là hai cách viết tương đương. Cách hiểu này cũng tương đồng với thuật ngữ y học hiện nay. Trong tiếng Anh, nhóm bệnh kéo dài được gọi là "chronic disease" hoặc "chronic condition", trong đó "chronic" mang nghĩa kéo dài, dai dẳng. Nhiều ngôn ngữ khác cũng sử dụng các thuật ngữ tương tự để chỉ những căn bệnh tiến triển chậm và tồn tại trong thời gian dài.
Các bệnh thường gặp dùng thuật ngữ "mạn tính"
- Viêm gan mạn tính
- Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính
- Suy hô hấp mạn tính
Tóm lại, các bệnh kéo dài đều sử dụng thuật ngữ "mạn tính" thay vì "mãn tính".
Lời kêu gọi từ tòa soạn
Bạn đọc được một cuốn sách hay, bạn muốn chia sẻ những cảm nhận, những lý do mà người khác nên đọc cuốn sách đó, hãy viết review và gửi về cho chúng tôi. Tri Thức - Znews mở chuyên mục “Cuốn sách tôi đọc”, là diễn đàn để chia sẻ review sách do bạn đọc gửi đến qua Email: books@znews.vn. Bài viết cần gửi kèm ảnh chụp cuốn sách, tên tác giả, số điện thoại. Trân trọng.
