Doanh nghiệp bún truyền thống đối mặt với mức phạt 'khủng' 552 triệu đồng
Tối 12-4, bà Nguyễn Thị Bính, Giám đốc Công ty CP Sản xuất Thương mại Dịch vụ Nguyễn Bính (phường Tân Sơn, TPHCM), đã trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động về việc gửi đơn kêu cứu khẩn cấp đến Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được. Trong đơn, bà khiếu nại quyết định xử phạt vi phạm hành chính của UBND phường và đề xuất cơ chế hỗ trợ bảo tồn nghề bún truyền thống.
Mức phạt vượt quá khả năng chi trả của doanh nghiệp nhỏ
Theo bà Bính, ngày 31-3, công ty nhận quyết định xử phạt vi phạm hành chính từ UBND phường Tân Sơn với tổng số tiền lên tới 552 triệu đồng. Bà cho rằng có sự bất hợp lý trong cách tính lưu lượng xả thải và thời điểm lấy mẫu, vì việc này diễn ra đúng lúc công ty gặp sự cố tràn bột ra cống – một tai nạn nghề nghiệp ngoài ý muốn.
Với cơ sở sản xuất thủ công chỉ khoảng 70 m² và 6 lao động, bà Bính nhận định mức phạt hơn nửa tỉ đồng chẳng khác nào lệnh khai tử đối với doanh nghiệp. Ngay cả khi bán hết máy móc, chúng tôi cũng không thể chi trả nổi – bà Bính chia sẻ một cách xót xa.
Kiến nghị điều chỉnh mức phạt và hỗ trợ làng nghề truyền thống
Chủ thương hiệu bún tươi Nguyễn Bính đã kiến nghị UBND TPHCM chỉ đạo rà soát lại quy trình đo đạc, xem xét các số liệu hóa đơn nước thực tế để điều chỉnh mức phạt phù hợp với quy mô sản xuất nhỏ lẻ. Đồng thời, bà đề nghị được giãn thời gian nộp phạt hoặc xem xét giảm nhẹ nhằm duy trì hoạt động và đảm bảo việc làm cho người lao động.
Để giải quyết vấn đề môi trường lâu dài, bà Bính đề xuất TPHCM quy hoạch cụm làng nghề thực phẩm truyền thống. Theo đó, thành phố nên hỗ trợ hạ tầng xử lý nước thải tập trung, giúp các cơ sở nhỏ có nơi sản xuất an toàn, sạch sẽ. Bên cạnh đó, cần có gói tín dụng ưu đãi để doanh nghiệp di dời, nâng cấp công nghệ và lắp đặt hệ thống xử lý môi trường đạt chuẩn.
Thách thức trong việc xử lý nước thải và duy trì sản xuất
Bà Bính cũng tiết lộ từng tính đến phương án di dời xưởng, song giá thuê tại các khu công nghiệp quá cao, trong khi hạ tầng nhiều nơi còn thấp, nền đất trũng, khiến doanh nghiệp nhỏ không đủ khả năng san lấp và đầu tư. Từ góc nhìn của người trong cuộc, bà cho rằng ngành sản xuất từ tinh bột gạo truyền thống hiện chưa có cơ sở nào có thể vận hành hoàn toàn hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn theo quy định.
Dù công ty đã đầu tư hệ thống xử lý công suất 30 m³/ngày đêm, chi phí hóa chất và thuê kỹ sư vận hành vẫn quá lớn đối với xưởng nhỏ. Ngoài ra, việc vận hành trước đây không hiệu quả, vi sinh bị chết và phát sinh mùi hôi ngược lại khu sản xuất, ảnh hưởng đến tiêu chuẩn an toàn thực phẩm.
Hoạt động sản xuất teo tóp và những nỗ lực cuối cùng
Bà Nguyễn Thị Bính và thương hiệu bún Nguyễn Bính từng gây chú ý khi tham gia chương trình Shark Tank năm 2018 để gọi vốn 200 tỉ đồng. Tuy nhiên, hiện hoạt động sản xuất của cơ sở đã thu hẹp đáng kể. Theo bà Bính, xưởng chỉ còn vài công nhân, bà phải trực tiếp đứng máy để duy trì sản xuất.
Công ty chủ yếu làm theo đơn đặt hàng nên sản lượng lên xuống thất thường, không ổn định. Tình trạng này cho thấy sự khó khăn của các doanh nghiệp nhỏ trong việc tuân thủ quy định môi trường trong khi vẫn giữ gìn nghề truyền thống.
