Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) không chỉ tập trung ứng phó trước mắt mà còn từng bước hiện thực hóa mục tiêu dài hạn: xây dựng hệ thống năng lượng linh hoạt, bền vững, thích ứng hiệu quả với biến động phụ tải và xu thế chuyển dịch năng lượng xanh. Với tinh thần chủ động, đơn vị đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ để bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định trong mùa nắng nóng năm 2026.
Chủ động giải pháp, không để bị động trước cao điểm
Áp lực cung ứng điện trong mùa nắng nóng luôn là thách thức thường trực đối với khu vực miền Bắc – nơi tập trung nhiều trung tâm công nghiệp và đô thị lớn. Năm 2026, áp lực này càng gia tăng khi nền nhiệt được dự báo cao hơn trung bình nhiều năm, trong khi một số nguồn điện mới chưa kịp bổ sung. Theo bà Đỗ Nguyệt Ánh, Chủ tịch Hội đồng thành viên EVNNPC, tinh thần xuyên suốt của Tổng công ty là “đi trước một bước”. Ngay từ cuối năm 2025, EVNNPC đã rà soát tổng thể lưới điện, đánh giá các điểm yếu, tồn tại để xây dựng kế hoạch sửa chữa, bảo dưỡng đồng bộ. “Chúng tôi đặt mục tiêu hoàn thành toàn bộ công tác xử lý khiếm khuyết trên lưới điện trước ngày 31/5/2026, bảo đảm hệ thống vận hành ở trạng thái tốt nhất trước khi bước vào cao điểm nắng nóng”, bà Đỗ Nguyệt Ánh cho biết.
EVNNPC đã triển khai đồng bộ 4 nhóm giải pháp trọng tâm gồm: quản lý vận hành, kinh doanh, đầu tư xây dựng và quản trị doanh nghiệp. Ở lĩnh vực vận hành, công tác kiểm tra, bảo dưỡng, xử lý khiếm khuyết được đẩy nhanh tiến độ, kết hợp ứng dụng công nghệ hiện đại để phát hiện sớm nguy cơ sự cố. Các đơn vị điện lực địa phương tăng cường kiểm tra hành lang tuyến, đo tải cao điểm, chuẩn bị đầy đủ vật tư, thiết bị dự phòng và phương án xử lý nhanh.
Ở lĩnh vực kinh doanh, EVNNPC chủ động làm việc với các doanh nghiệp lớn để nắm bắt kế hoạch sản xuất, từ đó đưa ra khuyến nghị điều chỉnh phụ tải hợp lý. Đồng thời, ngành điện tích cực tuyên truyền, tư vấn khách hàng sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả, khuyến khích lắp đặt điện mặt trời mái nhà và hệ thống lưu trữ năng lượng. Trong đầu tư xây dựng, EVNNPC tập trung mọi nguồn lực cho các công trình lưới điện trọng điểm, với mục tiêu hoàn thành trước ngày 30/6 hằng năm. Đây được coi là “đòn bẩy” quan trọng nhằm nâng cao năng lực cung ứng và giảm áp lực quá tải cục bộ.
Đẩy mạnh đầu tư hạ tầng, giải quyết điểm nghẽn
Một trong những điểm nghẽn lớn của hệ thống điện miền Bắc thời gian qua là tình trạng đầy tải, quá tải cục bộ tại các khu vực phát triển công nghiệp nhanh. Để giải quyết, EVNNPC đã đẩy mạnh đầu tư các công trình lưới điện quy mô lớn. Điểm sáng nổi bật là cụm công trình gồm trạm biến áp 500kV Vĩnh Yên, đường dây Vĩnh Yên – Bá Thiện, trạm 220kV Bá Thiện cùng các tuyến 110kV sau trạm được đóng điện vào cuối tháng 3/2026. Các công trình này không chỉ góp phần nâng cao năng lực truyền tải mà còn hỗ trợ nhập khẩu điện từ khu vực Vân Nam (Trung Quốc), qua đó giảm áp lực cho hệ thống điện miền Bắc.
Bên cạnh đó, các dự án như đường dây 110kV Na Dương – Lạng Sơn đang được đẩy nhanh tiến độ để kịp giải tỏa công suất Nhà máy Nhiệt điện Na Dương 2 dự kiến vận hành cuối năm 2026. Hàng loạt công trình tại khu vực Đông Bắc, Tây Bắc và vùng ven biển cũng được triển khai đồng bộ. Những dự án này không chỉ giải quyết bài toán trước mắt mà còn tạo nền tảng hạ tầng cho tăng trưởng phụ tải trong trung và dài hạn.
