Việt Nam chính thức ban hành Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo
Hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo Việt Nam đang có những bước tiến đáng ghi nhận, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Những "kỳ lân" công nghệ đã xuất hiện, thu hút dòng vốn đầu tư mạo hiểm đạt mức cao trong khu vực. Cơ sở hạ tầng hỗ trợ cũng phát triển mạnh mẽ với sự đa dạng của các quỹ đầu tư, vườn ươm, tổ chức thúc đẩy kinh doanh và trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp từ cấp địa phương đến quốc gia.
Vị thế mới trên bản đồ khởi nghiệp toàn cầu
Năm 2025, chỉ số hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu của Việt Nam đã vươn lên vị trí thứ 55 thế giới. Đáng chú ý, Thành phố Hồ Chí Minh lần đầu tiên lọt vào top 5 Đông Nam Á với hạng 110 toàn cầu. Hà Nội cải thiện đáng kể khi tăng lên hạng 148, trong khi Đà Nẵng có bước nhảy vọt ấn tượng với 130 bậc, đạt vị trí 766 toàn cầu.
Bài học từ các quốc gia tiên phong như Israel, Hàn Quốc và Singapore đã khẳng định vai trò chiến lược của khởi nghiệp sáng tạo trong phát triển nhanh và bền vững. Điểm chung then chốt là xây dựng văn hóa đổi mới sáng tạo, khơi dậy tinh thần khởi nghiệp toàn dân và lấy khoa học công nghệ làm nền tảng phát triển.
Nghị quyết lịch sử và tầm nhìn chiến lược
Trong bối cảnh chuyển đổi mô hình tăng trưởng, dịch chuyển dòng vốn toàn cầu và biến động địa chính trị, Việt Nam đã có bước đi quan trọng khi ban hành Nghị quyết số 86/NQ-CP về Chiến lược quốc gia khởi nghiệp sáng tạo vào ngày 5/4/2026. Đây là văn bản đầu tiên của Việt Nam về lĩnh vực này, thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Chính phủ trong việc kiến tạo môi trường thuận lợi nhất để đánh thức tiềm năng sáng tạo của toàn dân.
Chiến lược xác định Quốc gia khởi nghiệp sáng tạo là quốc gia mà mọi công dân đều có khát vọng và khả năng khởi nghiệp trong mọi lĩnh vực, dựa trên nền tảng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Văn hóa đổi mới sáng tạo, tinh thần dám nghĩ dám làm, chấp nhận rủi ro và khoan dung với thất bại sẽ được khơi dậy mạnh mẽ và lan tỏa sâu rộng trong toàn xã hội.
Mục tiêu cụ thể và lộ trình phát triển
Chiến lược đặt ra các mục tiêu cụ thể theo từng giai đoạn:
- Đến năm 2030: Đưa Việt Nam trở thành quốc gia hàng đầu về khởi nghiệp sáng tạo trong khu vực. Phát triển hệ sinh thái mạnh mẽ với hàng vạn doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, trong đó ươm mầm thành công nhiều "kỳ lân" mới. Các chỉ số về đổi mới sáng tạo và hệ sinh thái khởi nghiệp của Việt Nam sẽ vươn lên nhóm dẫn đầu khu vực.
- Tầm nhìn 2045: Đưa Việt Nam vào nhóm 30 quốc gia dẫn đầu toàn cầu về đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp sáng tạo. Hướng tới xã hội có tỷ lệ người dân tham gia làm chủ doanh nghiệp và khởi nghiệp ở mức rất cao, với sự bùng nổ của thị trường vốn đầu tư mạo hiểm quy mô lớn.
Giải pháp đồng bộ để hiện thực hóa tầm nhìn
Để đạt được các mục tiêu chiến lược, Chính phủ đã đề ra các nhóm giải pháp đồng bộ:
- Hoàn thiện hành lang pháp lý: Tạo lập khung pháp lý vượt trội, hoàn thiện toàn bộ thủ tục hành chính trên môi trường số. Nghiên cứu thí điểm các cơ chế đặc thù như mô hình "doanh nghiệp một người", cơ chế xử lý phá sản rút gọn và các khu thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho công nghệ mới.
- Phát triển nhân lực và hệ sinh thái: Đưa giáo dục khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo vào hệ thống giáo dục quốc dân từ phổ thông đến đại học. Xây dựng mạng lưới cơ sở hạ tầng dùng chung, trung tâm đổi mới sáng tạo, không gian khởi nghiệp cộng đồng và nền tảng số hỗ trợ doanh nghiệp trên toàn quốc.
- Khơi thông nguồn vốn và hội nhập: Phát triển mạnh thị trường vốn đầu tư mạo hiểm, hình thành các quỹ đầu tư từ cấp quốc gia đến địa phương. Đẩy mạnh cơ chế hỗ trợ tài chính trực tiếp, bảo lãnh tín dụng dựa trên tài sản trí tuệ. Tích cực hội nhập quốc tế, thu hút chuyên gia và đưa doanh nghiệp khởi nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo không chỉ là văn bản pháp lý quan trọng, mà còn là tuyên ngôn về khát vọng phát triển của Việt Nam trong kỷ nguyên số. Với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự tham gia của toàn dân, Việt Nam đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành quốc gia khởi nghiệp sáng tạo hàng đầu trong khu vực và trên thế giới.
