Thị trường chứng khoán Việt Nam thu hút sự quan tâm của các định chế tài chính lớn toàn cầu
Tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ phát triển thị trường chứng khoán năm 2026 diễn ra vào ngày 20/3, ông Bùi Hoàng Hải - Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước - cho biết, đại diện của các định chế tài chính và quản lý tài sản lớn nhất thế giới như UBS và Morgan Stanley đã đến Việt Nam. "Họ làm việc rất chặt chẽ với cơ quan quản lý, và hiện nay tôi được biết nhiều tổ chức đã chuẩn bị hoàn thành ký hợp đồng cung cấp dịch vụ với các công ty chứng khoán, hoàn thành các bước chuẩn bị để tham gia thị trường", ông Hải chia sẻ.
Nghịch lý rút vốn ngoại và cơ hội chuyển dịch cơ cấu
Tuy nhiên, một nghịch lý đáng chú ý là trong năm 2025, Việt Nam lại chứng kiến hiện tượng rút ròng khá mạnh của nhà đầu tư nước ngoài, với tổng số tiền lên đến hơn 5 tỷ USD. Bình luận về diễn biến này, bà Nguyễn Ngọc Anh - Tổng Giám đốc Công ty Quản lý Quỹ SSI - nhận định, câu chuyện rút vốn không mới và xu hướng này đã kéo dài từ năm 2024 sang 2025.
"Tuy nhiên, cần nhìn vấn đề này ở nhiều khía cạnh. Thứ nhất, thị trường vẫn tăng trưởng mạnh mẽ. Năm 2024 tăng khoảng 12%, năm 2025 tăng 41%. Nghĩa là những người rời khỏi thị trường có thể đã bỏ lỡ cơ hội. Thứ hai, cần nhìn vào cấu trúc nhà đầu tư. Trong nhiều năm, khi nhắc đến nhà đầu tư nước ngoài, có một điểm ít được chú ý là cơ sở nhà đầu tư ngoại tại Việt Nam còn nhỏ và mức độ tập trung cao, chủ yếu vào một số quỹ lớn, trong đó dòng vốn từ Đông Á đóng vai trò chủ đạo", bà Ngọc Anh phân tích.
Bà cũng nhấn mạnh về sự chuyển dịch tích cực: "Song song với đó, chúng tôi đang thấy một sự chuyển dịch. Rất nhiều quỹ từ Mỹ và các thị trường phát triển đang trong quá trình mở tài khoản để đón đầu câu chuyện nâng hạng. Những trao đổi của họ không phải vài chục triệu USD, mà là vài trăm triệu đến hàng tỷ USD. Đây là giai đoạn chuyển dịch cơ cấu nhà đầu tư. Ngắn hạn có thể biến động, nhưng trung và dài hạn sẽ tích cực hơn".
Nguyên nhân rút vốn và triển vọng năm 2026
Ông Lê Anh Tuấn - Tổng Giám đốc Công ty Quản lý Quỹ đầu tư Dragon Capital Việt Nam - cho biết, trong 5 năm qua, khối ngoại đã rút ròng khoảng 12 tỷ USD, tương đương 15% vốn hóa thị trường. Ông Tuấn chỉ ra ba nguyên nhân chính:
- Yếu tố địa chính trị và chính sách thuế quan của Mỹ.
- Chu kỳ đồng USD mạnh và lãi suất cao của Fed tạo chênh lệch hấp dẫn, khiến dòng tiền quay về Mỹ.
- Xu hướng dòng vốn ưu tiên công nghệ cao và thị trường phát triển.
"Bối cảnh năm 2026 sẽ có sự khác biệt, đặc biệt là câu chuyện nâng hạng thị trường", ông Tuấn lạc quan nhận định.
Sự gia tăng tập trung từ các định chế tài chính hàng đầu
Ông Thomas Nguyen - Giám đốc Thị trường nước ngoài của SSI - tiết lộ, chỉ trong vài tháng gần đây, SSI đã liên tục làm việc với nhà đầu tư và các công ty môi giới tại các trung tâm tài chính lớn như New York, London, Singapore và Hong Kong. Đáng chú ý, các định chế tài chính hàng đầu như Morgan Stanley, UBS và Barclays đang gia tăng mức độ tập trung vào Việt Nam, đồng thời chuẩn bị tham gia sâu hơn theo khung môi giới toàn cầu.
Ông Thomas Nguyen kỳ vọng, cùng với tiến trình nâng hạng, thị trường có thể đón nhận khoảng 1,5 tỷ USD dòng vốn thụ động, đồng thời thu hút thêm 2-5 tỷ USD từ các quỹ chủ động trên toàn thế giới.
Nhu cầu mở rộng nguồn cung và cải thiện năng lực hấp thụ vốn
Theo SSI, thị trường Việt Nam cần tiếp tục mở rộng nguồn cung hàng hóa, với ba nhóm trọng tâm:
- Doanh nghiệp FDI.
- Doanh nghiệp công nghệ.
- Đẩy nhanh cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, đưa các doanh nghiệp này ra thị trường vốn.
"Sự thiếu vắng các doanh nghiệp công nghệ niêm yết quy mô lớn đang là điểm nghẽn, trong khi đây lại là nhóm dẫn dắt thị trường tại các quốc gia phát triển, với các ví dụ như NVIDIA, Meta Platforms hay Apple", ông Thomas nhấn mạnh.
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về quy mô, chất lượng và tính bền vững. Quy mô vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt khoảng 77,6% GDP, trong khi tổng quy mô thị trường vốn (bao gồm cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp và trái phiếu chính phủ) đạt gần 110% GDP.
Tính đến giữa tháng 3/2026, thị trường có hơn 11,6 triệu tài khoản nhà đầu tư, vượt mục tiêu Chiến lược phát triển đến năm 2030; đồng thời ghi nhận 65 doanh nghiệp có vốn hóa trên 1 tỷ USD, trong đó có 6 doanh nghiệp vượt mốc 10 tỷ USD.
Bộ trưởng cũng chỉ ra các tồn tại như quy mô thị trường so với tiềm năng vẫn còn dư địa mở rộng; cơ cấu nhà đầu tư chưa bền vững, thiếu vắng nhà đầu tư dài hạn; chất lượng quản trị và minh bạch thông tin tại một số doanh nghiệp còn hạn chế; năng lực hấp thụ dòng vốn lớn cần tiếp tục cải thiện.
"Chất lượng của thị trường chứng khoán phụ thuộc rất lớn vào chất lượng hoạt động của các doanh nghiệp tham gia thị trường", Bộ trưởng Thắng kết luận, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu tăng cường kỷ cương, kỷ luật thị trường, nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, giám sát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm để củng cố niềm tin nhà đầu tư.
