Hành trình từ trợ lý đến quản lý nghệ sĩ của Samantha Tran: 'Nghề dạy nghề' là chính
Sau khi hoàn thành chương trình đại học tại Hà Lan, chị Samantha Tran (thường được gọi là Sam) đã bước chân vào thế giới giải trí với vai trò trợ lý cho nghệ sĩ Ngô Thanh Vân. Khởi đầu từ đó, chị dần tham gia vào dự án nhóm nhạc 365daband, nơi chị vừa làm việc, vừa học hỏi và va chạm với thực tế khắc nghiệt của ngành. Mỗi ngày trôi qua, công việc đã dạy cho chị sự trưởng thành từng chút một, bởi lẽ không có một lộ trình rõ ràng nào dành cho nghề quản lý nghệ sĩ tại Việt Nam. Chị Sam khẳng định, "nghề dạy nghề" chính là phương pháp học tập chủ yếu trong hành trình của mình.
Trải qua nhiều dự án đa dạng, chị đã tích lũy được kinh nghiệm quý báu và xây dựng mạng lưới quan hệ vững chắc trong giới giải trí. Nhờ đó, chị Sam đã tiến lên vị trí quản lý, đồng hành cùng các nghệ sĩ trên con đường sự nghiệp. Hiện tại, chị đang đảm nhận vai trò quản lý cho hai gương mặt nổi bật: Ngô Thanh Vân và Jun Phạm. Gần đây, chị Sam và 365daband đã có dịp tụ họp nhân dịp Tết Bính Ngọ, tạo nên những khoảnh khắc đáng nhớ.
Vai trò và trách nhiệm của một quản lý nghệ sĩ
Trong cuộc trò chuyện với Hoa Học Trò Online, chị Sam đã tiết lộ chi tiết từ A đến Z về nghề quản lý nghệ sĩ, nhằm giải đáp những thắc mắc của giới trẻ quan tâm đến lĩnh vực này. Chị giải thích rằng, quản lý nghệ sĩ không chỉ đơn thuần là đại diện cho nghệ sĩ trước công chúng, mà còn là người đứng giữa vô số mối quan hệ phức tạp. Nhiệm vụ của họ là duy trì sự cân bằng, đảm bảo mọi bên đều được tôn trọng và nghệ sĩ được bảo vệ một cách đúng đắn.
Trách nhiệm chính của chị Sam là giữ cho mọi thứ không đi chệch hướng. Công việc bao gồm việc cùng nghệ sĩ xây dựng kế hoạch công việc hàng năm, đồng thời xử lý những vấn đề nhỏ nhặt có thể phát sinh hàng ngày trong cuộc sống của nghệ sĩ. Chị làm việc không chỉ với nghệ sĩ, mà còn với nhãn hàng, đối tác sản xuất, đội ngũ truyền thông, chuyên gia pháp lý, bộ phận tài chính, cộng đồng người hâm mộ và cả nội bộ team hỗ trợ.
Cấu trúc team hỗ trợ nghệ sĩ
Team hỗ trợ cho một nghệ sĩ có thể thay đổi liên tục tùy theo giai đoạn và dự án cụ thể. Tuy nhiên, về cơ bản, team thường bao gồm quản lý, trợ lý, quản lý truyền thông, stylist, chuyên viên trang điểm, ê-kíp sản xuất hình ảnh và video, nhiếp ảnh gia, chuyên gia âm thanh, biên đạo, vũ công, cùng với nhân viên pháp lý và kế toán. Một số thành viên đồng hành cùng nghệ sĩ mỗi ngày, trong khi những người khác chỉ xuất hiện khi dự án yêu cầu chuyên môn của họ.
Theo chị Sam, điều quan trọng không nằm ở số lượng thành viên trong team, mà là mỗi người có thực sự hiểu nghệ sĩ và vai trò của mình hay không. Một ê-kíp tốt là khi mọi người đều biết mình đang đứng ở đâu, làm gì và cùng hướng đến một mục tiêu chung. Chị lấy ví dụ về Jun Phạm: mỗi lần anh bước lên sân khấu, phía sau là gần ba mươi người làm việc đồng thời ở tất cả các khâu, từ trước giờ G cho đến khi ánh đèn tắt hẳn. Tất cả đều mong muốn duy nhất là giúp nghệ sĩ hoàn thành buổi biểu diễn một cách trọn vẹn và thăng hoa nhất.
