Bộ Tài nguyên và Môi trường vừa trình Chính phủ đề xuất điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất quốc gia, theo đó diện tích đất nông nghiệp sẽ giảm hơn 11 triệu ha so với quy hoạch trước đó. Đây là một trong những nội dung quan trọng nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội trong giai đoạn tới.
Chi tiết điều chỉnh
Theo tờ trình, diện tích đất nông nghiệp dự kiến giảm từ 27,3 triệu ha xuống còn khoảng 16,2 triệu ha. Phần diện tích giảm chủ yếu là đất trồng cây hàng năm, đất trồng cây lâu năm và đất lâm nghiệp. Cụ thể, đất trồng lúa giảm khoảng 1,2 triệu ha, đất trồng cây hàng năm khác giảm 3,5 triệu ha, đất trồng cây lâu năm giảm 2,8 triệu ha, và đất lâm nghiệp giảm 3,5 triệu ha.
Lý do điều chỉnh
Bộ Tài nguyên và Môi trường cho biết, việc điều chỉnh này dựa trên thực trạng sử dụng đất và nhu cầu phát triển các ngành kinh tế. Theo ông Nguyễn Văn Hiếu, Vụ trưởng Vụ Quy hoạch sử dụng đất, "Việc giảm diện tích đất nông nghiệp là cần thiết để dành quỹ đất cho phát triển công nghiệp, đô thị và hạ tầng giao thông, đồng thời vẫn bảo đảm an ninh lương thực quốc gia."
Tác động đến nông nghiệp
Việc giảm diện tích đất nông nghiệp đặt ra thách thức cho ngành nông nghiệp trong việc duy trì sản lượng. Tuy nhiên, theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, với việc ứng dụng khoa học công nghệ và thâm canh tăng năng suất, sản lượng lúa vẫn có thể đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu. Diện tích đất trồng lúa giảm nhưng năng suất dự kiến tăng 5-7% nhờ giống mới và cơ giới hóa.
Phản ứng từ chuyên gia
Nhiều chuyên gia cho rằng, việc điều chỉnh cần được tính toán kỹ lưỡng để tránh ảnh hưởng đến sinh kế của nông dân. PGS.TS Nguyễn Đức Thành, chuyên gia kinh tế, nhận định: "Chúng ta cần có chính sách hỗ trợ người dân chuyển đổi nghề nghiệp khi đất nông nghiệp bị thu hồi, đồng thời phát triển các vùng chuyên canh tập trung để nâng cao hiệu quả sử dụng đất."
Lộ trình thực hiện
Dự kiến, quy hoạch điều chỉnh sẽ được Quốc hội xem xét thông qua vào kỳ họp cuối năm 2024. Sau đó, các địa phương sẽ rà soát và điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh cho phù hợp. Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ phối hợp với các bộ ngành liên quan để xây dựng kế hoạch chuyển đổi đất nông nghiệp một cách hợp lý, bảo đảm hài hòa lợi ích kinh tế và xã hội.
