Lãi suất vay mua nhà tăng mạnh: Áp lực ngắn hạn hay xu hướng dài hạn?
Trong thời gian gần đây, lãi suất vay mua nhà tại nhiều ngân hàng có xu hướng tăng, gây lo ngại cho người mua nhà và nhà đầu tư bất động sản. Ông Trần Quang Trung, Giám đốc Phát triển kinh doanh OneHousing, cho rằng đây là diễn biến mang tính chu kỳ quen thuộc của thị trường tài chính. Theo ông, vào giai đoạn cuối năm và đầu năm mới, các tổ chức tín dụng thường đẩy mạnh huy động vốn để chuẩn bị nguồn lực cho chu kỳ tăng trưởng kinh tế tiếp theo.
Nguyên nhân chính dẫn đến tăng lãi suất
Tuy nhiên, bối cảnh năm nay có những yếu tố đặc biệt. Hàng loạt dự án hạ tầng quy mô lớn đang được triển khai, từ các công trình giao thông đến những dự án phục vụ chiến lược phát triển quốc gia. Nhiều doanh nghiệp được giao thực hiện các dự án với tổng mức đầu tư lên tới hàng chục nghìn, thậm chí hàng trăm nghìn tỷ đồng. Điều này tạo ra nhu cầu huy động vốn rất lớn từ hệ thống ngân hàng thương mại.
Khi lượng vốn cần huy động tăng mạnh trong thời gian ngắn, áp lực lên mặt bằng lãi suất là điều khó tránh khỏi. Ông Trung nhận định: "Trong quý I và có thể kéo dài sang quý II/2026, mặt bằng lãi suất vẫn sẽ ở mức cao. Tuy nhiên, đây chỉ là áp lực mang tính ngắn hạn". Nguồn thông tin này dựa trên dữ liệu từ SBV và Trung tâm Nghiên cứu thị trường và Am hiểu khách hàng One Mount Group, tháng 3/2026.
Tác động đến nhà đầu tư bất động sản
Mặc dù vậy, mặt bằng lãi suất tăng vẫn tạo ra áp lực nhất định đối với một bộ phận nhà đầu tư bất động sản, đặc biệt là nhóm sử dụng đòn bẩy tài chính cao. Theo ông Trung, những nhà đầu tư không có nguồn vốn dự phòng sẽ chịu áp lực lớn hơn khi lãi suất thả nổi tăng lên. Trong bối cảnh thanh khoản thị trường chậm lại, một số nhà đầu tư ngắn hạn buộc phải điều chỉnh chiến lược, thậm chí chấp nhận bán tài sản với lợi nhuận thấp hơn kỳ vọng.
Ngược lại, nhóm nhà đầu tư có nguồn vốn tích lũy tốt hoặc sở hữu danh mục tài sản đa dạng như vàng, trái phiếu, hoặc tiền gửi ngân hàng có khả năng linh hoạt hơn trong việc tái cấu trúc khoản vay và giảm áp lực tài chính. Điều này cho thấy thị trường đang bước vào giai đoạn sàng lọc mạnh mẽ hơn, trong đó các nhà đầu tư cần có chiến lược dài hạn và quản trị tài chính tốt thay vì phụ thuộc quá nhiều vào đòn bẩy.
So sánh với lịch sử thị trường
Ở góc nhìn dài hạn, ông Trung cho rằng mức lãi suất hiện nay vẫn chưa phải là mức quá cao nếu so với lịch sử của thị trường bất động sản Việt Nam. Ông phân tích: "Trong giai đoạn từ năm 2008 đến nay, thị trường bất động sản Việt Nam đã nhiều lần phát triển trong bối cảnh lãi suất 13%, 14%, thậm chí có thời điểm lên tới 18%. Chỉ riêng giai đoạn 2023–2024 vừa qua mới xuất hiện mặt bằng lãi suất thấp như vậy".
Theo ông, mức lãi suất thả nổi quanh ngưỡng 10% vẫn được xem là có thể chấp nhận đối với thị trường. Ngưỡng lãi suất trên 12% mới bắt đầu tạo ra áp lực mạnh hơn đối với hoạt động đầu tư bất động sản. Ngoài ra, nhiều dự án hiện nay được hỗ trợ lãi suất trong những năm đầu, giúp người mua giảm áp lực tài chính trong giai đoạn đầu của khoản vay.
Triển vọng và khuyến nghị cho người mua nhà
Dù mặt bằng lãi suất cao có thể ảnh hưởng nhất định tới tâm lý người mua và thanh khoản chung của thị trường, ông Trần Quang Trung cho rằng nhu cầu nhà ở về bản chất vẫn là nhu cầu thiết yếu và mang tính dài hạn. Theo ông, việc chờ đợi một "thời điểm hoàn hảo" của thị trường không phải lúc nào cũng là chiến lược tối ưu đối với người mua nhà.
Ông Trung nhấn mạnh: "Khi người mua tìm được sản phẩm phù hợp với nhu cầu và khả năng tài chính của mình, đó đã là thời điểm tốt để ra quyết định". Đặc biệt, trong giai đoạn thị trường điều chỉnh, người mua ở thực có thể có nhiều cơ hội tiếp cận những sản phẩm tốt với mức giá hợp lý hơn so với giai đoạn thị trường tăng nóng.
Dự báo về mặt bằng lãi suất
Về triển vọng sắp tới, ông Trung cho rằng nếu không có biến động lớn từ bên ngoài, mặt bằng lãi suất có thể bắt đầu ổn định hơn từ giữa năm 2026. Ông dự báo: "Khi bước qua khoảng tháng 6/2026, các yếu tố về nguồn vốn và điều tiết kinh tế vĩ mô có thể tạo ra sự ổn định hơn cho mặt bằng lãi suất. Khi đó, chi phí vốn sẽ trở nên dễ chịu hơn so với hiện nay".
Trong dài hạn, cùng với quá trình tái cấu trúc đô thị, phát triển hạ tầng và gia tăng thu nhập của người dân, bất động sản vẫn sẽ giữ vai trò quan trọng trong danh mục tài sản của nhà đầu tư cũng như người mua nhà. Ông Trung kết luận rằng, bên cạnh nhu cầu ở, người Việt còn có nhu cầu tích lũy tài sản và chuyển giao cho thế hệ sau, khiến bất động sản trở thành tài sản có giá trị bền vững theo thời gian.
