Xung đột Trung Đông đẩy giá dầu tăng, hãng hàng không châu Á tính dừng bay
Xung đột leo thang tại Trung Đông đang tạo ra cú sốc dầu mỏ nghiêm trọng nhất cho ngành hàng không toàn cầu kể từ thập niên 1970. Tình hình này buộc nhiều hãng hàng không châu Á phải tăng giá vé và lên kế hoạch ứng phó khẩn cấp, thậm chí tính đến phương án dừng khai thác máy bay nếu chi phí nhiên liệu vượt quá khả năng chịu đựng.
Giá vé tăng mạnh trên toàn khu vực
Các hãng hàng không Ấn Độ đã tăng giá vé khoảng 15% trên các đường bay dài và đang cân nhắc tiếp tục điều chỉnh tăng thêm. Đồng thời, Hong Kong Airlines thông báo từ ngày 12/3 sẽ tăng phụ phí nhiên liệu trên nhiều tuyến bay. Cụ thể, phụ phí trên các chuyến bay tới Trung Quốc đại lục tăng thêm 5 HKD, trong khi các chuyến bay đường dài tới Bắc Mỹ tăng thêm 150 HKD.
Theo các chuyên gia, các hãng hàng không châu Á thường ít thực hiện các chương trình phòng hộ giá dầu so với đối thủ tại châu Âu và Mỹ, khiến họ dễ bị tổn thương hơn khi giá nhiên liệu bay tăng đột biến. Bà June Goh, chuyên gia phân tích thị trường dầu mỏ cấp cao tại Sparta Commodities SA, nhận định: “Nút báo động đã được kích hoạt ở khắp nơi”. Bà cảnh báo rằng những hãng đã bán vé từ trước ở mức giá thấp hiện có thể đối mặt với rủi ro lớn khi chi phí nhiên liệu tăng mạnh.
Nguy cơ dừng bay và phá sản trong ngành hàng không
Trước nguy cơ chi phí nhiên liệu leo thang, một số hãng hàng không giá rẻ tại Đông Nam Á đã bắt đầu xây dựng kịch bản phải cho máy bay ngừng khai thác nếu nhiên liệu trở nên quá đắt đỏ hoặc khó tiếp cận. Ông Ajay Singh, Chủ tịch hãng hàng không giá rẻ SpiceJet, đặt vấn đề: “Liệu có hợp lý khi tiếp tục khai thác nếu mỗi chuyến bay đều khiến hãng thua lỗ?”.
Ông Singh nhấn mạnh rằng các hãng hàng không tại Ấn Độ sẽ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc áp thêm phụ phí nhiên liệu, bởi họ không thể tự gánh toàn bộ chi phí tăng thêm. Một số chuyên gia cảnh báo nếu tình hình kéo dài hơn 3 tháng, nhiều hãng hàng không giá rẻ với biên lợi nhuận thấp có thể rơi vào nguy cơ phá sản.
Ông Michael Linenberg, chuyên gia phân tích tại Deutsche Bank, cho rằng các hãng hàng không trên toàn cầu có thể phải cho hàng nghìn máy bay ngừng hoạt động nếu chiến sự kéo dài. Trong bối cảnh biến động mạnh, Air New Zealand đã tạm dừng dự báo lợi nhuận cho năm tài chính 2026 do giá nhiên liệu bay thay đổi quá nhanh khiến các giả định tài chính trước đó không còn phù hợp.
Diễn biến giá dầu và tác động toàn cầu
Trước đó, giá dầu từng tăng vọt lên gần 120 USD/thùng khi chiến sự giữa Mỹ - Israel và Iran trở nên căng thẳng. Tuy nhiên, giá sau đó hạ nhiệt khi Tổng thống Mỹ Donald Trump phát tín hiệu cuộc chiến có thể sớm kết thúc và Mỹ sẽ hỗ trợ bảo vệ các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu thô toàn cầu.
Dù vậy, việc nhiều hãng hàng không và sân bay lớn tại Trung Đông phải giảm mạnh hoạt động đã khiến mạng bay toàn cầu bị gián đoạn. Đồng thời, nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu trong thời gian tới vẫn chưa được giải quyết triệt để, tiếp tục đe dọa sự ổn định của ngành hàng không trên toàn thế giới.
