Thí sinh đổ xô thi năng lực: Lợi thế lớn trong xét tuyển đại học 2026
Theo các chuyên gia, một trong những lý do chính khiến kỳ thi đánh giá năng lực (ĐGNL) của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh thu hút số lượng thí sinh kỷ lục năm nay là giá trị sử dụng của kết quả bài thi trong công tác tuyển sinh. Với hơn 133.000 thí sinh đăng ký dự thi, đây là con số cao nhất sau 9 năm tổ chức, phản ánh sự thay đổi trong phương thức tuyển sinh của nhiều trường đại học.
Nguyên nhân từ phương thức xét tuyển tổng hợp
Thạc sĩ Cù Xuân Tiến, Trưởng phòng Tuyển sinh và công tác sinh viên Trường Đại học Kinh tế - Luật (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho biết: "Một nguyên nhân quan trọng là nhiều trường đại học chuyển sang sử dụng phương thức xét tuyển tổng hợp, trong đó kết quả bài thi ĐGNL đóng vai trò then chốt." Ông chỉ ra rằng Trường Đại học Kinh tế - Luật cùng 7 trường thành viên khác của ĐH Quốc gia TP.HCM áp dụng phương thức này, dựa trên điểm bài thi tốt nghiệp THPT, điểm học bạ và điểm bài thi ĐGNL.
Thạc sĩ Tiến nhấn mạnh: "Đặc biệt, điểm bài thi ĐGNL chiếm trọng số chính trong phương thức tổng hợp." Cụ thể, tại Trường Đại học Kinh tế - Luật năm 2026, tỷ lệ điểm thành phần là 55% cho ĐGNL, 35% cho tốt nghiệp THPT và 10% cho học bạ. Tỷ lệ này sẽ tăng dần qua các năm, với 60-30-10% vào năm 2027 và 65-25-10% từ năm 2028. Thí sinh không sử dụng bài thi ĐGNL sẽ được thay thế bằng điểm tốt nghiệp THPT với tỷ lệ quy đổi giảm dần theo thời gian.
Lợi thế cạnh tranh cho thí sinh
Thạc sĩ Hoàng Thanh Tú, Phó trưởng phòng Thông tin - Truyền thông Trường Đại học Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM), giải thích: Năm 2026, trường bắt đầu xét tuyển tổng hợp dựa trên điểm thi tốt nghiệp THPT hoặc điểm thi ĐGNL kết hợp với học bạ. Thí sinh có đầy đủ cả hai loại điểm sẽ được xét đồng thời để chọn phương án có lợi nhất, với hệ số cho ĐGNL hoặc tốt nghiệp THPT dao động từ 0,7 đến 0,9.
"Sau khi quy đổi điểm thi ĐGNL về thang điểm 30, nếu tổng điểm ĐGNL cộng học bạ cao hơn, trường sẽ lấy kết quả đó để xét tuyển", thạc sĩ Tú nói. Ông cho rằng việc tham gia kỳ thi ĐGNL không chỉ tăng cơ hội trúng tuyển mà còn giúp thí sinh làm quen với dạng bài thi, chuẩn bị tâm lý tốt hơn cho kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Trọng số cao tại các trường thành viên
PGS-TS Bùi Hoài Thắng, Trưởng phòng Đào tạo Trường Đại học Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho hay trường duy trì trọng số 70% cho điểm thi ĐGNL trong xét tuyển tổng hợp năm 2026, cùng với 20% cho điểm tốt nghiệp THPT và 10% cho điểm học tập THPT. Tất cả các điểm toán đều được nhân hệ số 2.
Đối với thí sinh không có điểm thi ĐGNL, trường sẽ quy đổi điểm tốt nghiệp THPT sang điểm năng lực với hệ số 0,75. PGS Thắng nhận định: "Thí sinh không có điểm thi ĐGNL cần nỗ lực cao trong kỳ thi tốt nghiệp THPT. Ngược lại, thí sinh có điểm ĐGNL cao sẽ có lợi thế cạnh tranh hơn."
PGS-TS Đinh Đức Anh Vũ, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Quốc tế (ĐH Quốc gia TP.HCM), khẳng định: Trường xét tuyển tổng hợp dựa trên điểm học lực, điểm cộng và điểm ưu tiên, trong đó điểm thi ĐGNL chiếm trọng số cao nhất từ 40 đến 50%. "Do đó, thí sinh có điểm thi ĐGNL cao sẽ có lợi thế hơn", ông nói.
Mở rộng ảnh hưởng ra ngoài ĐH Quốc gia TP.HCM
Năm nay, lần đầu tiên Đại học Kinh tế TP.HCM thực hiện xét tuyển kết hợp, trong đó điểm thi ĐGNL là một trong ba lựa chọn thành phần điểm thi, cùng với điểm tốt nghiệp THPT và kỳ thi V-SAT. Trường Đại học Ngoại thương cũng áp dụng phương thức xét tuyển bằng chứng chỉ ĐGNL từ các kỳ thi do ĐH Quốc gia Hà Nội, ĐH Quốc gia TP.HCM hoặc ĐH Bách khoa Hà Nội tổ chức.
Các trường quân đội, như Học viện Biên phòng, cũng đưa kỳ thi ĐGNL vào một trong các phương thức xét tuyển độc lập. Điều này cho thấy sự lan tỏa và tầm quan trọng ngày càng tăng của kỳ thi này trong hệ thống giáo dục đại học Việt Nam.
