Giới trẻ Trung Quốc đang đổ xô đến các quán bar Trung y, nơi bác sĩ bắt mạch trước khi bartender pha chế cocktail thảo dược riêng cho từng người. Mô hình này đang gây sốt tại Thượng Hải, Bắc Kinh, Hàng Châu, thu hút cả khách trong nước và quốc tế.
Bar Trung y: Bắt mạch trước, uống sau
Tại Nhưỡng Thanh, quán bar Trung y nổi tiếng ở Thượng Hải, khách hàng không vội gọi đồ uống mà chìa hai cổ tay cho bác sĩ bắt mạch. Bác sĩ mặc áo blouse trắng chẩn đoán thể trạng qua mạch đập, sau đó bartender pha chế đồ uống dựa trên các vị thảo dược được kê riêng. Không gian quán khác hẳn bar thông thường: tường là các ngăn tủ thuốc bắc chứa kỷ tử, đương quy, tỏa mùi thảo dược khắp phòng.
Quy trình gồm xem mạch, xem lưỡi, nghe nhận xét về thể trạng, rồi nhận ly đồ uống 'đo ni đóng giày'. Ai không muốn tư vấn vẫn có thể gọi theo menu cố định.
Từ dự án sinh viên đến chuỗi 5 cơ sở
Nhưỡng Thanh do sinh viên Đại học Trung y dược Thượng Hải sáng lập năm 2025, chỉ sau một năm đã mở rộng thành 5 cơ sở trên khắp Trung Quốc. Đồng sáng lập Ngô Tư Viễn, 22 tuổi, cho biết: 'Chúng tôi nhận thấy nhiều người trẻ thực ra rất quan tâm đến văn hóa Trung y, nhưng những cách tiếp cận nó có vẻ nhàm chán'. Đội ngũ bắt mạch đều là bác sĩ Trung y có chứng chỉ hành nghề làm bán thời gian. Công thức đồ uống được tham vấn giảng viên chuyên ngành để tránh phối hợp thảo dược sai cách.
Nhà sáng lập Trương Tâm Nhã cho biết cửa hàng Thượng Hải gần như kín chỗ mỗi ngày, một nửa là du khách nội địa, nửa còn lại là khách nước ngoài. 'Không ít khách ngoại quốc tò mò về văn hóa Trung y nhưng chưa dám uống thuốc bắc trực tiếp, thế là họ đến quán để trải nghiệm'. Quán còn thu hút cả khách lớn tuổi: tại cơ sở Hàng Châu, một cụ bà 92 tuổi được cháu đưa đến, nhân viên pha riêng ly không cồn và cụ uống rất vui vẻ.
Làn sóng bar Trung y lan rộng
Trên nền tảng Dazhong Dianping, chủ đề 'bar Trung y' đạt độ nóng 2,4 triệu, đứng đầu bảng xếp hạng dịch vụ đời sống. Tại Bắc Kinh, một quán gần trung tâm thương mại Chaoyang Joy City trang trí tường bằng các ngăn kéo tủ thuốc bắc, menu in dưới dạng 'đơn thuốc phiên bản 3.0', khách tự chọn rượu nền, hương vị, độ ngọt, độ cồn rồi đặt tên cho ly đồ uống. Nhiều món thêm hoa quế, trần bì, cam thảo, đương quy, kỷ tử, kim ngân hoa. Giá dao động 100-200 tệ (khoảng 350.000-700.000 đồng), ngang các quán bar chủ đề thông thường.
Theo Nhân Dân nhật báo bản sức khỏe, mô hình tương tự cũng nổi lên ở Quảng Châu, Thành Đô, Đại Lý và Hong Kong. Ở Đại Lý, một phòng khám Trung y gia truyền bốn đời ban ngày khám xương khớp và phụ khoa, ban đêm biến thành quán rượu nhỏ dùng đương quy, kỷ tử pha chế đồ uống.
'Punk wellness': Vừa thức khuya vừa dưỡng sinh
Giới trẻ Trung Quốc gọi hiện tượng này là 'punk wellness' - vừa tàn phá bản thân vừa tự cứu mình. Trong bối cảnh kinh tế ảm đạm, văn hóa 996 phổ biến, khảo sát năm 2024 cho thấy hơn 60% người trẻ tự đánh giá sức khỏe dưới chuẩn. Helen Zhao, nghiên cứu sinh 26 tuổi, mô tả: 'Đằng nào tôi cũng thích uống một ly sau giờ làm, và bằng cách này tôi có thể kiểm tra cơ thể và giữ lại chút hy vọng'. Cici Song, nhân viên văn phòng 41 tuổi, chia sẻ: 'Buổi tối muộn là khoảng thời gian duy nhất cho riêng mình, nhưng vẫn muốn chăm sóc cơ thể. Đây là kiểu cân bằng, vừa vui chơi vừa giảm thiểu tổn hại'.
Giáo sư Hua Hui, Đại học Giao thông Thượng Hải, phân tích: bar Trung y 'kéo mọi người từ online ra offline, trải nghiệm xã giao mang lại giá trị cảm xúc'. Ông cho rằng người trẻ chịu áp lực lớn và cần bối cảnh giải tỏa mới, đây là vấn đề toàn cầu.
Uống cho vui, đừng uống để chữa bệnh
Trương Tâm Nhã đặt 'lằn ranh đỏ': Không chẩn đoán, không kê đơn, không điều trị, không quảng cáo thổi phồng. Bác sĩ chỉ nhắc về thể trạng, đưa lời khuyên dưỡng sinh và hướng dẫn khách đến bệnh viện nếu cần. Bác sĩ họ Đinh nhấn mạnh: 'Kết hợp thuốc bắc với rượu vốn có lịch sử lâu đời, gọi là dược tửu, nhưng quán hướng đến nâng cao ý thức sức khỏe chứ không phải điều trị'. Một bài review trên Tiểu Hồng Thư của tài khoản Thập Nhất Lạc sau khi trải nghiệm: 'Nhưỡng Thanh to gan thật! Bắt mạch xong, cầm đơn thuốc đưa bartender, thế là bartender bắt đầu bốc thuốc pha chế. Bác sĩ dặn tôi phải sinh hoạt điều độ, tôi bảo cháu ngủ trước 1 giờ sáng, bác cúi đầu cười khẩy bảo sau 10 giờ tối đã là thức khuya rồi!'.
Bác sĩ Trương Hiểu Thiên, Trưởng trung tâm Trị vị bệnh Bệnh viện Thự Quang, Đại học Trung y dược Thượng Hải, phân tích đồ uống thuộc nhóm 'dược thiện', dùng nguyên liệu 'dược thực đồng nguyên' như kỷ tử, táo đỏ, trần bì, hoa hồng, mang tính điều hòa nhẹ, không thể thay thế điều trị. Việc sử dụng cần tùy cơ địa và uống có chừng mực.
Hai cô gái trẻ từng trải nghiệm bar Trung y thừa nhận uống xong cơ thể không thay đổi, 'cùng lắm là một liều an ủi tâm lý'. Nhưng với thế hệ vừa muốn tận hưởng cuộc sống về đêm vừa lo sức khỏe, một liều an ủi được bắt mạch cẩn thận, pha chế riêng trong không gian thơm mùi thảo dược cũng đã đáng tiền.
