Ba dự án cảng biển trọng điểm tại TP.HCM đối mặt thách thức pháp lý
Theo thông tin mới nhất từ Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh, ba dự án cảng biển quy mô lớn đang gặp phải những rào cản pháp lý đáng kể, có thể ảnh hưởng đến tiến độ khởi công dự kiến trong tháng 4 tới. Trong số này, chỉ có một dự án được đánh giá là có đủ điều kiện để tiến hành lễ động thổ đúng kế hoạch.
Dự án siêu cảng Cần Giờ: Chờ phê duyệt nhà đầu tư
Dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, với quy mô lớn nhất trong ba dự án, có diện tích lên đến 571 ha và tổng vốn đầu tư gần 129.000 tỉ đồng (tương đương 4,99 tỉ USD). Công suất thiết kế của cảng này đạt 21 triệu TEU mỗi năm, hứa hẹn trở thành một trong những cảng container lớn nhất khu vực.
Mặc dù đã được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương từ năm 2025, dự án vẫn đang trong giai đoạn thẩm định lựa chọn nhà đầu tư. Liên danh Tổng công ty Hàng hải Việt Nam - Công ty CP Cảng Sài Gòn và Terminal Investment Limited Holding S.A đã chính thức nộp hồ sơ đăng ký thực hiện dự án. Đáng chú ý, Terminal Investment Limited Holding S.A là công ty thành viên của MSC - hãng tàu container lớn nhất thế giới, đã theo sát dự án ngay từ những ngày đầu đề xuất.
Hiện tại, hồ sơ của liên danh nhà đầu tư đang được Sở Tài chính thẩm định một cách sát sao. Sở Xây dựng đã kiến nghị Ủy ban nhân dân Thành phố chỉ đạo Sở Tài chính sớm hoàn tất công tác thẩm định và trình phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư. Do đó, sự kiện "Lễ khởi động và công bố đối tác chiến lược" chỉ có thể được tổ chức sau khi dự án được chấp thuận chính thức.
Dự án Cảng tổng hợp Cái Mép Hạ: Thiếu thủ tục quan trọng
Dự án Cảng tổng hợp và container Cái Mép Hạ (giai đoạn 1) có quy mô 351,2 ha với tổng vốn đầu tư khoảng 50.200 tỉ đồng và công suất thiết kế 11 triệu TEU mỗi năm. Mặc dù đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, dự án này đến nay vẫn chưa hoàn tất các thủ tục quan trọng về đất đai, môi trường và xây dựng. Hồ sơ báo cáo nghiên cứu khả thi cũng chưa đủ điều kiện để thẩm định.
Mô hình phức hợp Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ với cấu trúc "cảng biển - logistics - công nghiệp - đô thị dịch vụ - cảng hàng không quốc tế" được định hướng gắn kết với Trung tâm Tài chính quốc tế TP.HCM. Tuy nhiên, Sở Xây dựng nhận định rằng với khối lượng công việc còn lớn, việc khởi công toàn bộ dự án trước ngày 30 tháng 4 là chưa đảm bảo cơ sở pháp lý.
Trong trường hợp thuận lợi, chủ đầu tư chỉ có thể triển khai một số hạng mục chuẩn bị mặt bằng nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện pháp lý. Sở Xây dựng đã kiến nghị Ủy ban nhân dân TP.HCM chỉ đạo các sở, ngành liên quan phối hợp tháo gỡ các thủ tục, đặc biệt là về đất đai, môi trường và quy hoạch, từ đó có chủ trương phù hợp cho dự án.
Dự án Cảng Cái Mép Gemadept - Terminal Link: Sẵn sàng khởi công
Trong số ba dự án, chỉ có dự án Cảng Cái Mép Gemadept - Terminal Link (giai đoạn 2) với tổng vốn đầu tư khoảng 8.361 tỉ đồng đang có nhiều điều kiện thuận lợi để động thổ đúng dịp lễ. Chủ đầu tư của dự án này là liên danh Tập đoàn Geleximco, Công ty Cổ phần Vận tải và Thương mại Quốc tế (ITC) và Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC).
Dự án hiện đã cơ bản hoàn tất thủ tục về đất đai và được thỏa thuận các thông số kỹ thuật, đang trong quá trình thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi. Sở Xây dựng đã thống nhất đề xuất tổ chức lễ động thổ vào ngày 17 tháng 4, do địa điểm nằm trong khu đất đã được giao, đồng thời đề xuất Ủy ban nhân dân Thành phố sớm phê duyệt phương án này.
Tầm quan trọng của việc nâng cấp hệ thống cảng biển
Hệ thống cảng biển của Việt Nam đang ngày càng được nâng cấp và mở rộng, sẵn sàng đưa đất nước bước vào kỷ nguyên tiến biển. Các dự án cảng biển quy mô lớn như ba dự án trên không chỉ thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam trong khu vực và trên thế giới.
Tuy nhiên, việc đảm bảo các thủ tục pháp lý được hoàn tất đầy đủ và minh bạch là yếu tố then chốt để các dự án này có thể triển khai thành công và đúng tiến độ. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và nhà đầu tư sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc tháo gỡ các khó khăn hiện tại.
