Giới trẻ 'nghiện' phim ngắn 'tổng tài': Giải trí hay hệ lụy tâm lý?
Đúng 23 giờ hàng đêm, T.L (20 tuổi, sinh viên tại TP.HCM) lại cuộn tròn trên giường, dán mắt vào điện thoại. Cô không xem những bộ phim điện ảnh đỉnh cao hay series dài tập trên Netflix, mà chìm đắm vào các đoạn phim ngắn dọc dài dưới 3 phút với chủ đề "tổng tài bá đạo" hay "vợ cũ trả thù". Dù kịch bản đầy sạn, thoại lệch khẩu hình, T.L vẫn kiên nhẫn theo dõi hết tập này đến tập khác. "Ngày học mệt mỏi, em không còn sức cho phim nghiêm túc. Những câu chuyện vô lý này đôi khi giúp em quên đi căng thẳng", cô chia sẻ.
Hiện tượng 'trà sữa tâm hồn' trong giới trẻ
Không chỉ sinh viên, người đi làm như N.T (26 tuổi, nhân viên văn phòng) cũng thú nhận là "tín đồ" của dòng phim này. Với anh, phim ngắn giống như loại "trà sữa tâm hồn" - biết là ít giá trị nhưng khó lòng từ bỏ. "Mỗi khi áp lực công việc dồn nén, tôi lại tìm đến những tình tiết ngớ ngẩn, phi lý để bật cười. Nó như một lối thoát tạm thời khỏi thực tại", N.T nói. Sự kết hợp giữa nhu cầu giải tỏa tâm lý của giới trẻ và sự bùng nổ của các nền tảng video ngắn đã tạo ra thị trường phim ngôn tình 'tổng tài' sôi động, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều mặt trái.
Câu chuyện của T.L và N.T không phải cá biệt. Tại Việt Nam, xu hướng phim ngắn "tổng tài", "mẹ chồng nàng dâu" hay "ngoại tình" xuất hiện dày đặc, bao vây người dùng trên mọi nền tảng từ TikTok, Facebook đến YouTube. Nhiều khán giả cho biết họ bị "bao vây" thụ động bởi thể loại nội dung này. Chỉ với một chiếc smartphone, âm thanh quen thuộc của những màn đánh ghen, giải cứu hào môn có thể vang lên ở bất cứ đâu, từ quán cà phê, phòng gym đến thang máy công sở.
Làn sóng phim 'tổng tài' và sức hút khó cưỡng
Dù bị gán mác "mì ăn liền" với kịch bản đầy sạn logic, những bộ phim ngắn mang mô-típ "tổng tài bá đạo" vẫn khuynh đảo mạng xã hội, thu hút hàng triệu lượt xem. Phim ngắn ngôn tình vốn thống trị tại Trung Quốc từ lâu, là bệ phóng cho nhiều ngôi sao thần tượng nhờ lượng khán giả trung thành khổng lồ. Các tác phẩm thường xoay quanh câu chuyện tình yêu màu hồng, phi thực tế trong giới hào môn, với yếu tố cổ tích như anh hùng cứu mỹ nhân hay gặp gỡ định mệnh.
Điểm đặc trưng là tập trung nhồi nhét mâu thuẫn, cãi vã liên tục trong thời lượng cực ngắn (5-10 phút mỗi tập). Nhịp độ dồn dập khiến nội dung thiếu chiều sâu, lạm dụng drama và phi thực tế, nhưng vẫn dễ dàng thu hút hàng triệu lượt xem, lan truyền chóng mặt, được ví như "thức ăn nhanh" của ngành giải trí.
Chuyên gia phân tích nguyên nhân gây nghiện
Chia sẻ với phóng viên, chuyên gia truyền thông Nguyễn Triệu Thanh Tâm cho rằng hiện tượng này không chỉ là xu hướng giải trí đơn thuần, mà phản ánh cách công chúng đang "tiêu thụ cảm xúc". Dòng phim dọc (vertical drama) xuất phát từ Trung Quốc, nay lan rộng sang Hàn Quốc, Mỹ và Việt Nam. Theo bà, có ba lý do cốt lõi khiến giới trẻ mê mệt:
- Tác động cảm xúc tức thì: Những câu chuyện phản bội, trả thù hay ghen tuông được xây dựng trực diện, tạo căng thẳng ngay lập tức, đánh vào tâm lý tò mò.
- Đáp ứng nhu cầu 'đặc biệt': Trong xã hội cạnh tranh, người trẻ có nhu cầu được nhìn nhận. Cảnh nhân vật được tổng tài bảo vệ giúp họ trải nghiệm cảm giác chiến thắng và lấy lại giá trị bản thân.
- Bù đắp sự cô đơn: "Sự bùng nổ của dòng phim này là dấu hiệu của cô đơn trong xã hội hiện đại. Con người có nhiều kết nối mạng nhưng thiếu đồng cảm thực sự. Khi không tìm được sự đồng điệu ngoài đời, họ tìm đến kịch bản tình cảm cực đoan", chuyên gia nói.
Cảnh báo hệ lụy lâu dài và góc nhìn công nghiệp
Tuy nhiên, chuyên gia Thanh Tâm cảnh báo về hệ lụy lâu dài. Truyền thông tác động ở "chuẩn cảm xúc", dần định hình cho người xem điều gì là bình thường trong mối quan hệ. "Khi liên tục tiếp xúc với câu chuyện tình yêu gắn liền phản bội, kiểm soát và trả đũa, người trẻ dễ hình dung tình yêu là trạng thái bất an. Lâu dần, điều này có thể khiến họ bước vào các mối quan hệ với tâm thế phòng thủ, ngại cam kết và mất niềm tin vào hôn nhân", bà nhận định.
Dưới góc độ công nghiệp, nhà sản xuất phim Cao Tùng cho rằng phim ngắn gây sốt vì phù hợp với hành vi thời đại số. Phim bùng nổ nhờ khớp với nhịp sống và thói quen tiêu thụ nội dung trên thiết bị di động. Khán giả xem nhanh trong thời gian rời rạc, nên thời lượng được tối ưu hóa chỉ vài phút mỗi tập, nhịp phim đẩy nhanh, tập trung vào drama chính thay vì diễn xuất nghệ thuật. Tuy nhiên, anh nhấn mạnh: "Chiêu trò chỉ câu view nhất thời. Bất kỳ hệ sinh thái nội dung nào, nếu muốn doanh thu bền vững, cuối cùng vẫn phải dựa vào chất lượng kể chuyện. Thị trường đủ lớn sẽ tự sàng lọc sản phẩm kém chất lượng".
