Tim Cook Chính Thức Rời Vị Trí CEO Apple Sau 15 Năm Lãnh Đạo
Mới đây, Tim Cook – người đã biến Apple thành một tập đoàn có ảnh hưởng sâu rộng từ địa chính trị, văn hóa đại chúng đến đời sống hàng tỷ người – đã tuyên bố sẽ rời ghế Giám đốc điều hành (CEO) vào ngày 1/9 tới. Ông sẽ tiếp tục gắn bó với công ty trong vai trò Chủ tịch điều hành, đánh dấu một bước ngoặt lớn trong lịch sử của gã khổng lồ công nghệ này.
Thành Tựu Rực Rỡ Và Những Con Số Ấn Tượng
Tim Cook rời bỏ vị trí quyền lực nhất vào đúng thời điểm Apple đang ở trên đỉnh cao chói lọi. Dưới sự dẫn dắt của ông, doanh thu của Apple đã tăng gấp bốn lần so với thời điểm ông tiếp quản 15 năm trước, cán mốc hơn 400 tỷ USD. Vốn hóa thị trường của công ty cũng vượt ngưỡng 4.000 tỷ USD, trong khi dòng sản phẩm chủ lực iPhone liên tục xô đổ các kỷ lục doanh số.
Theo tờ WSJ, Steve Jobs sẽ mãi mãi được ghi danh là người phát minh ra iPhone, nhưng chính Tim Cook mới là người dùng "vũ khí" đó để xây dựng nên một đế chế toàn cầu. Ông đã lột xác hoàn toàn chuỗi cung ứng của Apple, thiết lập một mạng lưới phức tạp trải dài trên 100 quốc gia, xuất xưởng hàng trăm triệu thiết bị mỗi năm với tiêu chuẩn chất lượng khắt khe nhất.
Thách Thức Lớn Trong Cuộc Đua AI
Tuy nhiên, ở tuổi 65, vị kiến trúc sư trưởng này lại để lại công ty trong một tình thế có phần bấp bênh. Apple đang tụt hậu trong cuộc đua AI, lĩnh vực đang thay đổi hoàn toàn ngành công nghệ, trong khi doanh nghiệp này dường như chỉ đứng bên lề quan sát. Chiến lược đầu tư của Apple vẫn tập trung vào việc mua lại cổ phiếu, ngay cả trong cơn sốt AI hiện nay, điều này khiến nhiều chuyên gia lo ngại về khả năng cạnh tranh tương lai.
Dưới thời Tim Cook, Apple từng bị chỉ trích là chậm chân trước những làn sóng công nghệ lớn như sự trỗi dậy của xe điện hay việc tái định nghĩa truyền hình. Nhiều người cho rằng ông chưa bao giờ thoát khỏi cái bóng quá lớn của người đồng sáng lập Steve Jobs, một thiên tài về đổi mới sáng tạo.
Bậc Thầy Của Những Cải Tiến Lũy Tiến
Thế nhưng, Cook lại là bậc thầy của những "cải tiến lũy tiến" trong kinh doanh, thứ mà nhiều chuyên gia nhận định cũng mang tính cách mạng không kém. Ông đã xây dựng mảng dịch vụ khiến App Store trở thành một cỗ máy in tiền hùng mạnh, mang về hơn 109 tỷ USD doanh thu với biên lợi nhuận cao ngất ngưởng trong năm tài chính vừa qua.
Tim Cook đã vươn mình trở thành một hình mẫu gần nhất với khái niệm "chính khách" trong giới tập đoàn. Trong những giai đoạn khác nhau, cả Trung Quốc và Mỹ đều từng nỗ lực gây sức ép lên Apple. Tuy nhiên, bằng cách thiết lập các mối quan hệ cá nhân sâu sắc và khéo léo sử dụng tầm ảnh hưởng kinh tế khổng lồ của Apple, Tim Cook đã giúp công ty vượt thoát với những tổn thất tối thiểu.
