Việc Tăng Thanh Hà vào vai Nam Phương hoàng hậu trong bộ phim điện ảnh 'Hoàng hậu cuối cùng' do Bảo Nhân và Nam Cito đạo diễn, lấy cảm hứng từ cuộc hôn nhân giữa Nam Phương hoàng hậu và vua Bảo Đại, dự kiến ra mắt vào ngày 5.3.2027, đã gây ra nhiều tranh cãi trong dư luận. Không chỉ dừng lại ở việc lựa chọn diễn viên, cuộc tranh luận còn mở ra vấn đề sâu hơn: tiêu chí casting cho những nhân vật bước ra từ lịch sử trên màn ảnh Việt.
Hai luồng ý kiến trái chiều về Tăng Thanh Hà
Ngay sau khi ê kíp công bố, khán giả nhanh chóng chia thành hai luồng ý kiến. Một bên cho rằng Tăng Thanh Hà sở hữu vẻ đẹp sang trọng, khí chất thanh lịch, phù hợp với hình ảnh vị hoàng hậu cuối cùng của triều Nguyễn. Trong khi đó, nhiều ý kiến lại cho rằng ngoại hình, thần thái và độ tuổi của cô chưa gần với hình dung phổ biến về Nam Phương hoàng hậu. Nam chính Ma Ran Đô trong vai vua Bảo Đại cũng bị nhận xét còn trẻ, thiếu độ chín khi đứng cạnh bạn diễn.
Casting nhân vật lịch sử khác biệt so với phim hư cấu
Với một bộ phim thuần hư cấu, đạo diễn có quyền phá cách trong việc xây dựng nhân vật. Ngoại hình, tuổi tác hay xuất thân đều có thể thay đổi nếu phục vụ ý đồ nghệ thuật. Khán giả cũng dễ chấp nhận những sáng tạo ấy vì họ không có sẵn một hình tượng để đối chiếu. Nhưng với nhân vật lịch sử, câu chuyện hoàn toàn khác. Công chúng bước vào rạp không phải với một 'trang giấy trắng', mà mang theo ký ức, tư liệu, hình ảnh và cả những hình dung đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Đó cũng là lý do mỗi lần điện ảnh Việt đưa một nhân vật lịch sử lên màn ảnh, câu chuyện casting luôn trở thành tâm điểm tranh luận.
Khán giả không phản ứng đơn thuần vì yêu hay ghét một diễn viên nào đó. Họ phản ứng bởi hình tượng Nam Phương hoàng hậu đã tồn tại khá rõ trong ký ức tập thể. Khi khoảng cách giữa hình dung ấy và lựa chọn của nhà sản xuất quá lớn, những tranh luận là điều khó tránh khỏi.
Sức hút ngôi sao và 'khí chất lịch sử'
Điện ảnh vừa là nghệ thuật, vừa là thị trường. Một ngôi sao có thể mang đến sức hút truyền thông, lượng người hâm mộ và lợi thế phòng vé. Nhưng sức hút ấy không thể thay thế được 'khí chất lịch sử' - yếu tố quyết định việc khán giả có tin vào nhân vật hay không. Đạo diễn - nhà sản xuất Lương Đình Dũng từng chia sẻ rằng khi đưa lịch sử đến gần công chúng, diễn viên phải là người gần nhất với hình dung của số đông về nhân vật. Ông cho biết trong quá trình lựa chọn diễn viên cho vai Nguyễn Trãi ở dự án mới, điều quan trọng không chỉ là ngoại hình mà còn là khí chất của một bậc đại thần uyên thâm, trí tuệ và mang số phận nhiều bi kịch.
Quan điểm ấy cũng cho thấy, với nhân vật lịch sử, khán giả có quyền kỳ vọng diễn viên không chỉ đẹp hay diễn tốt mà còn phải truyền tải được tinh thần, khí chất và dấu ấn thời đại của nhân vật. Đó không phải là sự khắt khe vô lý, mà là phản ứng tự nhiên trước một hình tượng có thật trong lịch sử.
Casting online rầm rộ và kết quả bất ngờ
Ở góc độ khác, trường hợp 'Hoàng hậu cuối cùng' càng tạo thêm nhiều băn khoăn bởi trước đó ê kíp từng tổ chức casting online khá rầm rộ, tạo cảm giác sẽ tìm kiếm rộng rãi gương mặt phù hợp nhất. Khi kết quả cuối cùng là một ngôi sao đã thành danh, điều khán giả chờ đợi không phải lời khẳng định 'đây là lựa chọn của đạo diễn', mà là sự lý giải đủ thuyết phục vì sao đó là lựa chọn phù hợp nhất.
Dĩ nhiên, sẽ là vội vàng nếu kết luận ngay từ bây giờ rằng Tăng Thanh Hà có thành công hay thất bại với vai Nam Phương hoàng hậu. Hóa trang, phục trang, bối cảnh, diễn xuất, cách xây dựng nhân vật và ngôn ngữ điện ảnh đều có thể tạo nên những bất ngờ khi bộ phim ra mắt.
Điện ảnh cần khiến khán giả tin
Đạo diễn Bảo Nhân cũng khẳng định 'Hoàng hậu cuối cùng' không phải phim lịch sử mà là tác phẩm tâm lý - xã hội, khai thác con người phía sau danh vị. Đây là lựa chọn sáng tạo của ê kíp và hoàn toàn có thể được tôn trọng. Tuy nhiên, dù tiếp cận theo góc nhìn nào, điều quan trọng nhất vẫn là khiến khán giả tin vào nhân vật. Với một nhân vật lịch sử, 'tin' là từ khóa quan trọng hơn cả. Không nhất thiết phải giống từng đường nét ngoài đời, nhưng diễn viên cần tạo được cảm giác đúng về khí chất, tinh thần và sức nặng của một con người đã bước vào lịch sử.
Tranh cãi quanh Tăng Thanh Hà rồi sẽ có lời giải khi bộ phim chính thức ra mắt. Nhưng câu chuyện lần này cũng là lời nhắc với điện ảnh Việt rằng casting cho một nhân vật lịch sử không chỉ là quyết định về chuyên môn hay truyền thông. Đó còn là quyết định về sự thuyết phục. Điện ảnh có quyền hư cấu, nhưng càng bước gần lịch sử thì càng phải thuyết phục. Bởi điều khán giả cần không chỉ là một ngôi sao, mà là một nhân vật khiến họ tin mình đang nhìn thấy lịch sử sống dậy trên màn ảnh.
