Hồ sơ tài chính của Nissan Motor đang rung chuyển bởi gánh nặng lãi vay khổng lồ. Mỗi năm, hãng phải trả hơn 110 tỷ Yên (khoảng 687 triệu USD) tiền lãi, con số đủ để phát triển hai mẫu xe hoàn toàn mới. Chi phí này có nguy cơ tiếp tục phình to khi lãi suất toàn cầu leo thang và rủi ro tín dụng gia tăng.
Gánh nặng lãi vay vượt ngưỡng 110 tỷ Yên
Chiến lược phụ thuộc vào các nguồn vốn vay lãi suất cao trong giai đoạn khủng hoảng trước đây đang bủa vây Nissan. Ông Koji Endo, Giám đốc phân tích cấp cao tại SBI Securities, ví von quy mô chi phí lãi vay hàng năm của Nissan là “đủ để nghiên cứu và phát triển hoàn chỉnh hai mẫu xe mới”. Vào tháng 7 năm ngoái, Nissan huy động tổng cộng 860 tỷ Yên, bao gồm 660 tỷ Yên trái phiếu định giá bằng ngoại tệ và 200 tỷ Yên trái phiếu chuyển đổi, nhằm đảo nợ cho các trái phiếu đáo hạn vào năm 2026. Tuy nhiên, lãi suất của các trái phiếu ngoại tệ rất cao, vượt 8% đối với trái phiếu USD kỳ hạn 10 năm và từ 5% đến 7% đối với các loại tiền tệ khác.
Lợi nhuận bốc hơi vì lãi vay
Hệ quả là chi phí lãi vay của Nissan trong năm tài chính kết thúc vào tháng 3 vừa qua đạt 113,8 tỷ Yên, tăng 50% so với năm trước và là mức cao nhất trong một thập kỷ. Dự báo chi phí này sẽ còn tăng trong năm tài chính hiện tại do ảnh hưởng từ các điều khoản thanh toán lãi suất của trái phiếu phát hành năm ngoái. Gánh nặng lãi vay đang đè nặng lên bức tranh tài chính của tập đoàn. Dù mảng kinh doanh cốt lõi phục hồi, lợi nhuận ròng lại tụt hậu xa. Nguồn vốn đáng lẽ dành cho phát triển xe mới và công nghệ đang bị hút vào trả lãi. Trong năm tài chính này, Nissan kỳ vọng lợi nhuận hoạt động đạt 200 tỷ Yên, gấp ba lần năm ngoái nhờ tái cấu trúc, nhưng lợi nhuận ròng dự báo chỉ 20 tỷ Yên, cho thấy sức ép từ chi phí lãi vay.
Bài toán đảo nợ và đầu tư
Nissan đang đối mặt với bài toán hóc búa: làm thế nào để đảo nợ cho các khoản vay chi phí cao mà vẫn duy trì đầu tư cho tăng trưởng. Ông Seiji Sugiura, chuyên gia tại Tokai Tokyo Intelligence Laboratory, nhận định: “Bất kỳ sự gia tăng nào trong chi phí lãi vay cũng sẽ bóp nghẹt đầu tư tương lai. Trong bối cảnh sản lượng xe không tăng, chi phí huy động vốn leo thang sẽ kìm hãm sự phát triển”. Tính đến cuối tháng 3, mảng kinh doanh ô tô của Nissan có 2,17 nghìn tỷ Yên tiền mặt và tương đương tiền, với tiền mặt ròng khoảng 1,17 nghìn tỷ Yên. Tuy nhiên, do chiến lược duy trì tiền mặt ròng quanh 1 nghìn tỷ Yên để đảm bảo an toàn tài chính, Nissan sẽ khó dùng quỹ dự trữ để trả khoản nợ 400 tỷ Yên đáo hạn vào tháng 9 năm 2027.
Lối thoát nào cho Nissan?
Ông Hiroki Uchida, chuyên gia tại Daiwa Securities, cho rằng trái phiếu doanh nghiệp định giá bằng ngoại tệ là lựa chọn tối ưu, tương tự đợt huy động vốn tháng 7 năm 2025. Thị trường trái phiếu nội địa Nhật Bản quy mô nhỏ khó đáp ứng nhu cầu vốn lớn của Nissan, buộc hãng phải dựa vào thị trường nước ngoài. Tuy nhiên, môi trường quốc tế đang thách thức hơn khi vào tháng 11 năm 2025, S&P Global Ratings hạ bậc tín nhiệm dài hạn của Nissan từ BB xuống BB-, đẩy hãng vào nhóm rủi ro cao dưới mức khuyến nghị đầu tư.
Một phương án khác là sử dụng trái phiếu chuyển đổi để kiểm soát lãi suất. Năm ngoái, Nissan phát hành thành công 200 tỷ Yên trái phiếu chuyển đổi với lãi suất cố định 1%. Dù tiềm ẩn rủi ro pha loãng cổ phiếu và kéo tụt thị giá, việc kết hợp linh hoạt giữa trái phiếu chuyển đổi và trái phiếu ngoại tệ vẫn là kịch bản khả thi. Chìa khóa then chốt là liệu Nissan có thể thuyết phục thị trường vốn bằng lộ trình nâng cao giá trị doanh nghiệp thông qua tăng trưởng thực tế hay không. Nếu không vạch ra con đường rõ ràng để chuyển hóa đầu tư vào xe mới và công nghệ thành lợi nhuận, việc tiếp cận nguồn vốn cổ phần sẽ trở nên bất khả thi.
