Chiến sự Trung Đông gây áp lực khủng khiếp lên chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu
Đây là một thách thức vô cùng đáng ngại đối với mọi nền kinh tế trên thế giới, khi chiến sự tại Trung Đông đang tạo ra sức ép cực lớn lên chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu. Trong bối cảnh này, bà Kristalina Georgieva, người đã giữ cương vị lãnh đạo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) trong hơn sáu năm và chứng kiến nhiều biến động lớn như đại dịch Covid-19 hay xung đột quân sự Nga-Ukraine, đưa ra nhận định quan trọng.
IMF cảnh báo về những cú sốc mới sau xung đột
Theo bà Georgieva, sau khi xung đột kết thúc, thế giới vẫn có khả năng phải đối mặt với những cú sốc mới, do đó, các nhà hoạch định chính sách cần chuẩn bị sẵn sàng cho những kịch bản khó lường. Bà nhấn mạnh rằng, trong bối cảnh hiện tại, việc dự báo và ứng phó với các rủi ro là vô cùng cấp thiết.
Giá dầu có thể tăng vọt vượt ngưỡng 100 USD/thùng
Trên thực tế, các chuyên gia tại hãng Wood Mackenzie ước tính giá dầu Brent có thể tăng “vượt xa” ngưỡng 100 USD/thùng, nếu giao thông qua eo biển Hormuz không sớm được khôi phục. Đây là một kịch bản đáng lo ngại, bởi eo biển Hormuz đóng vai trò then chốt trong việc vận chuyển dầu mỏ từ khu vực Trung Đông ra thị trường quốc tế.
Hãng JPMorgan Chase & Co. cũng đưa ra dự báo tương tự: nếu tình trạng gián đoạn tại eo biển Hormuz kéo dài, các nhà sản xuất lớn trong khu vực có thể sớm chạm giới hạn lưu trữ tại các kho bãi trên đất liền và tàu chứa ngoài khơi. Áp lực này đã bắt đầu xuất hiện tại Iraq - nhà sản xuất lớn thứ hai của Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) - khi nước này buộc phải ngừng khai thác tại một số mỏ lớn do các kho chứa đã đầy.
Không chỉ dầu thô, khí đốt cũng chịu tác động nặng nề
Không chỉ dầu thô, khí đốt cũng đang chịu những tác động tương tự. “Gọng kìm” này, với giá năng lượng tăng phi mã ở các thị trường quốc tế song song với việc số lượng dầu khai thác không thể đưa ra khỏi vùng Vịnh, hoàn toàn có thể cắt đứt chuỗi cung ứng và tạo nên những hệ lụy kinh tế rất khó chống đỡ.
Các quốc gia đồng loạt triển khai biện pháp ứng phó
Chính vì vậy, hàng loạt biện pháp ứng phó với tình hình giá năng lượng tăng cao, không loại trừ khả năng “phá trần”, đã được các quốc gia đồng loạt triển khai, kể cả những nền kinh tế hàng đầu thế giới.
- Mỹ: Ngày 9/3, theo Reuters, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết, Mỹ đang xem xét phối hợp bán dầu từ Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược của Mỹ, đang chứa 415 triệu thùng dầu, cùng với việc xả dầu từ các quốc gia khác. Điều này bao gồm cả khả năng cho phép bán thêm dầu của Nga đang được lưu trữ trên các tàu chở dầu ngoài khơi châu Á, vốn đang bị Mỹ trừng phạt.
- G7: Cùng ngày, các bộ trưởng tài chính Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) tiến hành họp khẩn, nhằm thảo luận về kế hoạch sử dụng kho dự trữ dầu mỏ chung, dưới sự điều phối của Cơ quan Năng lượng Quốc tế, để ổn định thị trường. Cơ quan Năng lượng Quốc tế kêu gọi xả dầu phối hợp, và G7 đồng ý theo dõi chặt chẽ các diễn biến trên thị trường năng lượng.
- Trung Quốc: Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn ngày 9/3 cho biết, Bắc Kinh sẽ thực hiện các biện pháp cần thiết để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, trước mắt là điều chỉnh tăng giá bán lẻ xăng và dầu diesel trong nước.
- Nhật Bản: Chính phủ Nhật Bản đang xem xét các biện pháp nhằm hạn chế đà tăng của giá xăng và hóa đơn tiện ích, như sử dụng khoảng 860 tỷ yen (5,4 tỷ USD) quỹ dự phòng để triển khai các biện pháp ứng phó. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh nước này phụ thuộc hơn 90% nguồn dầu thô nhập khẩu từ Trung Đông.
- Hàn Quốc: Bộ trưởng Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc Kim Jung Kwan kêu gọi các nhà máy lọc dầu lớn không tăng giá quá mức. Chính phủ Hàn Quốc cũng đang xem xét áp dụng hệ thống trần giá dầu lần đầu tiên sau gần 30 năm.
Đông Nam Á và các thị trường châu Á cũng không ngoại lệ
Ở khu vực Đông Nam Á, Indonesia thông báo sẽ đẩy nhanh việc thực hiện yêu cầu bắt buộc pha trộn bioethanol vào nhiên liệu. Nhiều thị trường châu Á cũng bắt đầu chuyển hướng sang nguồn dầu từ Mỹ. Một số dấu hiệu cho thấy các nhà máy lọc dầu của Ấn Độ đang quay lại mua dầu từ Nga, sau thời gian hạn chế nhập khẩu do áp lực chính trị từ Washington.
Giải pháp từ đầu nguồn cung Trung Đông
Tại đầu nguồn cung Trung Đông, Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE) đang tính toán một số phương án chuyển hướng dầu thô thông qua các đường ống tránh eo biển Hormuz. Mục tiêu là để giải phóng kho bãi và góp phần ổn định thị trường năng lượng toàn cầu.
Mọi nền kinh tế đều đang cố gắng thực hiện những lựa chọn phù hợp nhất với mình trong bối cảnh khó khăn này. Bởi, không ai dám chắc, đâu là giới hạn cuối cùng của những rủi ro từ chiến sự Trung Đông và sự bất ổn của chuỗi cung ứng năng lượng.
