Cuộc chiến giành quyền kiểm soát Korea Zinc, nhà sản xuất kẽm lớn nhất thế giới, đã trở thành tâm điểm chú ý tại Hàn Quốc, khi hai gia tộc sáng lập là Choi và Chang lao vào một cuộc đối đầu kéo dài. Mối thù này không chỉ đe dọa sự ổn định của một công ty then chốt trong chuỗi cung ứng toàn cầu mà còn đặt ra câu hỏi về khả năng tồn tại của các tập đoàn gia đình hùng mạnh, được gọi là chaebol, trong bối cảnh hội nhập quản trị doanh nghiệp kiểu phương Tây.
Nguồn gốc cuộc chiến: Thỏa thuận 50 năm tan vỡ
Câu chuyện bắt đầu từ 50 năm trước, khi gia tộc Choi và Chang cùng nhau thành lập Korea Zinc như một công ty con của Young Poong, do gia đình Chang điều hành. Thỏa thuận phân chia quyền lực rõ ràng: gia tộc Choi quản lý Korea Zinc, gia tộc Chang nắm công ty mẹ. Cả hai tôn trọng “lãnh thổ” của nhau, cùng chung sống dưới một mái nhà. Tuy nhiên, mối quan hệ này đã tan vỡ khi quyền lực được chuyển giao cho thế hệ thứ ba.
Yun B. Choi, cháu trai người sáng lập, một luật sư tốt nghiệp Đại học Columbia, từng làm việc tại Cravath, Swaine & Moore ở New York, trở thành chủ tịch Korea Zinc vào năm 2022. Theo Young Poong, ông Choi đã thực hiện các bước pha loãng cổ phần của gia đình Chang bằng cách phát hành thêm cổ phiếu cho các công ty thân thiện với ban quản lý hiện tại. “Tôi nhận ra rằng có lẽ tốt nhất là nên chia tay”, ông Choi nói với các phóng viên vào tháng này.
Diễn biến leo thang: Liên minh với MBK Partners
Young Poong của gia tộc Chang đã hợp tác với MBK Partners, một trong những công ty cổ phần tư nhân lớn nhất châu Á, quản lý 31 tỷ USD, trong nỗ lực lật đổ ông Choi. Liên doanh này cáo buộc ông Choi là nhà quản lý kém, thực hiện các khoản đầu tư đáng ngờ và không duy trì được khả năng cạnh tranh. Ngược lại, Korea Zinc cho rằng nỗ lực thâu tóm của gia đình Chang nhằm củng cố hoạt động kẽm đang sa sút của Young Poong.
Cuộc chiến càng phức tạp hơn khi MBK Partners có quan hệ đầu tư với Trung Quốc, dấy lên lo ngại rằng Korea Zinc, một mắt xích thiết yếu trong chuỗi cung ứng kim loại toàn cầu, có thể rơi vào tay nước ngoài. Đỉnh điểm xảy ra vào thời điểm Hàn Quốc đối mặt với khủng hoảng chính trị, làm suy yếu đồng tiền và niềm tin kinh doanh. Ông Choi thừa nhận: “Đây chắc chắn là một môi trường hỗn loạn”.
Tác động rộng hơn: Thử thách đối với chaebol
Cuộc chiến này vẽ nên bức tranh về sự xung đột lợi ích trong các chaebol, nơi hội đồng quản trị thường tuân thủ lợi ích riêng. Giáo sư Choi Sung-ho từ Đại học Kyonggi nhận định: “Đây chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Những vụ thâu tóm như vậy là có thể xảy ra”. Sự kiện này đặt ra câu hỏi liệu các tập đoàn gia đình Hàn Quốc có thể thích nghi với quản trị doanh nghiệp minh bạch, hay sẽ tiếp tục bị chi phối bởi các cuộc chiến nội bộ.
Sau khi kế hoạch phát hành cổ phiếu gây tranh cãi bị rút lại, ông Choi xin lỗi và tuyên bố sẽ từ chức chủ tịch sau cuộc họp cổ đông, nhưng vẫn giữ vai trò giám đốc điều hành. Chang Se-hwan, phó chủ tịch Young Poong, cho biết: “Một công ty không thể đạt được sự ổn định hoặc quản lý phù hợp nếu Tổng giám đốc điều hành không có được sự tin tưởng của cổ đông lớn nhất”.
Cuộc chiến giành quyền kiểm soát Korea Zinc không chỉ là câu chuyện của hai gia tộc, mà còn là bài toán về tương lai của các chaebol trong nền kinh tế Hàn Quốc hiện đại.