Chung tay từ doanh nghiệp và người dân
Bên cạnh nỗ lực của ngành điện, sự chung tay của doanh nghiệp và người dân đóng vai trò quan trọng trong việc giảm áp lực cho hệ thống. Tại Nghệ An, ông Lê Cao Cường, Kỹ sư trưởng khu vui chơi VinWonders Cửa Hội cho biết, đơn vị đã phối hợp chặt chẽ với ngành điện trong việc bảo trì hệ thống, lập kế hoạch vận hành phù hợp trong mùa cao điểm du lịch. “Chúng tôi chủ động điều chỉnh vận hành điều hòa, cắt giảm điện tại các khu vực ít khách, đồng thời chuẩn bị phương án sử dụng máy phát dự phòng khi cần thiết”, ông Cường chia sẻ.
Không chỉ doanh nghiệp lớn, nhiều cơ sở kinh doanh và hộ dân cũng tích cực thực hành tiết kiệm điện. Ông Nguyễn Đàm Thắng, Giám đốc Công ty TNHH Đàm Thái Sơn cho biết, việc ứng dụng công nghệ mới và thay đổi thói quen sử dụng đã giúp doanh nghiệp giảm từ 10-15% điện năng tiêu thụ. Ở góc độ quản lý địa phương, ông Nguyễn Văn Hùng, Phó Chủ tịch UBND phường Cửa Lò cho biết, chính quyền đã phối hợp ngành điện tổ chức nhiều chương trình tuyên truyền, hướng dẫn người dân và doanh nghiệp sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả. Đặc biệt, việc khuyến khích lắp đặt điện mặt trời mái nhà đang được đẩy mạnh với hàng chục cơ sở đã triển khai.
Đẩy mạnh chuyển dịch năng lượng từ cơ sở
Một điểm đáng chú ý trong chiến lược của EVNNPC là thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu – giải pháp được đánh giá là “căn cơ” trong bối cảnh nguồn điện lớn còn hạn chế. Không chỉ dừng lại ở khuyến nghị, EVNNPC còn yêu cầu các đơn vị trực thuộc đi đầu trong lắp đặt điện mặt trời tại trụ sở, đồng thời tham mưu chính quyền địa phương ban hành cơ chế khuyến khích. Thực tế cho thấy hiệu quả rõ rệt: nhiều hộ dân tại Nghệ An sau khi lắp đặt hệ thống điện mặt trời đã giảm đáng kể chi phí điện. Có trường hợp chi phí từ 5 triệu đồng/tháng giảm xuống mức rất thấp, thậm chí gần như không đáng kể trong mùa hè. Các doanh nghiệp cũng ghi nhận hiệu quả tương tự. Một cơ sở kinh doanh tại thành phố Vinh cho biết chi phí điện đã giảm gần một nửa sau khi đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà. Theo EVNNPC, việc phát triển nguồn điện phân tán không chỉ giúp khách hàng giảm chi phí mà còn góp phần giảm tải cho hệ thống điện quốc gia, đặc biệt trong các khung giờ cao điểm.
Hướng tới hệ thống năng lượng linh hoạt, bền vững
Cùng với việc đầu tư hạ tầng, EVNNPC đang đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý và vận hành. Hệ thống đo xa, giám sát phụ tải theo thời gian thực, ứng dụng công nghệ bay flycam kiểm tra lưới điện… đã giúp nâng cao hiệu quả quản lý và giảm thiểu rủi ro sự cố. Các dịch vụ điện trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt cũng được triển khai rộng rãi, mang lại sự tiện lợi cho khách hàng. Người dân có thể theo dõi chỉ số điện năng tiêu thụ hằng ngày, từ đó chủ động điều chỉnh hành vi sử dụng. Đặc biệt, công tác trực vận hành được duy trì 24/7, bảo đảm xử lý nhanh mọi sự cố phát sinh. Lực lượng công nhân điện lực luôn trong trạng thái sẵn sàng, huy động tối đa nhân lực, vật lực để khắc phục sự cố trong thời gian ngắn nhất.
Những giải pháp đồng bộ từ kỹ thuật, đầu tư đến quản trị và truyền thông đã cho thấy sự chủ động của EVNNPC trong việc bảo đảm cung ứng điện mùa cao điểm nắng nóng năm 2026. Tuy nhiên, trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục tăng trưởng cao và quá trình chuyển dịch năng lượng đang diễn ra mạnh mẽ, bài toán cung ứng điện không chỉ dừng ở ngắn hạn. Việc phát triển năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện mặt trời mái nhà; nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng; đẩy mạnh chuyển đổi số và hoàn thiện cơ chế chính sách… sẽ là những trụ cột quan trọng để xây dựng hệ thống điện linh hoạt, bền vững trong tương lai. Với sự chuẩn bị từ sớm, triển khai quyết liệt và sự đồng hành của toàn xã hội, EVNNPC đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng, phục vụ hiệu quả phát triển kinh tế – xã hội khu vực miền Bắc những năm tới.
