Nghệ An: Hàng loạt dự án treo sau nhiều năm, gây lãng phí tài nguyên đất
Tại Nghệ An, tình trạng các dự án bị treo kéo dài hàng chục năm đang trở thành vấn đề nhức nhối, gây lãng phí tài nguyên đất và ảnh hưởng đến cảnh quan đô thị. Nhiều khu đất được giao với mục đích phát triển nhưng sau đó bị bỏ hoang, chỉ còn lại tường rào và cỏ dại mọc um tùm.
Dự án xưởng cơ khí chuyển thành nhà ở: 22 năm vẫn là bãi đất trống
Một ví dụ điển hình là khu đất rộng hơn 7.533 m2 nằm giáp đường Trần Đình Quán, phường Vinh Phú, Nghệ An. Khu đất này được UBND tỉnh Nghệ An giao cho Công ty Công trình giao thông 479 (nay là Công ty CP 479 Hòa Bình) thuê vào năm 2004 để xây dựng xưởng sản xuất và gia công cơ khí với thời hạn 20 năm. Tuy nhiên, dự án này không được thực hiện và trở thành "bánh vẽ".
Năm 2016, công ty này kiến nghị và được chấp thuận chuyển mục đích từ đất sản xuất kinh doanh sang dự án nhà ở, với quy hoạch chi tiết 1/500 đã được phê duyệt. Thế nhưng, sau 10 năm được chuyển mục đích, dự án vẫn chỉ có tường rào vây quanh, vài hạng mục xây dựng tạm bợ đã xuống cấp, bên trong là bãi đất trống với cỏ dại mọc um tùm.
Người dân sống xung quanh đã gửi đơn đến chính quyền phản ánh tình trạng dự án treo quá dài ngày. Một người dân chia sẻ: "Đây là khu đất có giá trị, bỏ không hơn 20 năm không hề thực hiện dự án đã được phê duyệt là gây lãng phí tài nguyên đất. Đây không phải là dự án chậm tiến độ mà chủ đầu tư cố tình không thực hiện nghĩa vụ hoàn thành dự án."
Ông Nguyễn Văn Thành, Khối trưởng khối 8, phường Vinh Phú, cho biết khu đất này đã bị bỏ hoang nhiều năm, từng là nơi bị đổ trộm rác thải sinh hoạt và phế thải xây dựng, gây bức xúc cho cộng đồng. Khoảng 5 năm trước, chủ đầu tư cho xây dựng tường rào để khoanh đất, nhưng dự án vẫn bất động.
Một lãnh đạo phường Vinh Phú cho hay, sau khi có đơn phản ánh của người dân, phường đã kiểm tra và gửi báo cáo lên Sở Xây dựng Nghệ An về tình trạng dự án treo quá lâu, để đưa vào kế hoạch kiểm tra và xem xét thu hồi.
Dự án khu thể thao, đô thị: 12 năm vẫn là cánh đồng lúa
Một dự án khác cũng rơi vào tình trạng tương tự là khu thể thao, đô thị tại xóm 11 Nghi Phú, phường Vinh Phú. Năm 2014, UBND tỉnh Nghệ An chấp thuận chủ trương đầu tư và phê duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 cho Công ty cổ phần Golf biển Cửa Lò. Dự án có quy mô gần 7 ha, là cánh đồng lúa và hoa màu, nằm cách trụ sở UBND phường Vinh Phú chỉ khoảng 300 m.
Dự án này được thiết kế để xây dựng khu thể thao, đô thị sinh thái phức hợp kết hợp dịch vụ văn minh, hiện đại, bao gồm 5 phân khu chức năng: khách sạn, trung tâm hội nghị, trung tâm thương mại, dịch vụ kết hợp văn phòng cho thuê, khu sân tập golf, luyện tập thể thao và 120 căn nhà ở thấp tầng. UBND tỉnh Nghệ An yêu cầu chủ đầu tư hoàn thành các thủ tục liên quan trong thời hạn 12 tháng để triển khai xây dựng.
