Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc vừa có chỉ đạo yêu cầu các bộ, ngành và địa phương đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, đồng thời hoàn thiện các thủ tục quan trọng trong quý II năm 2026.
Yêu cầu hoàn tất thủ tục lựa chọn tư vấn
Theo thông báo từ Văn phòng Chính phủ, Phó thủ tướng Phạm Gia Túc đã chủ trì cuộc họp về tình hình triển khai dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và các tuyến đường sắt khác. Tại cuộc họp, lãnh đạo Chính phủ nhấn mạnh đây là lĩnh vực mới, phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ của toàn bộ hệ thống chính trị.
Phó thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng khẩn trương hoàn thành thủ tục lựa chọn tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam trong quý II năm 2026. Các địa phương có dự án đi qua phải chủ động giải phóng mặt bằng ngay sau khi nhận được hồ sơ và mốc giới.
Phát triển nguồn nhân lực và làm chủ công nghệ
Một trong những yêu cầu quan trọng được Phó thủ tướng đưa ra là việc phát triển nguồn nhân lực và làm chủ công nghệ. Các bộ, ngành và doanh nghiệp phải xây dựng kế hoạch đào tạo cụ thể để đáp ứng nhu cầu vận hành, khai thác hệ thống đường sắt mới. Kinh phí đào tạo sẽ được bố trí theo quy định, đồng thời Bộ Xây dựng được giao huy động các nguồn lực hợp pháp, bao gồm cả vốn ODA.
Đối với các hạng mục công việc mà Việt Nam chưa có máy móc hoặc công nghệ mới, cơ quan quản lý phải phối hợp với đối tác để tiếp nhận, đánh giá và ban hành định mức riêng, đồng thời có lộ trình nghiên cứu để áp dụng chung.
Tiêu chuẩn kỹ thuật và thể chế
Bộ Khoa học và Công nghệ cùng Bộ Xây dựng được giao nhiệm vụ xây dựng và bổ sung hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn cho đường sắt tốc độ cao, đường sắt khổ tiêu chuẩn và đường sắt đô thị. Hệ thống tiêu chuẩn này phải phù hợp với điều kiện Việt Nam nhưng tiệm cận thông lệ quốc tế. Riêng tiêu chuẩn cho đường sắt đô thị phải hoàn thành trong tháng 6 năm 2026 để áp dụng thống nhất trên cả nước.
Phó thủ tướng cũng yêu cầu các bộ, ngành tiếp tục rà soát, hoàn thiện thể chế, pháp luật về đầu tư, quản lý, vận hành khai thác đường sắt, bảo đảm phù hợp điều kiện thực tiễn.
Đẩy nhanh các dự án khác
Ngoài dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, Chính phủ cũng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ các tuyến đường sắt khác như Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng và Hà Nội - Đồng Đăng. Việc triển khai phải bảo đảm tầm nhìn dài hạn, kết nối các trung tâm kinh tế và đồng bộ với các phương thức vận tải. Đồng thời, không vì áp lực tiến độ mà bỏ qua các yêu cầu về kỹ thuật, chất lượng và an toàn.
Đối với các dự án đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.HCM, Phó thủ tướng yêu cầu các địa phương rà soát tiến độ, tháo gỡ khó khăn về thủ tục, vốn và công nghệ, bảo đảm vận hành an toàn, hiệu quả và đúng quy hoạch. Các dự án mới cần được nghiên cứu kỹ lưỡng, lựa chọn công nghệ phù hợp, có lộ trình đầu tư hợp lý theo khả năng cân đối ngân sách của địa phương, tránh dàn trải.
UBND TP Hà Nội và TP.HCM cần khẩn trương báo cáo Bộ Xây dựng và Thủ tướng về kế hoạch triển khai các dự án có kế hoạch khởi công trong năm 2026 và những năm tiếp theo của giai đoạn 2026-2030.
