Bộ Tài nguyên và Môi trường vừa có hướng dẫn cụ thể về việc tính tiền sử dụng đất đối với trường hợp hộ gia đình, cá nhân đã xây nhà trên đất trồng lúa nằm xen kẹt trong khu dân cư từ năm 2008. Theo đó, người dân sẽ phải nộp tiền sử dụng đất theo quy định tại Nghị định 103/2024/NĐ-CP.
Trường hợp cụ thể và căn cứ pháp lý
Theo công văn mới đây, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh Bình Dương liên quan đến việc xử lý nhà ở xây dựng trên đất lúa từ năm 2008. Cử tri phản ánh nhiều hộ dân đã xây nhà trên đất trồng lúa nằm giữa khu dân cư nhưng chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Bộ cho biết, căn cứ Luật Đất đai 2024 và các nghị định hướng dẫn thi hành, việc xử lý đối với đất sử dụng không đúng mục đích được quy định rõ. Cụ thể, Nghị định 103/2024/NĐ-CP quy định về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất có hiệu lực từ ngày 1/8/2024.
Cách tính tiền sử dụng đất
Theo hướng dẫn, đối với hộ gia đình, cá nhân đã xây nhà trên đất trồng lúa trước ngày 1/7/2014 (thời điểm Luật Đất đai 2013 có hiệu lực) và đất nằm xen kẹt trong khu dân cư, việc tính tiền sử dụng đất được thực hiện như sau:
- Tiền sử dụng đất phải nộp bằng 50% chênh lệch giữa tiền sử dụng đất tính theo giá đất ở và tiền sử dụng đất tính theo giá đất nông nghiệp tại thời điểm được cấp giấy chứng nhận.
- Trường hợp đã xây nhà từ năm 2008, người dân cần chứng minh thời điểm xây dựng và tình trạng đất tại thời điểm đó.
Bộ nhấn mạnh, việc xác định thời điểm xây dựng nhà ở và tình trạng đất là cơ sở quan trọng để áp dụng đúng quy định. Các địa phương cần rà soát, hướng dẫn người dân hoàn thiện hồ sơ để được cấp giấy chứng nhận.
Ý kiến từ chuyên gia và người dân
Ông Nguyễn Văn A, một hộ dân tại Bình Dương, cho biết: “Gia đình tôi xây nhà từ năm 2008 trên mảnh đất lúa nằm giữa khu dân cư. Nay được hướng dẫn cụ thể, chúng tôi rất mừng vì có thể hoàn tất thủ tục pháp lý.”
Luật sư Trần Thị B, chuyên gia về đất đai, nhận định: “Quy định mới giúp tháo gỡ vướng mắc cho hàng nghìn hộ dân có nhà trên đất lúa xen kẹt. Tuy nhiên, cần lưu ý việc xác định thời điểm xây dựng và loại đất gốc để tránh sai sót.”
Tác động đến người dân
Việc áp dụng mức thu 50% chênh lệch giá đất giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho người dân so với trước đây. Theo thống kê sơ bộ, tại Bình Dương có khoảng 1.200 hộ dân đang gặp tình trạng tương tự. Dự kiến, sau khi được hướng dẫn, các địa phương sẽ đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận.
Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng yêu cầu các sở, ngành địa phương tuyên truyền, phổ biến quy định mới để người dân nắm rõ và thực hiện.
