Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NNMT) vừa có văn bản gửi các cơ quan liên quan đề xuất tiếp tục quản lý 4 vườn quốc gia gồm Cúc Phương, Tam Đảo, Bạch Mã và Yok Đôn. Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh Chính phủ đang xem xét việc phân cấp quản lý các khu bảo tồn thiên nhiên cho địa phương.
Lý do Bộ NNMT muốn giữ lại quyền quản lý
Theo Bộ NNMT, 4 vườn quốc gia này có diện tích lớn, đa dạng sinh học cao và nằm trên địa bàn nhiều tỉnh thành. Cụ thể, Vườn quốc gia Cúc Phương trải dài qua 3 tỉnh Ninh Bình, Hòa Bình và Thanh Hóa; Tam Đảo thuộc 3 tỉnh Vĩnh Phúc, Thái Nguyên và Tuyên Quang; Bạch Mã nằm ở Thừa Thiên Huế và Quảng Nam; Yok Đôn thuộc Đắk Lắk và Đắk Nông. Việc giao cho một địa phương quản lý sẽ gây khó khăn trong phối hợp liên vùng.
Bộ NNMT cho rằng, các vườn quốc gia này có giá trị đặc biệt về bảo tồn thiên nhiên và nghiên cứu khoa học, cần được quản lý thống nhất ở cấp trung ương. Ông Nguyễn Văn Hùng, Vụ trưởng Vụ Bảo tồn thiên nhiên (Bộ NNMT), nhấn mạnh: “Việc chuyển giao cho địa phương có thể dẫn đến xung đột lợi ích giữa bảo tồn và phát triển kinh tế, ảnh hưởng đến mục tiêu bảo vệ đa dạng sinh học”.
Phân tích tác động của đề xuất
Nếu đề xuất được chấp thuận, 4 vườn quốc gia này sẽ tiếp tục do Bộ NNMT quản lý thông qua các ban quản lý trực thuộc. Điều này đảm bảo tính thống nhất trong việc thực thi các chính sách bảo tồn quốc gia. Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng việc phân cấp cho địa phương sẽ giúp tăng hiệu quả quản lý do gần dân hơn và linh hoạt hơn trong xử lý các vấn đề thực tiễn.
Theo thống kê của Bộ NNMT, hiện cả nước có 34 vườn quốc gia, trong đó 12 vườn do trung ương quản lý, còn lại do địa phương. Việc giữ lại 4 vườn này sẽ giúp trung ương tiếp tục kiểm soát các khu vực có diện tích lớn nhất và đa dạng sinh học quan trọng nhất.
Phản ứng từ các địa phương
Một số tỉnh có vườn quốc gia nêu trên đã bày tỏ mong muốn được tiếp nhận quyền quản lý để chủ động hơn trong phát triển du lịch sinh thái và thu hút đầu tư. Tuy nhiên, Bộ NNMT cho rằng cần có lộ trình và đánh giá kỹ lưỡng trước khi chuyển giao. Bộ cũng đề xuất thành lập các ban quản lý liên vùng để phối hợp giữa trung ương và địa phương trong trường hợp cần thiết.
Đề xuất của Bộ NNMT đang được Văn phòng Chính phủ tổng hợp ý kiến để trình Thủ tướng xem xét, quyết định trong thời gian tới.
