Bộ Xây dựng vừa có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ đề xuất giao UBND TP Hà Nội làm cơ quan chủ quản đầu tư một số dự án đường sắt quốc gia tại khu vực Hà Nội, với tổng vốn đầu tư sơ bộ gần 37.200 tỷ đồng.
Bối cảnh và sự cần thiết đầu tư
Theo quy hoạch mạng lưới đường sắt quốc gia đến năm 2050, khu vực Hà Nội sẽ được đầu tư các tuyến mới nhằm thay thế một số đoạn đường sắt hiện hữu, đồng thời tạo quỹ hạ tầng phục vụ phát triển đô thị và đường sắt đô thị. Cụ thể, tuyến vành đai phía Đông Ngọc Hồi - Kim Sơn sẽ kết nối tuyến Bắc - Nam với các tuyến đường sắt phía Bắc, thay thế tuyến Ngọc Hồi - Yên Viên hiện nay. Sau khi hoàn thành hạ tầng thay thế, đoạn Ngọc Hồi - Yên Viên sẽ được bàn giao cho Hà Nội để triển khai tuyến đường sắt đô thị số 1.
Bộ Xây dựng nhấn mạnh, việc đầu tư các công trình thay thế là yêu cầu cấp bách khi Hà Nội đang đẩy nhanh tiến độ nhiều dự án trọng điểm, bao gồm tuyến đường sắt đô thị số 1 Ngọc Hồi - Yên Viên, tuyến số 6 Ngọc Hồi - Nội Bài, dự án Khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội và trục không gian Quốc lộ 1A.
Hai dự án trọng điểm được đề xuất
Dự án đường sắt vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn
Dự án này đi qua Hà Nội, Bắc Ninh và Hưng Yên, với tuyến chính dài khoảng 31,3 km cùng hơn 10 km tuyến nhánh. Đường sắt được xây dựng theo tiêu chuẩn đường đôi với hai khổ đường 1.435 mm và 1.000 mm. Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 25.675 tỷ đồng.
Dự án cải dịch tuyến đường sắt Bắc - Nam đoạn Phú Xuyên đến Ngọc Hồi
Dự án này có chiều dài khoảng 26,5 km, kết hợp xây dựng ga Thường Tín mới và Trung tâm điều hành vận tải đường sắt quốc gia. Tổng vốn đầu tư dự kiến 11.523 tỷ đồng.
Tác động nếu không đầu tư kịp thời
Theo Bộ Xây dựng, nếu chưa hoàn thành các công trình thay thế nhưng phải dừng khai thác đoạn Ngọc Hồi - Yên Viên, hoạt động vận tải đường sắt quốc gia sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Sự gián đoạn này có thể làm đứt gãy chuỗi vận tải Bắc - Nam, ảnh hưởng đến vận chuyển hành khách, hàng hóa và hoạt động của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam. Ngoài ra, lượng lớn hàng hóa và hành khách sẽ phải chuyển sang đường bộ, gia tăng áp lực giao thông, nguy cơ ùn tắc và tai nạn. Hoạt động sản xuất kinh doanh của ngành đường sắt cùng đời sống của hơn 22.000 lao động cũng có thể bị ảnh hưởng.
Đề xuất giao Hà Nội làm chủ đầu tư
Từ thực tế trên, Bộ Xây dựng và UBND TP Hà Nội thống nhất kiến nghị giao Hà Nội làm cơ quan chủ quản đầu tư các dự án. Phần lớn công trình nằm trên địa bàn thành phố, do đó Hà Nội sẽ thuận lợi hơn trong công tác quy hoạch, giải phóng mặt bằng và phối hợp triển khai đồng bộ với các dự án liên quan. Bộ Xây dựng cũng đề nghị sử dụng nguồn vốn ngân sách trung ương để đầu tư, bảo đảm tiến độ triển khai và sớm bàn giao hạ tầng đường sắt hiện hữu phục vụ phát triển mạng lưới đường sắt đô thị của Thủ đô.
