Giá vàng SJC giảm mạnh từ đỉnh lịch sử 191,3 triệu đồng/lượng xuống còn 142,4 triệu đồng/lượng vào ngày 12/6/2026, tương đương mức giảm gần 49 triệu đồng/lượng (khoảng 26%). Trong khi nhiều nhà đầu tư chịu lỗ nặng, một doanh nghiệp thủy sản là Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thủy sản An Giang (APT) lại bất ngờ hưởng lợi nhờ khoản nợ gắn với 5.833 lượng vàng SJC.
Khoản nợ vàng kéo dài từ năm 2009
Theo tài liệu của APT, khoản vay tại Ngân hàng Phương Nam (nay sáp nhập vào Sacombank) từ đầu năm 2009 bao gồm tiền mặt và 5.833 lượng vàng SJC để bổ sung vốn lưu động. Tại thời điểm vay, giá vàng chỉ khoảng 17,7 triệu đồng/lượng, tương ứng giá trị quy đổi ban đầu hơn 103 tỷ đồng. Tuy nhiên, do khoản vay kéo dài nhiều năm chưa thể tất toán, nghĩa vụ nợ gốc bằng vàng biến động mạnh theo giá thị trường.
Giá vàng giảm giúp “nhẹ gánh” nợ
Khi giá vàng tăng, số tiền quy đổi khoản nợ cũng tăng theo. Cuối năm 2025, giá vàng SJC quy đổi ở mức 152,8 triệu đồng/lượng, đưa phần nợ gốc vàng lên khoảng 891 tỷ đồng. Tại đỉnh lịch sử 191,3 triệu đồng/lượng, khoản nợ này có thể quy đổi lên gần 1.116 tỷ đồng. Nhưng khi giá vàng giảm về 142,4 triệu đồng/lượng, giá trị quy đổi chỉ còn khoảng 831 tỷ đồng. Như vậy, so với đỉnh, APT tạm giảm gánh nặng khoảng 285 tỷ đồng; so với cuối năm 2025, giảm khoảng 60,7 tỷ đồng.
Dù vậy, mức giảm này chưa đủ để cải thiện căn bản tình hình tài chính. So với giá trị quy đổi ban đầu năm 2009 (hơn 103 tỷ đồng), phần nợ gốc vàng hiện vẫn cao gấp hơn 8 lần.
Áp lực tài chính vẫn rất lớn
Không chỉ nợ gốc, lãi vay liên quan đến khoản vay vàng đến cuối năm 2025 đã lên tới hơn 1.558 tỷ đồng. Tính cả khoản vay tiền đồng và lãi phát sinh, tổng nghĩa vụ gốc và lãi lên tới hàng nghìn tỷ đồng. Năm 2025, APT ghi nhận doanh thu thuần khoảng 265 tỷ đồng (tăng 5,9%), lợi nhuận trước thuế từ kinh doanh thuần túy đạt 13,3 tỷ đồng (tăng gấp đôi). Tuy nhiên, việc đánh giá lại khoản vay vàng theo giá thị trường đã làm phát sinh lỗ chênh lệch tỷ giá hơn 1.000 tỷ đồng, khiến công ty lỗ sau thuế 1.153 tỷ đồng, kéo lỗ lũy kế lên hơn 2.700 tỷ đồng.
Đến cuối năm 2025, vốn chủ sở hữu của APT âm hơn 2.600 tỷ đồng, tổng tài sản chỉ khoảng 195 tỷ đồng, trong khi nợ phải trả lên tới hơn 2.800 tỷ đồng. Ban lãnh đạo thừa nhận khả năng trả nợ quá hạn nằm ngoài năng lực tự có. Phương án xử lý là phối hợp với ngân hàng tìm đối tác mua lại nợ để tái cấu trúc. APT cũng đang đối mặt với vụ kiện đòi phát mại tài sản từ Sacombank và vụ kiện liên quan đến khoản lãi hơn 24 tỷ đồng từ cổ đông lớn Satra.
Trường hợp APT cho thấy một nghịch lý: giá vàng giảm khiến nhà đầu tư vàng thiệt hại, nhưng lại giúp doanh nghiệp có nợ vàng tạm giảm áp lực sổ sách. Tuy nhiên, đây chỉ là tác động ngắn hạn. Bài toán lớn nhất vẫn là xử lý khoản nợ quá hạn và tìm phương án tái cấu trúc khả thi.