Chị Sam chia sẻ cảm xúc tự hào khi nhìn cả team đứng phía sau cánh gà sau mỗi phần trình diễn. Không cần nhiều lời, chỉ một ánh mắt cũng đủ để hiểu rằng họ đã cùng nhau làm được một điều tử tế cho nghề. Khi Jun Phạm cúi chào trong tiếng vỗ tay và sự yêu thương của khán giả, cảm giác ấy chính là thứ giữ chị gắn bó với công việc này suốt nhiều năm qua.
Lịch trình bận rộn và thu nhập không cố định
Một ngày của quản lý nghệ sĩ thường không có khung giờ cố định, vì công việc này hiếm khi "đong đếm" thời gian. Có việc thì phải làm, có vấn đề thì phải giải quyết ngay lập tức, bất kể là sáng sớm, tối muộn hay thậm chí nửa đêm. Chị Sam kể lại ví dụ về clip YouTube của bài "Bống Bống Bang Bang" bất ngờ biến mất trước Tết, khiến chị Ngô Thanh Vân gọi cho chị từ 5 giờ sáng để xử lý khẩn cấp.
Một ngày bận rộn có thể bắt đầu bằng tin nhắn gấp, email cần trả lời ngay, lịch trình phát sinh hoặc sự cố không báo trước. Mọi thứ diễn ra nối tiếp nhau mà không theo trật tự nào, đòi hỏi quản lý phải xử lý, quyết định và chịu trách nhiệm trong khi mọi thứ vẫn đang vận hành. Đôi khi, chị có những khoảnh khắc nhàn hạ hơn, với lịch trình trống rỗng một chút, cho phép chị ngồi thưởng thức cà phê, trả lời email một cách bình tĩnh, hoặc nghiên cứu các hoạt động của công ty giải trí và nghệ sĩ khác để học hỏi và tạo ý tưởng mới.
Tuy nhiên, nghề này hiếm khi hoàn toàn "nhàn rỗi", vì đầu óc của chị Sam luôn ở chế độ sẵn sàng. Chỉ cần một cuộc gọi, mọi thứ có thể bắt đầu lại ngay lập tức. Về thu nhập, chị cho biết nó thường đến từ phí quản lý theo phần trăm dự án, hợp đồng quảng cáo, sản xuất hoặc các thỏa thuận dài hạn. Không có con số cố định, và thu nhập đi kèm với trách nhiệm và sự tin tưởng mà nghệ sĩ dành cho quản lý.
Lời khuyên cho người trẻ muốn theo đuổi nghề
Tại Việt Nam, không có trường lớp chính thống nào dạy nghề quản lý nghệ sĩ một cách trọn vẹn. Mỗi người bước vào nghề từ một nền tảng khác nhau, và nghề này chủ yếu được học qua trải nghiệm, va chạm và tự rút kinh nghiệm. Chị Sam coi chị Ngô Thanh Vân là người thầy đầu tiên của mình, nhờ những lần theo chị Vân đi làm việc và học nghề trực tiếp trên thực tế.
Theo kinh nghiệm của chị, những tố chất quan trọng để tồn tại trong nghề này bao gồm: khả năng quan sát, giao tiếp rõ ràng, chịu trách nhiệm đến cùng và giữ được sự tỉnh táo khi áp lực dồn dập. Người làm nghề cần biết lắng nghe nhiều hơn nói, giữ bí mật, đặt mình vào vị trí của người khác trước khi đưa ra quyết định, và quan trọng nhất là có đủ kiên nhẫn để đi đường dài. Đây là một nghề làm việc với con người, đặc biệt là những người sáng tạo, nên nếu không đặt lợi ích, cảm xúc và hành trình của họ lên trên cái tôi cá nhân, sẽ rất khó để đi sâu và bền bỉ với nghề.
Cuối cùng, chị Sam khuyên những bạn trẻ muốn bắt đầu nghề này nên tìm kiếm cơ hội từ vị trí trợ lý, thực tập hoặc bất kỳ công việc nào cho phép họ tiếp cận gần nhất với quy trình làm nghề. Đừng vội đòi hỏi lương cao hay danh xưng, mà hãy tự hỏi bản thân học được gì và có chịu được nhịp độ công việc này không. Nếu đủ yêu nghề, đủ bền bỉ và đủ tử tế, nghề sẽ tự tìm đến bạn!
