Ngày 20/06/2026, Cục Đường sắt Việt Nam đã đề xuất điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 nhằm phù hợp với các định hướng phát triển kinh tế - xã hội mới và nhu cầu vận tải ngày càng tăng.
Lý do điều chỉnh quy hoạch
Sau khi quy hoạch được phê duyệt vào năm 2021 và điều chỉnh năm 2025, nhiều chủ trương, chính sách mới đã tác động trực tiếp đến lĩnh vực giao thông vận tải. Việc rà soát, cập nhật quy hoạch là cần thiết để đồng bộ với các quy hoạch quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh tái cấu trúc không gian phát triển và sắp xếp đơn vị hành chính.
Dự báo đến năm 2030, nhu cầu vận tải hành khách và hàng hóa bằng đường sắt sẽ tăng từ 6% đến 10%, và đến năm 2050 có thể tăng từ 18% đến 60%.
Nội dung điều chỉnh chính
Theo đánh giá, quy hoạch hiện hành cơ bản vẫn đáp ứng yêu cầu kết nối các hành lang kinh tế và nhu cầu vận tải trong dài hạn. Do đó, việc điều chỉnh lần này không làm thay đổi số lượng hay quy mô các tuyến đường sắt đã được quy hoạch, mà tập trung rà soát, điều chỉnh chức năng và định hướng đầu tư tại một số ga, tuyến cụ thể.
- Tuyến Lim - Phả Lại - Hạ Long - Cái Lân: Đề xuất chuyển từ đầu tư xây mới sang nâng cấp, cải tạo trên nền hạ tầng hiện có với quy mô đường đơn, giữ nguyên khổ đường sắt hiện tại, tổng chiều dài khoảng 108 km. Đoạn Lim - Phả Lại sẽ được bàn giao cho địa phương quản lý để khai thác hiệu quả hơn.
- Tuyến đường sắt vành đai phía đông Hà Nội (đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn): Điều chỉnh quy mô từ đường đôi sử dụng 2 khổ đường 1.000 mm và 1.435 mm sang chỉ sử dụng khổ tiêu chuẩn 1.435 mm.
- Đoạn Thạch Lỗi - Kim Sơn thuộc tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng: Nâng cấp từ đường đơn lên đường đôi khổ 1.435 mm nhằm tăng năng lực kết nối và khai thác.
- Kết nối liên thông giữa các tuyến đường sắt phía bắc và phía nam sông Hồng: Bổ sung yêu cầu duy trì kết nối liên thông trong quá trình triển khai các dự án mới tại Hà Nội, tránh gián đoạn vận tải và đứt gãy chuỗi cung ứng.
- Ga Yên Viên (Hà Nội): Giữ nguyên chức năng và quy mô hiện nay, thay vì phát triển thành ga đầu mối hành khách như quy hoạch trước đó.
Những điều chỉnh này nhằm đảm bảo mạng lưới đường sắt quốc gia hoạt động hiệu quả, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.
