Trong cơn mưa phùn, như thói quen khi ghé đến khu vực Nhà Trắng, tôi vẫn tìm đến cổng trước trên đại lộ Pennsylvania. Hơn một năm trước, vào cuối tháng 1 năm 2025, toàn bộ khu vực phía trước Nhà Trắng trên đại lộ này đã bị phong tỏa để phục vụ lễ nhậm chức của Tổng thống Donald Trump. Lần này cũng vậy, cả khu vực đang bị rào chắn để xây dựng một công trình nào đó. Vì thế, tôi tìm đến cổng phía đại lộ Constitution.
Thông thường, du khách chỉ được tiếp cận cổng ngoài của Nhà Trắng. Đang loay hoay tìm lối vào do bị rào chắn nhiều nơi, tôi bất ngờ nhận được lời mời từ một đặc vụ ôm súng đứng gác: "Muốn vào tham quan Nhà Trắng thì gặp tình nguyện viên kia lấy vé miễn phí". Vừa nói, người đặc vụ vừa chỉ tay về phía một tình nguyện viên đang phát vé. Tất nhiên, tôi không bỏ qua cơ hội hiếm có này.
Thủ tục an ninh đơn giản
Thủ tục an ninh để tham gia tour khá đơn giản, và tất nhiên chỉ tham quan khu vực vườn và xung quanh tòa nhà chính, không được vào khu nhà chính nơi tổng thống Mỹ trú ngụ. Số lượng khách tham quan không quá đông, tình nguyện viên thân thiện, nhiệt tình, chủ động đề xuất chụp hình giúp du khách.
Không chỉ bên ngoài, trong khuôn viên Nhà Trắng nhiều nơi cũng bị rào chắn để xây dựng các công trình mang dấu ấn của Tổng thống Trump. Đó là phòng khiêu vũ rộng hơn 8.000 m2 cùng khu phức hợp quân sự dưới lòng đất, thuộc tổng dự án trị giá 400 triệu USD nhằm thay thế Cánh Đông hiện tại.
Tranh cãi pháp lý
Công trình phòng khiêu vũ "khủng" gây nhiều tranh cãi, thậm chí chỉ trích trong nội bộ nước Mỹ. Ngày 31 tháng 3 vừa qua, thẩm phán liên bang Richard Leon tại Washington D.C ra lệnh ngừng xây dựng phòng khiêu vũ tại Nhà Trắng. Phán quyết được đưa ra sau khi Quỹ Quốc gia về Bảo tồn Lịch sử Mỹ, một tổ chức phi lợi nhuận bảo vệ các công trình lịch sử, đệ đơn kiện về việc xây dựng này.
Theo thẩm phán Leon, Tổng thống Trump hiện chỉ là "người quản lý" chứ không phải "chủ sở hữu" Nhà Trắng, nên để xây dựng phòng khiêu vũ cần có sự phê chuẩn của Quốc hội Mỹ. Tuy nhiên, ông đồng ý ngoại lệ đối với các hoạt động cần thiết đảm bảo an ninh cho Nhà Trắng, nên chính quyền được tiếp tục xây dựng công trình dưới lòng đất, bao gồm khu phức hợp quân sự.
Chỉ trích phán quyết là hoàn toàn sai lầm, chính quyền Tổng thống Trump cho rằng ngoại lệ mà ông Leon đề cập bao gồm toàn bộ dự án, kể cả phòng khiêu vũ trên mặt đất, vì dự án này cần thiết cho sự an toàn và an ninh của Nhà Trắng. Không những chỉ trích, Tổng thống Trump còn phớt lờ và cho tiếp tục xây dựng.
Ngày 17 tháng 4, hội đồng gồm 3 thẩm phán của Tòa Phúc thẩm khu vực Washington D.C tạm thời cho phép chính phủ Mỹ tiếp tục xây dựng các công trình trên cho đến tháng 6. Theo phán quyết, lịch tranh luận về tính hợp pháp của việc xây dựng phòng khiêu vũ được ấn định vào ngày 5 tháng 6 để hướng đến quyết định cuối cùng.
Dấu ấn tham vọng
Không chỉ gây tranh cãi với phòng khiêu vũ khủng, Tổng thống Trump mới đây còn đưa ra kế hoạch xây dựng công trình biểu tượng mới ở thủ đô Washington D.C. Đó là mái vòm tương tự Khải Hoàn Môn của nước Pháp. Dự kiến được xây dựng bên sông Potomac, công trình này cao 250 feet (khoảng 76,2 m) và dự kiến ra mắt trong dịp nước Mỹ kỷ niệm 250 năm lập quốc, với thiết kế trên đỉnh mái vòm có tượng Nữ thần Tự do có cánh cùng hai con đại bàng.
Nhà Trắng cho rằng công trình sẽ giúp "nâng cao trải nghiệm của du khách tại Nghĩa trang Quốc gia Arlington cho các cựu chiến binh, gia đình của những người đã ngã xuống và tất cả người Mỹ, như một lời nhắc nhở trực quan về sự hy sinh cao cả của rất nhiều anh hùng Mỹ trong suốt lịch sử 250 năm của chúng ta để chúng ta có thể tận hưởng tự do của mình ngày hôm nay". Viết trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump tự hào công trình là: "Khải Hoàn Môn vĩ đại nhất và đẹp nhất trên thế giới". "Đây sẽ là một sự bổ sung tuyệt vời cho khu vực Washington D.C cho tất cả người Mỹ tận hưởng trong nhiều thập kỷ tới!", ông Trump nhấn mạnh.
Nhưng với nhiều người, công trình phục vụ cho dấu ấn cá nhân nhiều hơn là mục tiêu chung của cộng đồng. Dự án này cũng đối mặt với một số trở ngại pháp lý sau khi các cựu chiến binh và nhà sử học kiện chính quyền Tổng thống Trump, lập luận rằng cần có sự chấp thuận của Quốc hội để xây dựng. Phía chỉ trích còn cho rằng dự án sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực đến giao thông khu vực, đồng thời cản trở tầm nhìn giữa Nghĩa trang Quốc gia Arlington và Đài tưởng niệm Lincoln vốn được bảo tồn hơn một thế kỷ qua, dẫn đến ảnh hưởng cảnh quan tổng thể.
