Sơn La đẩy mạnh đào tạo nghề nông thôn, hướng tới xây dựng trung tâm chế biến nông sản vùng miền núi phía Bắc
Trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội, tỉnh Sơn La đang chú trọng nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn, đặc biệt là ở các vùng đồng bào dân tộc thiểu số và khu vực khó khăn. Mục tiêu lớn là phát huy tính chủ động của người học, gắn kết đào tạo nghề với học tập suốt đời, từ đó góp phần xây dựng giai cấp nông dân có khát vọng xây dựng quê hương đất nước phồn vinh, hạnh phúc.
Thách thức và định hướng phát triển
Từ lợi thế về điều kiện tự nhiên, Đảng bộ tỉnh Sơn La đặt mục tiêu xây dựng tỉnh thành trung tâm chế biến sản phẩm nông nghiệp của vùng trung du và miền núi phía bắc. Tuy nhiên, giai đoạn 2020-2025, sản xuất nông nghiệp trên địa bàn vẫn chưa theo sát diễn biến của thị trường; năng suất, chất lượng, khả năng cạnh tranh của một số nông sản chưa cao. Hạn chế này được xác định có một phần nguyên nhân do thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao, có kỹ năng chuyên sâu.
Trước thực tế đó, Tỉnh ủy Sơn La tập trung vào việc nâng cao chất lượng đào tạo nghề gắn với thị trường lao động. Các cấp chính quyền đã thực hiện đồng bộ nhiều nhóm giải pháp, bao gồm phân bổ và sử dụng hợp lý ngân sách nhà nước dành cho phát triển nguồn nhân lực, đồng thời tìm kiếm các nguồn lực khác để tổ chức đào tạo cho lao động.
Chuyển đổi tư duy và hành động cụ thể
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La, công tác đào tạo được triển khai theo hướng thay đổi tư duy của người dân từ “làm nông nghiệp” sang “làm kinh tế nông nghiệp”. Điều này giúp người lao động chủ động tham gia liên kết, hợp tác và thích ứng với yêu cầu của thị trường.
Ở cấp cơ sở, xã Tà Hộc với hơn 8.400 người trong độ tuổi lao động, phần lớn là người dân tộc thiểu số Mông, Thái, Khơ Mú, đã triển khai hiệu quả các chương trình đào tạo nghề. Từ năm 2024 đến nay, xã phối hợp với các cơ quan chuyên môn tổ chức 12 lớp đào tạo nghề cho hơn 600 lao động nông thôn, tập trung vào các lĩnh vực như:
- Kỹ thuật trồng, chăm sóc rau và cây ăn quả
- Thu hoạch và sơ chế cà-phê
- Nuôi, phòng, trị bệnh cho gia súc, gia cầm
Các chương trình này được thực hiện theo Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi giai đoạn 2021-2030.
Kết quả và mô hình thành công
Tại xã Phù Yên, công tác đào tạo nghề và giải quyết việc làm đã góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm và hiệu quả sản xuất, kinh doanh. Năm 2025, xã tổ chức tập huấn, chuyển giao khoa học - kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi cho hơn 2.000 lao động. Đồng thời, xã đang từng bước quy hoạch, hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung, bao gồm:
- Vùng lúa hữu cơ, chất lượng cao
- Vùng chăn nuôi dê
- Vùng trồng cây ăn quả
- Điểm tập kết - sơ chế nông sản
Ban Thường vụ Đảng ủy xã nhìn nhận nguồn lao động qua đào tạo là lực lượng quan trọng trong kế hoạch tổ chức lại sản xuất theo hướng tập trung, quy mô và liên kết chuỗi giá trị. Điều này giúp duy trì và mở rộng các hợp tác xã, tổ hợp tác sản xuất nông nghiệp, đóng vai trò trung gian liên kết giữa nông dân, doanh nghiệp và thị trường.
Đáp ứng yêu cầu chuyển dịch cơ cấu kinh tế
Để đáp ứng yêu cầu chuyển dịch cơ cấu lao động và kinh tế theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp, xã Phù Yên phối hợp với các doanh nghiệp trên địa bàn thường xuyên mở các phiên tư vấn định hướng nghề nghiệp, lộ trình học nghề, và bố trí công việc phù hợp với năng lực và điều kiện của người lao động. Một số doanh nghiệp như nhà máy giày da Ngọc Hà và nhà máy gạch tuynel đã giải quyết việc làm cho hơn 2.750 lao động nông thôn, với mức thu nhập bình quân khoảng 6-8 triệu đồng/người/tháng.
Định hướng từ cấp trung ương
Văn kiện Đại hội XIV của Đảng xác định công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn là một trong những ưu tiên hàng đầu để hoàn thành mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Trong đó, nông dân được coi là chủ thể, là trung tâm của quá trình phát triển nông nghiệp, kinh tế nông thôn và xây dựng nông thôn mới.
Các cấp ủy, tổ chức đảng cần tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát, gắn với bảo đảm nguồn lực, hoàn thiện chính sách, và bổ sung các điều kiện để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Mục tiêu cuối cùng là đưa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng vào cuộc sống, thúc đẩy sự phát triển bền vững của tỉnh Sơn La và cả nước.