Tuy nhiên, dự án sau đó bị treo và đến năm 2016 bị điều chỉnh giảm diện tích còn 5,4 ha. UBND tỉnh cũng yêu cầu chủ đầu tư phải hoàn thành thủ tục để khởi công trong vòng 12 tháng, đưa dự án vào sử dụng trong thời hạn tối đa 24 tháng kể từ ngày đủ điều kiện, nếu quá thời hạn sẽ bị thu hồi và không được bồi thường. Dù vậy, đến nay, sau 12 năm được phê duyệt, dự án vẫn đang là cánh đồng lúa.
Ông Phan Văn Hòa, Chủ nhiệm HTX Hồng Hoa Thái, cho biết dự án không triển khai nên xã viên HTX vẫn đang trồng lúa và hoa màu, nhưng hiệu quả thấp vì từ khi có quy hoạch dự án, HTX không còn đầu tư thủy lợi nội đồng, không thu thủy lợi phí, dẫn đến năng suất cây trồng giảm. Ông Hòa nhấn mạnh, người dân đã nhiều lần kiến nghị xem xét thu hồi dự án vì đây là khu đất có vị trí đẹp, đã được quy hoạch thành khu đô thị, cần khai thác để đạt hiệu quả cao hơn trồng lúa và hoa màu.
UBND phường Vinh Phú cho biết, sau khi có chỉ đạo của UBND tỉnh Nghệ An yêu cầu rà soát các dự án chậm tiến độ, phường đã đưa dự án này vào báo cáo kiến nghị kiểm tra.
Rà soát để thu hồi: Giải pháp cho các dự án treo
Theo tìm hiểu, tại Nghệ An đang có hàng chục dự án sử dụng nguồn vốn ngoài ngân sách bị chậm tiến độ kéo dài, đã từng bị đưa vào danh sách kiểm tra nhiều lần. Tuy nhiên, với nhiều lý do "khách quan" được chủ đầu tư viện dẫn, rất nhiều dự án sau đó vẫn "thoát hiểm", chưa bị thu hồi.
Trước tình trạng này, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An đã ra chỉ thị, yêu cầu "phải kiên quyết xử lý các dự án vi phạm, chậm tiến độ kéo dài, sử dụng đất kém hiệu quả, không để tình trạng ôm đất, giữ dự án, đầu cơ đất đai, trục lợi chính sách, gây thất thoát, lãng phí nguồn lực và ảnh hưởng xấu đến môi trường đầu tư".
Đối với các dự án không triển khai theo cam kết, chậm tiến độ nhiều năm hoặc không còn khả năng thực hiện, Tỉnh ủy Nghệ An yêu cầu UBND tỉnh chỉ đạo các cơ quan chức năng kiểm tra làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan để xử lý theo quy định, kịp thời thu hồi đất, chấm dứt hoạt động dự án, xử lý nghĩa vụ tài chính và các vấn đề liên quan. Sau khi thu hồi đất, cần khẩn trương xây dựng phương án xử lý để bảo đảm khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai.
Ông Nguyễn Văn Hải, Phó giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Nghệ An, cho hay sau chỉ thị này, UBND tỉnh Nghệ An đã giao nhiệm vụ cho từng sở, ngành kiểm tra, rà soát. Cụ thể:
- Sở NN-MT được giao chủ trì kiểm tra, rà soát các dự án đã được cấp đất, cho thuê đất.
- Sở Xây dựng rà soát, xử lý các dự án đã triển khai khối lượng lớn nhưng đình trệ.
- Sở Tài chính xử lý các dự án mới có chủ trương đầu tư.
Ông Hải cũng thông tin, các dự án vi phạm quy định về thời gian thực hiện sẽ bị xem xét thu hồi. Sau khi thu hồi, tỉnh Nghệ An sẽ rà soát quy hoạch, nếu phù hợp sẽ tiếp tục kêu gọi và giao đất cho nhà đầu tư có năng lực, nếu không sẽ chuyển đổi mục đích sử dụng đất để tránh lãng phí.
Tình trạng dự án treo tại Nghệ An không chỉ gây lãng phí tài nguyên mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Việc rà soát và xử lý thu hồi là cần thiết để đảm bảo sử dụng đất hiệu quả, đáp ứng nhu cầu của người dân và thúc đẩy đầu tư bền vững.
