Tổ hợp hóa chất lớn nhất Việt Nam tại Nghi Sơn chính thức khởi công sau nhiều trì hoãn
Tập đoàn Hóa chất Đức Giang (DGC) đã chính thức khởi công Dự án Tổ hợp Hóa chất Đức Giang Nghi Sơn tại Thanh Hóa vào ngày 17/2/2025, sau gần 5 năm kể từ khi được phê duyệt chủ trương đầu tư. Đây được xem là một trong những siêu dự án tham vọng nhất của ngành hóa chất Việt Nam, với tổng vốn đầu tư dự kiến cho toàn bộ ba giai đoạn lên tới khoảng 12.000 tỷ đồng.
Quy mô và sản phẩm đa dạng
Tổ hợp này sẽ sản xuất hàng loạt sản phẩm hóa chất công nghiệp quan trọng, bao gồm Xút (NaOH), HCL, Javel, PAC, Chloramine B, PVC và nhiều loại khác. Đặc biệt, đây là lần đầu tiên nhóm sản phẩm dẫn xuất từ khí Clo được sản xuất tại Việt Nam, góp phần giảm sự phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu photpho và mở rộng sang lĩnh vực hóa chất cơ bản quy mô lớn.
Dự án được chia thành ba giai đoạn chính:
- Giai đoạn 1: Vốn điều chỉnh 2.900 tỷ đồng, tập trung sản xuất NaOH và các hóa chất công nghiệp khác.
- Giai đoạn 2: Dự kiến đầu tư khoảng 6.000 tỷ đồng để sản xuất nhựa PVC.
- Giai đoạn 3: Thêm 3.600 tỷ đồng để xây dựng nhà máy soda với công suất 400.000 tấn/năm.
Khi hoàn thành, tổ hợp này sẽ trở thành khu phức hợp hóa chất lớn nhất cả nước, phù hợp với định hướng của Chính phủ biến Khu công nghiệp số 15 tại Khu kinh tế Nghi Sơn thành trung tâm sản xuất hóa chất trọng điểm.
Những khó khăn và chậm trễ kéo dài
Dự án đã phải đối mặt với nhiều trở ngại, đặc biệt là việc giải phóng mặt bằng chậm hơn 3 năm so với kế hoạch ban đầu. Trong suốt giai đoạn 2021–2023, công ty liên tục vật lộn với bài toán tái định cư cho người dân địa phương tại khu vực dự án. Mãi đến giữa năm 2024, tình hình mới có chuyển biến khi tỉnh Thanh Hóa tổ chức cuộc họp đặc biệt để tháo gỡ, và Hóa chất Đức Giang đã phối hợp với UBND thị xã Nghi Sơn hoàn thành bồi thường giải phóng mặt bằng toàn bộ 30 ha.
Tuy nhiên, dự án vẫn còn vướng mắc trong việc hoàn tất hồ sơ phòng cháy, chữa cháy do Khu công nghiệp số 15 chưa được phê duyệt quy hoạch phân khu xây dựng tỷ lệ 1/2000, dẫn đến thiếu vị trí đấu nối giao thông và cấp thoát nước. Điều này khiến Bộ Công Thương chưa thể thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi. Tháng 7/2024, Hóa chất Đức Giang đã phải điều chỉnh lùi tiến độ, dời kế hoạch khởi công từ tháng 6/2024 sang quý 4/2024 đến quý 1/2026.
Biến cố pháp lý và tác động thị trường
Đúng lúc dự án đang trong giai đoạn xây dựng và dự kiến vận hành Giai đoạn 1 vào quý 2/2026, Tập đoàn Hóa chất Đức Giang lại đối mặt với một biến cố lớn. Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu đã khởi tố vụ án liên quan đến hành vi gây ô nhiễm môi trường, vi phạm quy định về khai thác tài nguyên và kế toán tại tập đoàn.
Cơ quan điều tra làm rõ rằng tập đoàn đã đổ thải trái phép hàng triệu tấn chất thải tại khu công nghiệp Tằng Loỏng, Lào Cai, gây ô nhiễm nghiêm trọng, đồng thời khai thác trái phép hàng trăm nghìn tấn quặng apatit và che giấu doanh thu, gây thiệt hại thuế hàng chục tỷ đồng. Tổng cộng 14 bị can, bao gồm ông Đào Hữu Huyền – Chủ tịch Tập đoàn, và ông Đào Hữu Duy Anh – Phó Chủ tịch HĐQT, đã bị khởi tố.
Phản ứng thị trường lập tức rất gay gắt, với cổ phiếu DGC giảm sàn xuống 68.800 đồng/cổ phiếu và dư bán giá sàn gần 12,6 triệu đơn vị trong ngày 17/3. Sự kiện này đặt ra dấu hỏi lớn về tương lai của dự án tổ hợp hóa chất đầy tham vọng này, dù nó vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần quan trọng vào việc phát triển ngành công nghiệp hóa chất Việt Nam.
