Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) vừa ban hành hướng dẫn các địa phương đẩy mạnh sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên công lập, với mục tiêu phấn đấu giảm ít nhất 30% đầu mối cơ sở công lập hiện có. Theo đánh giá của Bộ, nhiều trường hiện có quy mô nhỏ, manh mún, chưa phù hợp với không gian phát triển và quy mô dân số của đơn vị hành chính mới, còn nhiều dư địa để tiếp tục thực hiện sắp xếp.
Nguyên tắc sắp xếp và mục tiêu
Bộ GD-ĐT nhấn mạnh việc sắp xếp phải gắn với đổi mới quản trị nhà trường, mở rộng quy mô trường, lớp để sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý. Các địa phương cần tinh gọn đầu mối quản lý, cơ cấu lại đội ngũ theo hướng “giảm biên chế quản lý giáo dục, tăng biên chế trực tiếp giảng dạy”. Thí điểm mô hình một trường chính có các phân hiệu, điểm trường; hợp nhất các đầu mối quản lý để hình thành các cơ sở giáo dục quy mô lớn.
Về nguyên tắc, không sáp nhập trường mầm non với trường phổ thông; không sáp nhập trường phổ thông với các trung tâm giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên; không sắp xếp cơ sở giáo dục chuyên biệt với các trường phổ thông đại trà. Ưu tiên tổ chức lại các cơ sở giáo dục cùng cấp học hoặc có vị trí địa lý gần nhau. Mỗi đơn vị hành chính cấp xã phải bảo đảm có tối thiểu 1 trường mầm non và 1 trường phổ thông.
Lộ trình thực hiện
Từ ngày 1/7/2026, các tỉnh, thành phố thực hiện thí điểm sáp nhập đầu mối quản lý cơ sở giáo dục trên cùng địa bàn để hình thành các mô hình trường học quy mô lớn có các phân hiệu, điểm trường. Trước ngày 30/8/2026, các địa phương hoàn thành giai đoạn thí điểm, thiết lập mạng lưới trường lớp phù hợp với địa bàn và quy mô dân số; hoàn thiện bộ máy tổ chức và phương án quản trị trường học để vận hành từ đầu năm học 2026-2027.
Trước ngày 30/12/2026, Bộ GD-ĐT đánh giá toàn diện các đối tượng tác động, rút kinh nghiệm giai đoạn thí điểm, hình thành mô hình quản lý và đề ra giải pháp cho giai đoạn tiếp theo. Từ ngày 30/3/2027, tiếp tục thực hiện sáp nhập, hợp nhất các cơ sở giáo dục trên địa bàn theo thẩm quyền quản lý. Trước ngày 30/4/2027, hoàn thành toàn diện việc sắp xếp, tinh gọn các đầu mối quản lý hành chính; ổn định công tác quản trị, tài chính, tài sản công; bảo đảm toàn hệ thống vận hành đồng bộ, thông suốt và không gây ảnh hưởng đến hoạt động dạy và học.
Mô hình thí điểm
Giai đoạn thí điểm (vận hành từ 1/7/2026) áp dụng hai mô hình. Mô hình 1: Trường một cấp học quy mô lớn (hoặc trung tâm giáo dục thường xuyên) có các phân hiệu, gồm 1 trường chính, các phân hiệu, điểm trường; cơ cấu nhân sự gồm 1 hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng, bộ phận hành chính – nhân sự dùng chung (kế toán, thủ quỹ, văn thư), nhân sự hỗ trợ giáo dục và các tổ chuyên môn phù hợp với phân hiệu. Mô hình 2: Trường phổ thông nhiều cấp học quy mô lớn, thực hiện tại một hoặc nhiều địa điểm, cấu trúc tương tự nhưng có nhiều cấp học.
Tại các đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế, tập trung phát triển các cơ sở giáo dục quy mô lớn, đạt hoặc vượt số lớp tối đa theo quy định nếu bảo đảm cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và năng lực quản lý. Bộ GD-ĐT sẽ sửa các quy định không phù hợp với thực tiễn. Tại vùng sâu, vùng xa, miền núi, biên giới, hải đảo, sắp xếp linh hoạt, phát triển mô hình trường phổ thông nhiều cấp học. Ưu tiên đầu tư đồng bộ cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, hạ tầng số cho các trường trong diện sắp xếp để kết nối liên thông giữa trường chính với phân hiệu, điểm trường.
Cơ cấu lại đội ngũ nhân sự
Bộ GD-ĐT yêu cầu các địa phương cơ cấu lại để lựa chọn nhân sự đủ năng lực, kinh nghiệm, trình độ cho các vị trí lãnh đạo, quản lý; phân cấp, phân quyền và nâng cao trách nhiệm giải trình của người đứng đầu. Đồng thời, xây dựng phương án bố trí, sắp xếp hoặc giải quyết chế độ chính sách cho đội ngũ dôi dư sau sáp nhập, như chuyển làm cán bộ phụ trách giáo dục cấp xã, luân chuyển làm giáo viên hoặc nghỉ theo chế độ. Các địa phương cũng cần xây dựng lộ trình bảo lưu chế độ, phụ cấp cho cán bộ quản lý bị ảnh hưởng theo quy định hiện hành và chính sách đặc thù của địa phương.
