Bộ Xây dựng vừa có quyết định quan trọng khi thành lập một tổ công tác liên ngành với nhiệm vụ chính là rà soát toàn diện tính pháp lý, hiện trạng thực tế và xây dựng phương án tổng thể cho việc bàn giao tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia trên đoạn tuyến từ ga Hà Nội đến ga Gia Lâm cho Ủy ban Nhân dân Thành phố Hà Nội.
Quy trình rà soát và phương án chi tiết
Theo đó, Cục Đường sắt Việt Nam được giao trọng trách tiến hành rà soát kỹ lưỡng cơ sở pháp lý, xác định rõ phạm vi và đánh giá hiện trạng thực tế của các tài sản liên quan. Song song với đó, đơn vị này cũng sẽ nghiên cứu và đề xuất một phương án tổng thể, bao gồm đầy đủ các nội dung then chốt như:
- Lộ trình thực hiện cụ thể theo từng giai đoạn.
- Phương án bàn giao chi tiết và khả thi.
- Các hạng mục cần được đầu tư, nâng cấp sau khi bàn giao.
- Phân định rõ trách nhiệm của các bên liên quan trong quá trình thực hiện.
Trên cơ sở các kết quả thu thập và phân tích, tổ công tác sẽ tổng hợp toàn bộ thông tin, báo cáo lên Bộ Xây dựng và UBND TP. Hà Nội để hai cơ quan này cùng xem xét và đưa ra quyết định cuối cùng.
Bối cảnh và mục tiêu của kế hoạch bàn giao
Động thái này được đưa ra sau cuộc họp trước đó giữa Bộ Xây dựng và lãnh đạo TP. Hà Nội về việc bàn giao tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia trên đoạn tuyến này. Mục tiêu lớn là để thành phố có thể chủ động tổ chức cải tạo, chỉnh trang và tái thiết khu vực nội đô lịch sử của Hà Nội, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai các giải pháp thiết kế nút giao thông phục vụ hai dự án trọng điểm: tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Thủ đô và tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Đối với khu vực nhạy cảm gồm 131 vòm cầu Phùng Hưng và khu vực gầm cầu, dựa trên đề nghị của phía Hà Nội, Bộ Xây dựng đã thống nhất chủ trương giao cho Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam (VNR) chủ trì phối hợp trong công tác bàn giao kết cấu hạ tầng, với yêu cầu tuyệt đối đảm bảo an toàn cho hoạt động chạy tàu trong suốt quá trình.
Điều chỉnh hoạt động khai thác đường sắt
Về phương diện tổ chức khai thác tuyến đường sắt Hà Nội - Gia Lâm, hai bên đã đạt được sự thống nhất cao trên một số điểm then chốt:
- Giảm tần suất vận hành: Sẽ tiến hành giảm tần suất chạy tàu đối với cả tàu khách và tàu du lịch trên toàn đoạn từ ga Hà Nội đến ga Gia Lâm.
- Tổ chức vận chuyển hành khách: Đối với những đoàn tàu được điều chỉnh chỉ dừng tại ga Gia Lâm, TP. Hà Nội cam kết sẽ tổ chức bổ sung điểm trung chuyển xe buýt tại khu vực nhà máy xe lửa Gia Lâm nhằm đảm bảo kết nối vận chuyển hành khách một cách liên tục và thuận tiện.
- Ngừng hoạt động tàu hàng: Toàn bộ hoạt động vận chuyển hàng hóa bằng đường sắt trên đoạn tuyến Hà Nội - Long Biên - Gia Lâm sẽ được cho dừng lại. Các chuyến tàu hàng sẽ được chuyển hướng để đi vòng theo tuyến đường sắt phía Tây hiện hữu, cụ thể là tuyến Bắc Hồng - Văn Điển.
Bên cạnh đó, để hỗ trợ ngành đường sắt trong việc bố trí và tổ chức lại hoạt động, TP. Hà Nội sẽ phối hợp chặt chẽ với VNR để tiến hành khảo sát và bố trí một khu đất có diện tích khoảng 1 hecta tại khu vực phía ga Hà Đông (thuộc phường Phú Lương) để sử dụng làm bãi chứa hàng hóa thay thế.
Phạm vi bàn giao và mục tiêu dài hạn
TP. Hà Nội và ngành đường sắt đã thống nhất chủ trương về việc chuyển giao toàn bộ kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia, tính từ mặt ray trở xuống, trên toàn bộ đoạn tuyến Hà Nội - Gia Lâm. Điều đáng chú ý là phạm vi này bao gồm cả cầu Long Biên - một biểu tượng lịch sử của Thủ đô. Việc bàn giao này nhằm mục đích tạo điều kiện để thành phố triển khai các dự án cải tạo, chỉnh trang và tái thiết đô thị một cách bài bản, gắn liền với công tác bảo tồn và phát huy các giá trị không gian lịch sử - văn hóa đặc sắc của khu vực trung tâm.
Trước đó, vào đầu tháng 1 năm nay, UBND TP. Hà Nội đã chính thức có công văn gửi Bộ Xây dựng đề nghị bàn giao tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia trên đoạn tuyến này, với mục đích rõ ràng là phục vụ cho công tác tổ chức cải tạo, chỉnh trang và tái thiết khu vực phố cổ Hà Nội. Một điểm đáng chú ý trong đề nghị của thành phố là kiến nghị không cho phép tàu khách chạy qua khu vực phố cà phê đường tàu - một địa điểm check-in nổi tiếng, thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế, nhằm đảm bảo an toàn và trật tự cho hoạt động du lịch cũng như cải tạo đô thị.