Hành Trình Thăng Tiến Và Góc Khuất Chuỗi Cung Ứng
Là một kỹ sư công nghiệp được đào tạo bài bản và sở hữu bằng MBA từ Đại học Duke, Tim Cook bắt đầu sự nghiệp tại IBM. Sau đó, ông kinh qua vị trí Giám đốc vận hành (COO) tại Intelligent Electronics và có 6 tháng làm việc tại Compaq trước khi nhận được lời mời gặp mặt Steve Jobs.
Gia nhập Apple năm 1998 với vị trí Phó Chủ tịch cấp cao phụ trách vận hành toàn cầu, sự tỉ mỉ và khả năng tối ưu hóa chuỗi cung ứng đã giúp ông thăng tiến thần tốc. Dưới sự chỉ đạo của ông, Apple bắt đầu dịch chuyển sản xuất sang các nhà máy tại Trung Quốc từ năm 2000.
Tuy nhiên, con đường này không trải đầy hoa hồng. Loạt vụ tự tử năm 2010 tại cơ sở của Foxconn ở Thâm Quyến đã khiến cả thế giới bàng hoàng về điều kiện làm việc tại đây. Apple sau đó khẳng định họ luôn yêu cầu các nhà cung cấp tuân thủ tiêu chuẩn cao nhất, đào tạo quyền lợi cho hàng triệu công nhân và đảm bảo giờ làm việc không quá 48 tiếng mỗi tuần.
Những Thành Công Chiến Lược Và Rào Cản Pháp Lý
Khi chuỗi cung ứng tại Trung Quốc mở rộng lên đến 3 triệu nhân công, Tim Cook đã tận dụng đòn bẩy này để biến Trung Quốc thành thị trường lớn thứ hai của Apple. Đồng thời, ông cũng bắt đầu âm thầm đa dạng hóa chuỗi cung ứng ra ngoài quốc gia này.
Năm 2014, Tim Cook gây tiếng vang khi công khai bản thân là người đồng tính trên tờ Businessweek, trở thành CEO công khai đồng tính đầu tiên trong danh sách Fortune 500, phá vỡ một rào cản lớn trong văn hóa doanh nghiệp Mỹ.
Trong những năm đầu nhiệm kỳ, do thiếu vắng những sản phẩm định nghĩa lại thị trường như iPhone hay iPod, Tim Cook phải đối mặt với nghi ngờ về khả năng sáng tạo của Apple. Apple Watch hay AirPods ban đầu bị coi là phụ kiện của iPhone hơn là thiết bị độc lập.
Tuy nhiên, một điểm sáng về phần cứng dưới thời Tim Cook chính là mảng chip tự thân: Năm 2020, Apple loại bỏ vi xử lý Intel trên Mac để chuyển sang chip do chính đội ngũ kỹ sư của mình thiết kế. Những con chip này tiết kiệm năng lượng hơn, giúp doanh số Mac bùng nổ và hiện đang trở thành nền tảng quan trọng để chạy các ứng dụng AI.
Lời Khuyên Cho Người Kế Nhiệm
Theo WSJ, ông John Ternus, người sẽ kế vị vị trí CEO vào ngày 1/9, được đánh giá là một nhà lãnh đạo có phong cách ôn hòa giống Tim Cook hơn là sự quyết liệt, áp đặt như Steve Jobs. Với tư cách là Giám đốc phần cứng, Ternus đã giám sát việc thiết kế lại iPhone và dẫn dắt cuộc chuyển giao chip Intel thành công.
Vậy lời khuyên của Tim Cook dành cho người kế nhiệm là gì? "Bạn sẽ rơi vào trạng thái tê liệt nếu cố gắng ép mình suy nghĩ giống một ai đó khác", Tim Cook chia sẻ. "Tôi muốn nói rằng: Hãy cứ là chính mình."
Nguồn: WSJ
